Berta Davidova

Berta Zaurovna Davidova 1922-yil 20-dekabrda Marg'ilonda buxorolik yahudiylar oilasida tug'ilgan. 1935–1938-yillarda Toshkent tibbiyot texnikumida o'qigan, so'ng hamshira bo'lib ishlagan: avval tug'ruqxonada, urush yillarida esa harbiy gospitalda.

Qo'shiqchilik yo'li gospitalda boshlangan: u yerda yarador askarlar uchun beriladigan havaskorlik konsertlarida qatnashgan. 1943-yilda O'zbekiston Davlat radiokomiteti xor jamoasining yakkaxon xonandasi bo'ldi va maqomning bilimdoni Yunus Rajabiy qo'lida tahsil oldi.

U Buxoro Shashmaqomining yozuvida shu'balarni (yakkaxon bo'limlarni) ijro etishga ishonib topshirilgan birinchi ayol bo'ldi: bundan oldin maqomni ayollar kuylamagan edi.

1960-yildan O'zbekiston davlat radio va televideniyesi huzuridagi maqomchilar ansamblining yetakchi yakkaxon xonandasi bo'lib, bu jamoa bilan qirq yildan ortiq hamkorlik qilgan. Lirik sopranosi bilan «Munojot», «Fig'on», «Sarahbori Oromijon», «Samarqand ushshog'i», «Dugoh», «Bayot-1» kabi asarlarni ijro etgan; «Munojot» ning 1949- va 1975-yillardagi yozuvlari ayniqsa mashhur.

Berta Davidova O'zbekiston davlat konservatoriyasining an'anaviy ijrochilik kafedrasida dars bergan, ko'plab yosh xonandalarga o'z mahoratini o'rgatgan. Shuningdek, uzoq shahar va qishloqlarda, mehnat jamoalari oldida ham chiqish qilgan.

1959-yilda «Mehnatdagi namunasi uchun» medali bilan taqdirlangan, 1964-yilda O'zbekiston SSR xalq artisti unvonini olgan; keyinroq «El-yurt hurmati» ordeni bilan mukofotlangan.

U 2007-yil 11-avgustda vafot etgan va Toshkentdagi Buxoro yahudiylari qabristonida (Allon massivi) dafn etilgan. Yozuvlari O'zbekiston radiosining «Oltin fond»iga kiritilgan; xotirasiga 2013-yilda Milliy san'at markazida kecha o'tkazilgan, 2022-yilda esa 100 yilligi Navoiy nomidagi Katta teatrda nishonlangan.