Otajon Xudoyshukurov

Otajon Xudoyshukurov 1944-yil 4-oktabrda Qoraqalpog'istonning To'rtko'l tumanida tug'ilgan. Xonandalik sirlarini amakisi, xonanda Yo'ldosh Olloshukurovdan o'rgangan, keyinchalik Komiljon Otaniyozov, Nazir qori va Jumanazar Bekchonovdan tahsil olgan.

1963-yildan Qoraqalpoq davlat filarmoniyasida yakkaxon xonanda bo'lib ishlagan. Repertuarida mumtoz ashulalar («Feruz», «Xorazm Segohi», «Bozurgoniy», «Samarqand ushshog'i», «Toshkent iroqi» va boshqalar), Xorazm doston qo'shiqlari, o'zbek bastakorlarining asarlari hamda turkman, ozarbayjon, qoraqalpoq, qozoq va qirg'iz xalq qo'shiqlari bo'lgan; ayniqsa suvora ijrosi bilan tanilgan. Ovozining keng diapazoni va tiniqligi, mikrofon hamda fonogrammasiz kuylay olishi ta'kidlanadi.

Xonanda tor chalgan va o'zi aytadigan 300 dan ortiq qo'shiqning bastakori sifatida ham tanilgan; ular orasida «Mujgonlaring», «Olamda bir» va «Birinchi muhabbatim» bor. «Birinchi muhabbatim» — Abdulla Oripovning she'riga u yaratgan alohida kuy; shu she'rga Sherali Jo'rayev ham kuy bastalagan, talabalar orasida har ikki variant yoyilgan.

Qoraqalpog'iston xalq artisti (1969), Hamza nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti laureati (1974), O'zbekiston SSR xalq artisti (1977), Tatariston (1981) va Turkmaniston (1993) xalq artisti unvonlariga sazovor bo'lgan. 1994-yil 22-dekabrda vafot etgan. 2021-yil avgustda Prezident farmoni bilan vafotidan keyin «Fidokorona xizmatlari uchun» ordeni bilan mukofotlangan; orden Ko'ksaroydagi marosimda uning yaqinlariga topshirilgan.

Xotirasi saqlanadi: 1999-yildan uning nomida yosh xonandalarning respublika tanlovi o'tkaziladi, Ellikqal'a va To'rtko'ldagi ko'cha, xiyobon va bog'lar, san'at maktabi hamda To'rtko'ldagi madaniyat saroyi uning nomini olgan, yashagan uyida muzey tashkil etilgan. 2026-yil 3-oktabrda To'rtko'lda tavalludining 82 yilligiga bag'ishlangan «Ustozga ehtirom» badiiy kechasi o'tkazildi.