Amin Turdiyev
Hamza nomidagi teatr aktyori va rejissyori, kino aktyori; O'zbekiston SSR xalq artisti (1955), SSSR Davlat mukofoti laureati (1977).
- Faoliyat:
- Aktyor, Rejissyor, Kino aktyori, Teatr aktyori
- Tug'ilgan:
- 10 avgust 1910(67 yosh) ♌ — 13 mart 1978
- Tug'ilgan joy:
- Toshkent
Biografiya
Amin Turdiyev 1910-yil 10-avgustda Toshkentda tug'ilgan. 1927-yilda Toshkent pedagogika bilim yurtini tugatgan. Sahna yo'li 1929-yilda Ishchi sayyor teatrida (Ishchisayyor) boshlangan, 1931-yildan Hamza nomidagi O'zbek drama teatrida o'ynagan va 1932–1933-yillarda uning asosiy truppasiga qabul qilingan.
1934–1937-yillarda Samarqand va Namangan viloyat teatrlarida aktyor, rejissyor va badiiy rahbar bo'lib ishlagan. 1939–1951, 1952–1963 va 1967–1978-yillarda Hamza teatrida aktyor va rejissyor edi. 1947-yilda Moskva badiiy teatri (MXAT) huzuridagi rejissyorlik kursida o'qigan; 1951–1952-yillarda Andijon teatrining bosh rejissyori, 1963–1967-yillarda Toshkent Yosh tomoshabinlar teatrining badiiy rahbari bo'lgan.
Aktyor sifatida salbiy va xarakterli rollarda, tashqi ko'rinish, harakat va nutq ustida ishlashi bilan ajralib turgan. Uning rollari orasida A. Qahhorning «Og'riq tishlar»idagi Zargarov, «Alisher Navoiy» spektaklidagi Husayn Boyqaro, Mirsaid Shayxzodaning «Jaloliddin» spektaklidagi Chingizxon (urush yillarida), N. Pogodinning «Miltiqli odam»idagi Shadrin, M. Gorkiyning «Vassa Jeleznova»sidagi Proxor Xrapov, E. Vohidovning «Oltin devor»idagi Abdusalom bor.
Rejissyor sifatida u Hamza teatrida I. Sultonning «Burgutning parvozi» (1942, I. Bersenev bilan), Uyg'unning «Ona» (1943), «Xavfli hazil» (1944) va «Novbahor» (1949, D. Abidov bilan), M. Abliyevning «Shamsiqamar» (1955), N. Hikmatning «Turkiya haqida hikoya» (A. Ginzburg bilan), I. O'ktamovning «Kechirilmas gunohlar» va boshqa spektakllarni sahnalashtirgan. Ko'p yillar radioning «Tabassum» jurnalini olib borgan.
Kinoda 1939–1967-yillarda ettita filmda o'ynagan: «Boy ila xizmatchi» (1953)da Qodirqul mingboshi, «Stadionda uchrashamiz» (1955), «Furqat» (1959)da Beklarbegi rollarini ijro etgan. 1955-yilda O'zbekiston SSR xalq artisti unvoniga sazovor bo'lgan, «Mehnatdagi namunasi uchun» medali bilan taqdirlangan. 1977-yilda Kamil Yashenning «Inqilob tongi» spektakli (Hamza teatri) ijodiy jamoasi bilan birga SSSR Davlat mukofoti laureati bo'lgan. 1978-yil 13-martda vafot etgan.
Ta'lim
- Toshkent pedagogika bilim yurtiKollej, texnikum · Toshkent · 1927
Karyera
- O'zbekiston radiosi«Tabassum» radiojurnali boshlovchisi · Toshkent
- O'zbek Milliy akademik drama teatriAktyor, rejissyor · Toshkent · 1931–1978
- Andijon musiqali drama teatriBosh rejissyor · Andijon · 1951–1952
- Toshkent Yosh tomoshabinlar teatri (hozirgi O'zbekiston Yoshlar teatri)Badiiy rahbar · Toshkent · 1963–1967Bu lavozimda bo'lganlar →
Mukofotlar
O'zbekiston SSR xalq artisti1955 · O'zbekiston SSR
SSSR Davlat mukofoti1977 · SSSR
Hayot yo'li
- 1910Tug'ilishi
10-avgustda Toshkentda tug'ilgan.
- 1927Ta'lim
Toshkent pedagogika bilim yurtini tugatgan.
- 1929Sahna yo'lining boshlanishi
Ishchi sayyor teatrida (Ishchisayyor) ishlay boshlagan.
- 1931Hamza teatri
Hamza nomidagi O'zbek drama teatrida o'ynay boshlagan; 1932–1933-yillarda asosiy truppaga o'tgan.
- 1934–1937Viloyat teatrlari
Samarqand va Namangan viloyat teatrlarida aktyor, rejissyor va badiiy rahbar bo'lgan.
- 1939–1951Hamza teatriga qaytishi
Hamza teatrida aktyor va rejissyor bo'lib ishlagan; «Burgutning parvozi» (1942), «Ona» (1943), «Xavfli hazil» (1944), «Novbahor» (1949) sahnalashtirilgan.
- 1947MXAT rejissyorlik kursi
Moskva badiiy teatri huzuridagi rejissyorlik kursida o'qigan.
- 1951–1952Andijon teatri
Andijon teatrining bosh rejissyori bo'lgan.
- 1952–1963Hamza teatri
Yana Hamza teatrida aktyor va rejissyor bo'lgan.
- 1953Kinodagi rollari
«Boy ila xizmatchi» filmida Qodirqul mingboshi rolini ijro etgan.
- 1955Xalq artisti
O'zbekiston SSR xalq artisti unvoni berilgan.
- 1963–1967Yosh tomoshabinlar teatri
Toshkent Yosh tomoshabinlar teatrining badiiy rahbari bo'lgan.
- 1967–1978Hamza teatri
Hamza teatrida aktyor va rejissyor sifatida ishlagan.
- 1977SSSR Davlat mukofoti
Kamil Yashenning «Inqilob tongi» spektakli ijodiy jamoasi tarkibida SSSR Davlat mukofoti laureati bo'lgan.
- 1978Vafoti
13-martda vafot etgan.
Filmografiya
| Nomi | Yil |
|---|---|
| Uyimga kiring | 1967 |
| Furqat | 1959 |
| Alovli yillar | 1958 |
| Stadionda uchrashamiz | 1955 |
| Yangi uy to'yi | 1954 |
| Boy ila xizmatchi | 1953 |
| Do'stlar yana uchrashadi | 1939 |