Гулнора Маваева
Ўзбек балет раққосаси ва педагог, Ўзбекистон ССР халқ артисти; Навоий номидаги театрнинг солисти, 1953-йилда Бухарест фестивалида олтин медал олган, Маъмура Эргашева каби раққосаларнинг устози.
Биография
Гулнора Низомовна Маваева 1931-йил 30-июнда Тошкентда туғилган. Ўзбек балети раққосаси ва хореография педагоги. 1939–1941-йилларда Тамарахоним номидаги балет мактабида таҳсил олган, 1944–1948-йилларда Навоий номидаги театр қошидаги балет студиясида ўқиган, 1951-йилда Москва хореография билим юртининг ўзбек балет студиясини битирган.
1945–1949-йилларда, сўнгра 1951-йилдан 1960-йилларнинг ўрталаригача Алишер Навоий номидаги опера ва балет театрининг етакчи солистларидан бири бўлган. Классик репертуардан Аврора («Уйқудаги гўзал»), Эсмералда, «Бохчасарой фаввораси»даги Мария ва Зарема партияларини, ўзбек балетларидан «Ойниса»даги бош партияни ижро этган; ўзбек халқ рақслари ҳам унинг саҳнадаги ишининг муҳим қисми бўлган.
1953-йилда Бухарестдаги Жаҳон ёшлар ва талабалар фестивалида ўзбек рақси «Пилла»ни ижро этиб, биринчи мукофот ва олтин медалга сазовор бўлган. Совет шаҳарларида ҳам, хорижда ҳам чиқиш қилган.
1971-йилда Ленинград хореография билим юртининг педагогика бўлимини тамомлаб, Тошкент хореография билим юртида дарс бера бошлаган; 1975–1978-йилларда унинг бадиий раҳбари бўлган. 1974–1978-йилларда Тошкент маданият институтида ҳам дарс берган, 1979–1981-йилларда Миср ва Яманда балет ўқитувчиси сифатида ишлаган, 1982-йилдан ҳозирги Давлат хореография академиясининг ўтмишдоши бўлган олий мактабда таҳсил бериб келган. Шогирдлари орасида Ўзбекистон ССР халқ артисти Маъмура Эргашева, шунингдек, хизмат кўрсатган артистлар Феруза Сағдуллаева, Гулнора Низамова ва Жамила Усмонова бор.
1959-йилда «Ҳурмат белгиси» ордени билан мукофотланган; 1964-йил 13-ноябрда унга Ўзбекистон ССР халқ артисти унвони берилган, бундан олдин у Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган артист унвонига эга бўлган.
Гулнора Маваева 2025-йил 26-июлда 94 ёшида вафот этди. Маданият вазирлиги унинг вафоти ҳақида хабар берди; вазирлик уни балерина, раққоса ва устоз сифатида эслаган.
Таълим
- Тамарахоним номидаги балет мактабиМактаб · Тошкент · 1939–1941
- Москва хореография билим юртининг ўзбек балет студиясиКоллеж, техникум · 1951
- Ленинград хореография билим юртиКоллеж, техникум · 1971 · Педагогика бўлими
Карьера
- Алишер Навоий номидаги Давлат академик Катта театриБалет солисти · Тошкент · 1945–…
- Тошкент хореография билим юртиЎқитувчи; 1975–1978-йилларда бадиий раҳбар · Тошкент · 1971–…Бу лавозимда бўлганлар →
- Ўзбекистон давлат санъат ва маданият институтиБалет ўқитувчиси · Тошкент · 1974–1978
Мукофотлар
Ўзбекистон ССР халқ артисти1964 · Ўзбекистон ССР
Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган артистЎзбекистон ССР
«Ҳурмат белгиси» ордени1959 · СССР
Ҳаёт йўли
- 1931Туғилиши
30-июнда Тошкентда туғилган.
- 1939–1941Тамарахоним балет мактаби
Тамарахоним номидаги балет мактабида ўқиган.
- 1945–1949Навоий театрида биринчи давр
Алишер Навоий номидаги опера ва балет театрида солист бўлган; шу йилларда театр қошидаги балет студиясида ҳам ўқиган.
- 1951Москвадаги ўзбек балет студияси
Москва хореография билим юртининг ўзбек балет студиясини тамомлаб, Навоий театрига солист сифатида қайтган.
- 1953Бухарест фестивали
Жаҳон ёшлар ва талабалар фестивалида «Пилла» рақси учун биринчи мукофот ва олтин медални олган.
- 1959«Ҳурмат белгиси» ордени
«Ҳурмат белгиси» ордени билан мукофотланган.
- 1964Ўзбекистон ССР халқ артисти
13-ноябрда Ўзбекистон ССР халқ артисти унвони берилган.
- 1971Педагогик фаолиятнинг бошланиши
Ленинград хореография билим юртининг педагогика бўлимини тамомлаб, Тошкент хореография билим юртида дарс бера бошлаган.
- 1974–1978Тошкент маданият институти
Институтда балет ва рақс дарсларини олиб борган.
- 1975–1978Бадиий раҳбар
Тошкент хореография билим юртининг бадиий раҳбари бўлган.
- 1979–1981Миср ва Яманда
Мисрда (1979–1980) ва Яманда (1980–1981) балет ўқитувчиси сифатида ишлаган.
- 1982Олий рақс ва хореография мактаби
Тошкент давлат миллий рақс ва хореография олий мактабида (ҳозирги Давлат хореография академияси) дарс беришни бошлаган.
- 2025Вафоти
26-июлда вафот этган.
Ютуқлар
- 🥇«Пилла» рақси учун олтин медалЖаҳон ёшлар ва талабалар фестивали, Бухарест (1953)
