Elyor Ishmuhamedov
O'zbek va rus kinorejissyori, ssenariy muallifi, «Nozikoyim», «Sevishganlar» va Ibn Sino yoshligi haqidagi «Daho yoshligi» filmlari muallifi, O'zbekiston SSR xalq artisti.
Biografiya
Elyor Muhitdinovich Ishmuhamedov 1942-yil 1-mayda Toshkentda tug'ilgan. Moskvadagi Butunrossiya davlat kinematografiya institutining (VGIK) rejissyorlik fakultetida Yuriy Genika ustaxonasida o'qigan. Talabalik yillarida «Uchrashuv» qisqa metrajli filmini suratga olgan, uning diplom ishi esa «Nozikoyim» filmi bo'lgan.
1965–1989-yillarda «O'zbekfilm» kinostudiyasida rejissyor bo'lib ishlagan. Debyut filmi «Nozikoyim» (1966) O'zbekiston SSR Davlat mukofoti bilan taqdirlangan, Frankfurtdagi Osiyo mamlakatlari filmlari xalqaro haftaligida kumush sovrin va eng yaxshi rejissyor mukofotini, shuningdek Lokarno va Pezaro xalqaro festivallarida mukofotlar olgan. Shu film bilan rejissyorning ssenariynavis Odelsha Agishev bilan hamkorligi boshlangan.
Agishev ssenariysi asosidagi «Sevishganlar» (1969) Toshkentda yashovchi uch do'stning hayotini hikoya qiladi; unda Anastasiya Vertinskaya, Rodion Naxapetov va Rustam Sag'dullayev rol o'ynagan. Film SSSR kinoprokatining peshqadamlaridan biri bo'lgan va Minskdagi Butunittifoq kinofestivalida eng yaxshi rejissyorlik mukofotini olgan. 1969-yilda Ishmuhamedovga O'zbekiston SSRda xizmat ko'rsatgan artist unvoni berilgan. Keyin «Visol va ayriliq» (1973), «Umid qushlari» (1976), «Bizning yillarimiz qanday!» (1980) filmlarini suratga olgan, hujjatli «Velo poyga» va «Toshkentda daryo bor» filmlarini ham yaratgan.
Ishmuhamedov va Agishev ssenariysi bo'yicha Ibn Sino yoshligi haqidagi «Daho yoshligi» (1982) filmi SSSR Davlat mukofotiga (1984) sazovor bo'lgan. 1983-yilda rejissyorga O'zbekiston SSR xalq artisti unvoni berilgan, «Alvido, ko'klam yoz...» (1985) filmi uchun esa Hamza nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti (1986) olgan. 1989-yilda «Shok» filmini yaratgan.
1996-yildan Moskvada rejissyorlik va montaj fanlaridan dars bergan. Rossiyada «Merosxo'rlar» (2001), «Sevishganlar 2» (2004), «Merosxo'rlar 2» (2005), «Kelin» (2006), «MUR» seriali (2011) kabi film va teleseriallarni suratga olgan; «Sevishganlar 2»ning prodyuseri ham o'zi bo'lgan. 2013-yilda unga Rossiya Federatsiyasida xizmat ko'rsatgan san'at arbobi unvoni berilgan.
Ishmuhamedov Rossiya kinematografiya san'ati va fanlari milliy akademiyasining muxbir a'zosi. 2013-yildan Oliy ssenariychilar va rejissyorlar kurslarida Agishev bilan birga ssenariy ustaxonasiga rahbarlik qiladi, 2019-yildan VGIKning Rostov filialida aktyorlik kursi ustasi.
Ta'lim
- Butunrossiya davlat kinematografiya instituti (VGIK)Oliygoh · 1967 · Rejissyorlik
Karyera
- «O'zbekfilm» kinostudiyasiRejissyor · Toshkent · 1965–1989
Mukofotlar
O'zbekiston SSR xalq artisti1983 · O'zbekiston SSR
O'zbekiston SSRda xizmat ko'rsatgan artist1969 · O'zbekiston SSR
Hamza nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti1986 · O'zbekiston SSR
SSSR Davlat mukofoti1984 · SSSR
Hayot yo'li
- 1942Tug'ilishi
1942-yil 1-mayda Toshkentda tug'ilgan.
- 1964–1967VGIKda o'qish
Moskvada VGIKning rejissyorlik fakultetida Yuriy Genika ustaxonasida o'qigan; 1964-yilda «Uchrashuv» qisqa metrajli filmini suratga olgan.
- 1965–1989«O'zbekfilm»da rejissyor
«O'zbekfilm» kinostudiyasida rejissyor bo'lib ishlagan.
- 1966«Nozikoyim»
Debyut film O'zbekiston SSR Davlat mukofoti va xalqaro festivallar mukofotlarini olgan.
- 1969«Sevishganlar»
Film Minskdagi Butunittifoq kinofestivalida eng yaxshi rejissyorlik mukofotiga sazovor bo'lgan; shu yili O'zbekiston SSRda xizmat ko'rsatgan artist unvoni berilgan.
- 1973–1980Keyingi filmlar
«Visol va ayriliq», «Umid qushlari» va «Bizning yillarimiz qanday!» filmlarini suratga olgan.
- 1982–1984«Daho yoshligi»
Ibn Sino yoshligi haqidagi film 1984-yilda SSSR Davlat mukofotiga sazovor bo'lgan.
- 1983Xalq artisti
O'zbekiston SSR xalq artisti unvoni berilgan.
- 1985–1989«Alvido, ko'klam yoz...» va «Shok»
«Alvido, ko'klam yoz...» filmi uchun 1986-yilda Hamza nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofotini olgan; 1989-yilda «Shok» filmini yaratgan.
- 1996–2014Moskvada ijod va dars
1996-yildan Moskvada rejissyorlik va montaj fanlaridan dars bergan; 2001–2014-yillarda Rossiyada «Merosxo'rlar», «Sevishganlar 2», «MUR» va boshqa film hamda teleseriallarni suratga olgan.
- 2013Rossiyadagi unvon va kurslar
Rossiya Federatsiyasida xizmat ko'rsatgan san'at arbobi unvoni berilgan; Oliy ssenariychilar va rejissyorlar kurslarida ssenariy ustaxonasiga rahbarlik qila boshlagan.
- 2019VGIKning Rostov filiali
VGIKning Rostov filialida aktyorlik kursi ustasi bo'lgan.
Filmografiya
| Nomi | Yil |
|---|---|
| Uchrashuv | 1964 |
| Nozikoyim | 1966 |
| Sevishganlar | 1969 |
| Velo poyga | 1970 |
| Visol va ayriliq | 1973 |
| Umid qushlari | 1976 |
| Toshkentda daryo bor | 1977 |
| Bizning yillarimiz qanday! | 1980 |
| Daho yoshligi | 1982 |
| Alvido, ko'klam yoz... | 1985 |
| Shok | 1989 |
| S lyubovyu i bolyu | 1989 |
| Merosxo'rlar | 2001 |
| Sevishganlar 2 | 2004 |
| Angel na dorogax | 2004 |
| Merosxo'rlar 2 | 2005 |
| Kelin | 2006 |
| MUR | 2011 |
