Asad Ismatov

Asad Ismatov 1907-yilda Andijonda, Ittifoq mahallasida tug'ilgan. 1924-yilda u Andijondagi drama truppasiga ishga kirgan — o'sha paytda «Umid» nomi bilan qayta tiklangan teatrga. 1930-yillarning o'rtalarigacha u bu yerda aktyor sifatida ham, rejissyor sifatida ham ishlagan.

Andijon sahnasida u Shillerning «Makr va muhabbat» pyesasida Ferdinand, Gogolning «Revizor» pyesasida shahar hokimi rollarini o'ynagan, 1928-yilda «Farhod va Shirin» spektaklida Bahromni ijro etgan. Muhiddin Qoriyoqubov bilan uchrashuv uning hayotida muhim voqea bo'lgan: u Qoriyoqubov sahnalashtirgan «Arshin mol olan» spektaklida Sulaymon rolini o'ynagan. Ismatovning o'zi «Ikki boyga bir malay», «Ichkarida» va «Adolat» pyesalarini sahnalashtirgan.

1936-yilda Toshkent kinofabrikasi taklifiga binoan Toshkentga ko'chib kelgan. 1937-yilda Aleksandr Usoltsev-Gaf suratga olgan, o'zbek kinosidagi birinchi ovozli film «Qasam»da u bosh rollardan birini — batrak Azimni o'ynagan. Keyin «Azamat» (1939)da Umar, «Asal» (1940)da Rizayev, Yakov Protazanovning «Nasriddin Buxoroda» (1943) filmida choyxonachi Ali rollarini ijro etgan. Nabi G'aniyevning «Tohir va Zuhra» (1945) filmidagi Boboxon roli unga katta shuhrat keltirgan. Muqimiy teatri sahnasida u K. Yashinning «Nurxon» pyesasida Hoji, S. Abdullaning «Tohir va Zuhra» asarida Qora Botir rollarini, Hamza teatrida esa «Alisher Navoiy» spektaklida Husayn Boyqaro rolini o'ynagan.

Komil Yormatovning «Alisher Navoiy» (1947) filmidagi sulton Husayn Boyqaro roli ikkinchi darajali Stalin mukofoti (1948) bilan taqdirlangan. Keyin «Farg'ona qizi» (1948) filmida prorab Jabbor ota, «Paxtaoy» (1951) filmida Bobo Mehnat rollarini ijro etgan. 1950-yil 6-martda Ismatov sovet kinematografiyasini rivojlantirishdagi xizmatlari uchun Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan mukofotlangan, 1950-yil 24-fevralda unga O'zbekiston SSR xalq artisti unvoni berilgan.

Asad Ismatov 1953-yil 17-fevralda Toshkentda vafot etgan.