Jasur Is'hoqov

Jasur Ilhomovich Is'hoqov 1947-yil 16-martda Toshkentda ziyoli oilada tug'ilgan. Otasi Ilhom Is'hoqov Toshkent oliygohlarida falsafadan dars bergan, onasi Habiba Ziyaxonova tish shifokori va adabiy tarjimon bo'lgan. 1965-yilda maktabni bitirib, Toshkent politexnika institutining arxitektura yo'nalishiga kirgan, 1967-yilda A. N. Ostrovskiy nomidagi Toshkent teatr va rassomlik institutining rejissyorlik fakultetiga o'tgan va uni 1971-yilda tamomlagan.

Institutdan so'ng Toshkent telefilm studiyasida hujjatli filmlar suratga olgan. 1970-yillarning o'rtalarida SSSR Davkinosi huzuridagi Oliy ssenaristlar va rejissyorlar kurslarida o'qigan, 1976-yilda Malik Qayumov rahbarligidagi O'zbekkinoxronikada ishlagan, 1978-yildan «O'zbekfilm» kinostudiyasida faoliyat yuritgan. Uning ssenariysi asosidagi «Yasnye klyuchi» (1978) filmi badiiy kinodagi debyuti hisoblanadi; «V stremnine beshenoy reki» (1980) va «Vzlyot razreshaetsya» filmlari ham uning ssenariylari bo'yicha suratga olingan.

Is'hoqov Elyor Ishmuhamedov va ssenariynavis Odelsha Agishev bilan hamkorlikda mashhur bo'ldi: «Proshchay, zelen leta» (1985), «Shok» va «S lyubovyu i bolyu» (ikkalasi 1989) filmlari shu hamkorlik mahsuli. «Proshchay, zelen leta» 1986-yilda Olma-otadagi Butunittifoq kinofestivalida Gran-pri, 1987-yilda Dehlidagi Xalqaro kinofestivalda «Oltin tovus» mukofotini olgan. Is'hoqov Hamza nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti laureati hisoblanadi.

O'z ssenariylari bo'yicha rejissyor sifatida beshta badiiy film suratga olgan: «Ostansya!..» (1992), «Proklyatie zolotogo konya» (1998), «Oxota dlya nastoyashchix muzhchin» (2006), «Priklyucheniya v strane Chatranga» (2008) va «Den istiny» (2011). Shuningdek, o'ttizdan ortiq hujjatli film va o'nga yaqin animatsion film yaratishda ishtirok etgan, «Nashtar» va «Zumrasha» satirik kinojurnallariga syujetlar yozgan. Hujjatli filmlari orasida Ikkinchi jahon urushi yillarida O'zbekistonga ko'chirilgan bolalar taqdiriga bag'ishlangan «Deti voyny» va 1966-yilgi Toshkent zilzilasidan keyingi qayta tiklashda barcha sovet respublikalarining ishtirokini yoritgan «Stolitsa druzhby i tepla» bor.

Is'hoqov dramaturg va nosir sifatida ham tanilgan. Uning pesalari Toshkent teatrlarida sahnalashtirilgan: «Prodayotsya na slom», «Mardikor», «Ponchiki dlya Anji», «Butalok», «Azbuka dlya malenkix peshexodov». Hikoya va esselari ichki va xorijiy jurnal hamda gazetalarda bosilgan; «Vosmoy raund s Robertom Teylorom» hikoyasi 2011-yilda «Literaturnaya Vena» xalqaro tanlovida birinchi o'rinni olgan. «Sny o starom Tashkente» hikoyalar to'plami 2017-yilda nashr etilgan, 2020-yilda «Noch jyoltoy luny» kitobi chiqqan.

Is'hoqov O'zbekiston kinematografchilar uyushmasi va O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a'zosi bo'lgan, yosh kinochilar uchun kurslarda dars bergan. Rafiqasi jurnalist va rejissyor Mastura Is'hoqova bilan birga radioda kino haqida «Pogovorim o kino» ko'rsatuvini olib borgan. U 2021-yil 2-dekabrda Toshkentda vafot etgan.