Asosiy qismga o'tish
G'ozi Olim Yunusov

Xato haqida xabar berish

Roʻyxatdan oʻtish shart emas. Tahririyat tekshirib, sahifani tuzatadi.

G'ozi Olim Yunusov

Olim · Toshkent

O'zbek tilshunosi va folklorshunosi, «Turk o'chog'i» tashkilotining asoschisi, «Alpomish» dostonining dastlabki tadqiqotchilaridan biri; 1938-yilda qatag'on qilingan, 1989-yilda oqlangan.

Faoliyat:
Olim, Filolog
Haqiqiy ismi:
Yunusov G'ozi Olim
Taxallusi:
G'ozi Yunus
Hayot yillari:
1893 — 4 oktabr 1938
Tug'ilgan joy:
Toshkent
Turmush o'rtog'i:
Valentina Ivanovna Yunusova
Farzandlar:
Erk, Mira, Oskar, Kamila

Biografiya

G'ozi Olim Yunusov – tilshunos va folklorshunos olim, «Turk o'chog'i» tashkilotining asoschisi. U 1893-yilda Toshkentda tug'ilgan (ayrim manbalarda tug'ilgan yili boshqacha keltiriladi). Gazeta va jurnallarda «G'ozi Yunus» imzosi bilan ham chiqqan.

Yoshlik yillarida Turkiyaga borib, 1912–1914-yillarda universitetda hamda Anqaradagi «al-Azhar» madrasasida tahsil olgan. Vatanga qaytgach, 1918-yilning iyulida Turkiston yoshlariga milliy va ilmiy ruhda tarbiya berish uchun «Turk o'chog'i»ni tashkil etdi.

Faoliyatining keyingi bosqichlari: 1920–1922-yillarda Maorif komissarligi huzuridagi ilmiy kengashning til va terminologiya bo'limida xizmat qilgan; shu komissarlikning Til va terminologiya qo'mitasida ilmiy kotib lavozimida ishlagan. 1925–1930-yillarda Samarqanddagi pedagogika akademiyasida o'zbek tili kafedrasini professor sifatida boshqargan, 1934–1937-yillarda esa Til va adabiyot institutining ilmiy xodimi edi.

Samarqand, Toshkent va Sirdaryo (Mirzacho'l) viloyatlariga qilgan ekspeditsiyalarda xalq qo'shiqlari, topishmoq va maqollarni, «Alpomish» dostonining ikki qismini (taxminan 50 sahifa) yozib olgan. Shuningdek, «Yengilgan podshoh», «Tulki va bedana», «Shum kal», «Aldangan qozi», «Topqir kal», «Tulki va tojik», «O'rinsiz tilak», «Hiylakor kal» va «Kimlar o'g'ri» singari hikoyalarni to'plagan.

Yunusov «O'zbek tili grammatikasi» (1936), «Yuridik terminlar lug'ati» (1926) va «O'zbek urug'laridan qatag'onlar va ularning tili» (1930) kabi ilmiy asarlarning muallifi. «Alpomish» xalq eposini birinchilardan bo'lib o'rgangan tadqiqotchilar qatoriga kiradi. 1920–1930-yillarda matbuot, tilshunoslik, adabiyot va folklorshunoslik mavzularidagi maqolalari gazeta va jurnallarda bosilgan.

1937-yil 3-iyulda qamoqqa olingan va 1938-yil 4-oktabrda otib o'ldirilgan; 1989-yilda oqlangan. Manbalarda vafot sanasi turlicha ko'rsatiladi (ayrimlarida 5-oktabr).

Karyera

Hayot yo'li

  1. 1893
    Tug'ilgan

    Toshkentda dunyoga kelgan.

  2. 1912–1914
    Turkiyada o'qigan

    Universitetda va Anqaradagi «al-Azhar» madrasasida tahsil olgan.

  3. 1918
    «Turk o'chog'i»ni tuzgan

    Turkiston yoshlariga milliy va ilmiy ruhda tarbiya berish maqsadida.

  4. 1920–1922
    Maorif komissarligida

    Ilmiy kengashning til va terminologiya bo'limida ishlagan, so'ngra Til va terminologiya qo'mitasining ilmiy kotibi bo'lgan.

  5. 1925–1930
    Samarqand pedagogika akademiyasida

    O'zbek tili kafedrasining professori.

  6. 1926
    «Yuridik terminlar lug'ati»

    Chop etilgan.

  7. 1936
    «O'zbek tili grammatikasi»

    Chop etilgan.

  8. 1934–1937
    Til va adabiyot institutida

    Ilmiy xodim bo'lib ishlagan.

  9. 1937
    Hibsga olingan

    3-iyulda qamalgan.

  10. 1938
    Otib tashlangan

    4-oktabrda qatl etilgan.

  11. 1989
    Oqlangan

    O'limidan keyin reabilitatsiya qilingan.

Asarlar

  • «Yuridik terminlar lug'ati» (1926)
    Lug'at
  • «O'zbek urug'laridan qatag'onlar va ularning tili» (1930)
    Ilmiy asar
  • «O'zbek tili grammatikasi» (1936)
    Ilmiy asar
Xato topdingizmi?

Xato haqida xabar berish

Roʻyxatdan oʻtish shart emas. Tahririyat tekshirib, sahifani tuzatadi.

Tuzatish taklif qilish
G'ozi Olim Yunusov (1893–1938) — Olim | Shaxs.uz