
Qo'qonlik shoir, aruz an'analarini davom ettirgan ghazalnavis va hajviyachi, O'zbekiston xalq shoiri (1975); Muqimiy uy-muzeyi va adabiyot muzeyida ilmiy xodim bo'lgan.
Biografiya
Charxiy (asl ismi Asqarali Hamroali o'g'li) o'zbek mumtoz she'riyati an'analarini sovet davrida davom ettirgan shoirlardan biri. U 1900-yil 23-fevralda Qo'qonda to'quvchilar oilasida tug'ilgan. Savodni jadid maktabida chiqargan, keyin eski usuldagi maktabda o'qigan, 1916–1920-yillarda esa Devonbegi madrasasida arab va fors tillari hamda diniy ilmlardan saboq olgan. Manbalarga ko'ra, husnixatni otasidan, she'r yozishni onasidan o'rgangan; xattotlik bilan ham shug'ullangan.
Yoshligidan Hofiz, Sa'diy, Navoiy va Bedil g'azallarini sevib mutolaa qilgan, aruz qoidalarini qo'qonlik shoirlar Sulaymonqul Rojiy va Mirzo Xo'qandiydan o'zlashtirgan. G'azal mashq qilishni 1916-yilda boshlagan, biroq asarlarini ancha vaqt chop ettirmagan. Hajviy yo'nalishga ishtiyoqi baland edi.
1920–1930-yillarda Qo'qondagi to'quvchilik artelida mehnat qilgan. She'rlari 1938–1939-yillardan boshlab «Yangi Farg'ona» gazetasi va «Mushtum» jurnalida ko'rina boshladi. 1939-yilda Navoiy 500 yilligi qo'mitasida xattot, 1941-yildan Muqimiy uy-muzeyida ilmiy xodim, 1942–1947-yillarda Qo'qon shahar teatrida adabiy xodim, 1950-yildan 1979-yilgacha G'afur G'ulom nomidagi viloyat adabiyot muzeyida ilmiy xodim bo'lgan. Muqimiy va Furqatning ilgari ma'lum bo'lmagan asarlari va xatlarini izlab topib, «O'zbekiston madaniyati»da e'lon qilgan, qo'lyozmalardan nusxa ko'chirgan.
Kitoblari: «Shirin va achchiq» (1959), «She'rlar» (1966), «Alixo'ja va Xo'jali» (1970), «Devon» (1972), «Beshigingda yotmayman» (1975). Ijodida lirik g'azal, muxammas va masnaviylar qatorida hajviy she'rlar ham muhim o'rin egallaydi; so'zlariga bitilgan qo'shiqlar el orasida mashhur bo'lgan.
1975-yilda unga «O'zbekiston xalq shoiri» unvoni berildi. Charxiy 1979-yil dekabrida Qo'qonda olamdan o'tgan; manbalarda sana 14 yoki 18-dekabr deb turlicha ko'rsatilgan. Qo'qonda bir ko'cha uning nomini olib yuradi.
Ta'lim
- Devonbegi madrasasi (Qoʻqon)Madrasa · Qo'qon · 1916–1920
Karyera
- «Mushtum» jurnaliMuallif · 1938–…
- «Yangi Farg'ona» gazetasiMuallif · Qo'qon · 1938–…
Mukofotlar
- O'zbekiston SSR xalq shoiri1975 · O'zbekiston SSR
Hayot yo'li
- 1900Qo'qonda tug'ildi
- 1916–1920Devonbegi madrasasida o'qidi; g'azal yoza boshladi
- 1938–1939«Yangi Farg'ona» va «Mushtum»da she'rlari bosila boshladi
- 1939Navoiy 500 yilligi qo'mitasida xattot
- 1941Muqimiy uy-muzeyida ilmiy xodim
- 1942–1947Qo'qon shahar teatrida adabiy xodim
- 1950–1979G'afur G'ulom nomidagi viloyat adabiyot muzeyida ilmiy xodim
- 1975O'zbekiston xalq shoiri unvoni
- 1979Qo'qonda vafot etdi
Asarlar
- «Shirin va achchiq» (1959)
- «She'rlar» (1966)
- «Alixo'ja va Xo'jali» (1970)
- «Devon» (1972)
- «Beshigingda yotmayman» (1975)