Амин Турдиев
Ҳамза номидаги театр актёри ва режиссёри, кино актёри; Ўзбекистон ССР халқ артисти (1955), СССР Давлат мукофоти лауреати (1977).
- Фаолият:
- Актёр, Режиссёр, Кино актёри, Театр актёри
- Туғилган:
- 10 август 1910(67 ёш) ♌ — 13 март 1978
- Туғилган жой:
- Тошкент
Биография
Амин Турдиев 1910-йил 10-августда Тошкентда туғилган. 1927-йилда Тошкент педагогика билим юртини тугатган. Саҳна йўли 1929-йилда Ишчи сайёр театрида (Ишчисайёр) бошланган, 1931-йилдан Ҳамза номидаги Ўзбек драма театрида ўйнаган ва 1932–1933-йилларда унинг асосий труппасига қабул қилинган.
1934–1937-йилларда Самарқанд ва Наманган вилоят театрларида актёр, режиссёр ва бадиий раҳбар бўлиб ишлаган. 1939–1951, 1952–1963 ва 1967–1978-йилларда Ҳамза театрида актёр ва режиссёр эди. 1947-йилда Москва бадиий театри (МХАТ) ҳузуридаги режиссёрлик курсида ўқиган; 1951–1952-йилларда Андижон театрининг бош режиссёри, 1963–1967-йилларда Тошкент Ёш томошабинлар театрининг бадиий раҳбари бўлган.
Актёр сифатида салбий ва характерли ролларда, ташқи кўриниш, ҳаракат ва нутқ устида ишлаши билан ажралиб турган. Унинг роллари орасида А. Қаҳҳорнинг «Оғриқ тишлар»идаги Заргаров, «Алишер Навоий» спектаклидаги Ҳусайн Бойқаро, Мирсаид Шайхзоданинг «Жалолиддин» спектаклидаги Чингизхон (уруш йилларида), Н. Погодиннинг «Милтиқли одам»идаги Шадрин, М. Горкийнинг «Васса Железнова»сидаги Прохор Храпов, Э. Воҳидовнинг «Олтин девор»идаги Абдусалом бор.
Режиссёр сифатида у Ҳамза театрида И. Султоннинг «Бургутнинг парвози» (1942, И. Берсенев билан), Уйғуннинг «Она» (1943), «Хавфли ҳазил» (1944) ва «Новбаҳор» (1949, Д. Абидов билан), М. Аблиевнинг «Шамсиқамар» (1955), Н. Ҳикматнинг «Туркия ҳақида ҳикоя» (А. Гинзбург билан), И. Ўктамовнинг «Кечирилмас гуноҳлар» ва бошқа спектаклларни саҳналаштирган. Кўп йиллар радионинг «Табассум» журналини олиб борган.
Кинода 1939–1967-йилларда эттита филмда ўйнаган: «Бой ила хизматчи» (1953)да Қодирқул мингбоши, «Стадионда учрашамиз» (1955), «Фурқат» (1959)да Бекларбеги ролларини ижро этган. 1955-йилда Ўзбекистон ССР халқ артисти унвонига сазовор бўлган, «Меҳнатдаги намунаси учун» медали билан тақдирланган. 1977-йилда Камил Яшеннинг «Инқилоб тонги» спектакли (Ҳамза театри) ижодий жамоаси билан бирга СССР Давлат мукофоти лауреати бўлган. 1978-йил 13-мартда вафот этган.
Таълим
- Тошкент педагогика билим юртиКоллеж, техникум · Тошкент · 1927
Карьера
- Ўзбекистон радиоси«Табассум» радиожурнали бошловчиси · Тошкент
- Ўзбек Миллий академик драма театриАктёр, режиссёр · Тошкент · 1931–1978
- Андижон мусиқали драма театриБош режиссёр · Андижон · 1951–1952
- Тошкент Ёш томошабинлар театри (ҳозирги Ўзбекистон Ёшлар театри)Бадиий раҳбар · Тошкент · 1963–1967Бу лавозимда бўлганлар →
Мукофотлар
Ўзбекистон ССР халқ артисти1955 · Ўзбекистон ССР
СССР Давлат мукофоти1977 · СССР
Ҳаёт йўли
- 1910Туғилиши
10-августда Тошкентда туғилган.
- 1927Таълим
Тошкент педагогика билим юртини тугатган.
- 1929Саҳна йўлининг бошланиши
Ишчи сайёр театрида (Ишчисайёр) ишлай бошлаган.
- 1931Ҳамза театри
Ҳамза номидаги Ўзбек драма театрида ўйнай бошлаган; 1932–1933-йилларда асосий труппага ўтган.
- 1934–1937Вилоят театрлари
Самарқанд ва Наманган вилоят театрларида актёр, режиссёр ва бадиий раҳбар бўлган.
- 1939–1951Ҳамза театрига қайтиши
Ҳамза театрида актёр ва режиссёр бўлиб ишлаган; «Бургутнинг парвози» (1942), «Она» (1943), «Хавфли ҳазил» (1944), «Новбаҳор» (1949) саҳналаштирилган.
- 1947МХАТ режиссёрлик курси
Москва бадиий театри ҳузуридаги режиссёрлик курсида ўқиган.
- 1951–1952Андижон театри
Андижон театрининг бош режиссёри бўлган.
- 1952–1963Ҳамза театри
Яна Ҳамза театрида актёр ва режиссёр бўлган.
- 1953Кинодаги роллари
«Бой ила хизматчи» филмида Қодирқул мингбоши ролини ижро этган.
- 1955Халқ артисти
Ўзбекистон ССР халқ артисти унвони берилган.
- 1963–1967Ёш томошабинлар театри
Тошкент Ёш томошабинлар театрининг бадиий раҳбари бўлган.
- 1967–1978Ҳамза театри
Ҳамза театрида актёр ва режиссёр сифатида ишлаган.
- 1977СССР Давлат мукофоти
Камил Яшеннинг «Инқилоб тонги» спектакли ижодий жамоаси таркибида СССР Давлат мукофоти лауреати бўлган.
- 1978Вафоти
13-мартда вафот этган.
Фильмография
| Номи | Йил |
|---|---|
| Уйимга киринг | 1967 |
| Фурқат | 1959 |
| Аловли йиллар | 1958 |
| Стадионда учрашамиз | 1955 |
| Янги уй тўйи | 1954 |
| Бой ила хизматчи | 1953 |
| Дўстлар яна учрашади | 1939 |
