Gulnora Mavayeva
O'zbek balet raqqosasi va pedagog, O'zbekiston SSR xalq artisti; Navoiy nomidagi teatrning solisti, 1953-yilda Buxarest festivalida oltin medal olgan, Ma'mura Ergasheva kabi raqqosalarning ustozi.
Biografiya
Gulnora Nizomovna Mavayeva 1931-yil 30-iyunda Toshkentda tug'ilgan. O'zbek baleti raqqosasi va xoreografiya pedagogi. 1939–1941-yillarda Tamaraxonim nomidagi balet maktabida tahsil olgan, 1944–1948-yillarda Navoiy nomidagi teatr qoshidagi balet studiyasida o'qigan, 1951-yilda Moskva xoreografiya bilim yurtining o'zbek balet studiyasini bitirgan.
1945–1949-yillarda, so'ngra 1951-yildan 1960-yillarning o'rtalarigacha Alisher Navoiy nomidagi opera va balet teatrining yetakchi solistlaridan biri bo'lgan. Klassik repertuardan Avrora («Uyqudagi go'zal»), Esmeralda, «Boxchasaroy favvorasi»dagi Mariya va Zarema partiyalarini, o'zbek baletlaridan «Oynisa»dagi bosh partiyani ijro etgan; o'zbek xalq raqslari ham uning sahnadagi ishining muhim qismi bo'lgan.
1953-yilda Buxarestdagi Jahon yoshlar va talabalar festivalida o'zbek raqsi «Pilla»ni ijro etib, birinchi mukofot va oltin medalga sazovor bo'lgan. Sovet shaharlarida ham, xorijda ham chiqish qilgan.
1971-yilda Leningrad xoreografiya bilim yurtining pedagogika bo'limini tamomlab, Toshkent xoreografiya bilim yurtida dars bera boshlagan; 1975–1978-yillarda uning badiiy rahbari bo'lgan. 1974–1978-yillarda Toshkent madaniyat institutida ham dars bergan, 1979–1981-yillarda Misr va Yamanda balet o'qituvchisi sifatida ishlagan, 1982-yildan hozirgi Davlat xoreografiya akademiyasining o'tmishdoshi bo'lgan oliy maktabda tahsil berib kelgan. Shogirdlari orasida O'zbekiston SSR xalq artisti Ma'mura Ergasheva, shuningdek, xizmat ko'rsatgan artistlar Feruza Sag'dullayeva, Gulnora Nizamova va Jamila Usmonova bor.
1959-yilda «Hurmat belgisi» ordeni bilan mukofotlangan; 1964-yil 13-noyabrda unga O'zbekiston SSR xalq artisti unvoni berilgan, bundan oldin u O'zbekiston SSRda xizmat ko'rsatgan artist unvoniga ega bo'lgan.
Gulnora Mavayeva 2025-yil 26-iyulda 94 yoshida vafot etdi. Madaniyat vazirligi uning vafoti haqida xabar berdi; vazirlik uni balerina, raqqosa va ustoz sifatida eslagan.
Ta'lim
- Tamaraxonim nomidagi balet maktabiMaktab · Toshkent · 1939–1941
- Moskva xoreografiya bilim yurtining o'zbek balet studiyasiKollej, texnikum · 1951
- Leningrad xoreografiya bilim yurtiKollej, texnikum · 1971 · Pedagogika bo'limi
Karyera
- Alisher Navoiy nomidagi Davlat akademik Katta teatriBalet solisti · Toshkent · 1945–…
- Toshkent xoreografiya bilim yurtiO'qituvchi; 1975–1978-yillarda badiiy rahbar · Toshkent · 1971–…Bu lavozimda bo'lganlar →
- O'zbekiston davlat san'at va madaniyat institutiBalet o'qituvchisi · Toshkent · 1974–1978
Mukofotlar
O'zbekiston SSR xalq artisti1964 · O'zbekiston SSR
O'zbekiston SSRda xizmat ko'rsatgan artistO'zbekiston SSR
«Hurmat belgisi» ordeni1959 · SSSR
Hayot yo'li
- 1931Tug'ilishi
30-iyunda Toshkentda tug'ilgan.
- 1939–1941Tamaraxonim balet maktabi
Tamaraxonim nomidagi balet maktabida o'qigan.
- 1945–1949Navoiy teatrida birinchi davr
Alisher Navoiy nomidagi opera va balet teatrida solist bo'lgan; shu yillarda teatr qoshidagi balet studiyasida ham o'qigan.
- 1951Moskvadagi o'zbek balet studiyasi
Moskva xoreografiya bilim yurtining o'zbek balet studiyasini tamomlab, Navoiy teatriga solist sifatida qaytgan.
- 1953Buxarest festivali
Jahon yoshlar va talabalar festivalida «Pilla» raqsi uchun birinchi mukofot va oltin medalni olgan.
- 1959«Hurmat belgisi» ordeni
«Hurmat belgisi» ordeni bilan mukofotlangan.
- 1964O'zbekiston SSR xalq artisti
13-noyabrda O'zbekiston SSR xalq artisti unvoni berilgan.
- 1971Pedagogik faoliyatning boshlanishi
Leningrad xoreografiya bilim yurtining pedagogika bo'limini tamomlab, Toshkent xoreografiya bilim yurtida dars bera boshlagan.
- 1974–1978Toshkent madaniyat instituti
Institutda balet va raqs darslarini olib borgan.
- 1975–1978Badiiy rahbar
Toshkent xoreografiya bilim yurtining badiiy rahbari bo'lgan.
- 1979–1981Misr va Yamanda
Misrda (1979–1980) va Yamanda (1980–1981) balet o'qituvchisi sifatida ishlagan.
- 1982Oliy raqs va xoreografiya maktabi
Toshkent davlat milliy raqs va xoreografiya oliy maktabida (hozirgi Davlat xoreografiya akademiyasi) dars berishni boshlagan.
- 2025Vafoti
26-iyulda vafot etgan.
Yutuqlar
- 🥇«Pilla» raqsi uchun oltin medalJahon yoshlar va talabalar festivali, Buxarest (1953)
