Asosiy qismga o'tish
SHAXS
Habib Abdullayev
Tuzatish taklif qilish

Habib Abdullayev

Geolog olim, O'zbekiston SSR Fanlar akademiyasining akademigi va prezidenti (1956–1962), metallogeniya ilmiy maktabining asoschisi, Lenin mukofoti laureati.

Faoliyat:
Olim, Yer fanlari olimi
Tug'ilgan:
31 avgust 1912(49 yosh) ♍ — 20 iyun 1962
Farzandlar:
Pulat Abdullayev
  • «Buyuk xizmatlari uchun» ordeni
  • Beruniy nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti
  • Lenin ordeni
  • Mehnat Qizil Bayroq ordeni
  • Mehnat Qizil Bayroq ordeni
  • Qizil Yulduz ordeni
  • «Hurmat belgisi» ordeni
  • Lenin mukofoti

Biografiya

Habib Muhamedovich Abdullayev 1912-yil 31-avgustda Farg'ona viloyatining Aravon qishlog'ida (hozirgi Qirg'iziston, Osh viloyati) dehqon oilasida tug'ilgan. 1930–1935-yillarda Toshkentdagi O'rta Osiyo industriya institutida o'qib, muhandis-geolog diplomini olgan, so'ng «Sredazgeologorazvedka» trestining geologiya-qidiruv partiyasi boshlig'i bo'lib ishlagan va Langar volfram-molibden koni tuzilishini, tarkibi va hosil bo'lishini o'rgangan.

1937–1939-yillarda Moskva geologiya-qidiruv institutida aspirantura o'qigan va dars bergan, 1939-yilda nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 1940-yildan Toshkentdagi O'rta Osiyo politexnika institutida foydali qazilmalar kafedrasi dotsenti, bir muddat institut direktori bo'lgan; 1941-yilda Kommunistik partiya Markaziy Qo'mitasining sanoat bo'limi mudiri etib tayinlangan. 1942-yildan O'zbekiston SSR hukumati raisining o'rinbosari, 1944-yildan esa Davlat reja komissiyasi raisi lavozimlarini ham egallagan; urush yillarida strategik ahamiyatdagi foydali qazilmalarni qidirish va o'zlashtirishga rahbarlik qilgan.

1943-yilda O'zbekiston SSR Fanlar akademiyasining muxbir a'zosi, 1946-yilda «O'rta Osiyoning sheelitli skarnlari geologiyasi» mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgach, 1947-yilda akademik va akademiya vitse-prezidenti bo'lgan; shu yillarda Geologiya institutini ham boshqargan. 1956-yildan umrining oxirigacha Fanlar akademiyasi prezidenti bo'lgan, 1958-yilda SSSR Fanlar akademiyasining muxbir a'zosi etib saylangan.

Abdullayevning asosiy ilmiy g'oyasi rudalanishning granitoid intruziyalar bilan genetik bog'liqligi haqidagi nazariya bo'lib, bu ish uchun 1959-yilda Lenin mukofotini olgan. U O'rta Osiyoni alohida metallogenik provinsiya sifatida ajratgan, volfram, qalay, rangli va qora metallar konlarining hosil bo'lish yo'llarini ko'rsatib bergan. 130 dan ortiq ilmiy asar, shu jumladan 7 monografiya yozgan; shogirdlaridan yetti nafari doktor, yigirma sakkiz nafari nomzod ilmiy darajasini olgan. U Toshkent politexnika institutida Petrologiya va metallogeniya kafedrasini tashkil etgan, O'zbekiston geologiya jurnaliga asos solgan; 1960-yilda Fransiya geologiya jamiyati va Buyuk Britaniya mineralogiya jamiyati a'zosi bo'lgan.

Habib Abdullayev 1962-yil 20-iyunda Toshkentda vafot etgan va Chig'atoy qabristoniga dafn etilgan. 1970-yilda vafotidan keyin Beruniy nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti berilgan, 2002-yilda esa «Buyuk xizmatlari uchun» ordeni bilan taqdirlangan. Geologiya va geofizika instituti, Toshkent va Osh ko'chalari, maktablar uning nomini olgan; 1992-yilda unga atab Oltin medal ta'sis etilgan, institutda muzey ochilgan. Toshkent metrosining bekati 2001–2015-yillarda uning nomi bilan atalgan.

Ta'lim

Karyera

Mukofotlar

Hayot yo'li

  1. 1912
    Tug'ilishi

    Farg'ona viloyatining Aravon qishlog'ida (hozirgi Qirg'iziston) dehqon oilasida tug'ilgan.

  2. 1930–1935
    O'rta Osiyo industriya instituti

    Toshkentda o'qib, muhandis-geolog bo'lib chiqqan.

  3. 1935
    Langar koni tadqiqoti

    «Sredazgeologorazvedka» trestining geologiya-qidiruv partiyasi boshlig'i bo'lib, Langar volfram-molibden konini o'rgangan.

  4. 1937–1939
    Moskva geologiya-qidiruv instituti

    Aspirantura o'qigan va dars bergan; 1939-yilda nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

  5. 1940–1941
    O'rta Osiyo politexnika instituti

    Foydali qazilmalar kafedrasi dotsenti, so'ng institut direktori bo'lgan.

  6. 1941–1944
    Hukumat lavozimlari

    Partiya Markaziy Qo'mitasining sanoat bo'limi mudiri, 1942-yildan hukumat raisi o'rinbosari, 1944-yildan Davlat reja komissiyasi raisi bo'lgan.

  7. 1946
    Doktorlik dissertatsiyasi

    «O'rta Osiyoning sheelitli skarnlari geologiyasi» mavzusidagi dissertatsiyani himoya qilgan.

  8. 1947
    Akademik va vitse-prezident

    O'zbekiston SSR Fanlar akademiyasining akademigi va vitse-prezidenti bo'lgan, Geologiya institutini boshqargan.

  9. 1956
    Akademiya prezidenti

    O'zbekiston SSR Fanlar akademiyasi prezidenti etib saylangan va 1962-yilgacha shu lavozimda ishlagan.

  10. 1958
    SSSR FA muxbir a'zosi

    SSSR Fanlar akademiyasining muxbir a'zosi etib saylangan va SSSR Oliy Soveti deputati bo'lgan.

  11. 1959
    Lenin mukofoti

    Rudalanishning granitoid intruziyalar bilan genetik bog'liqligi bo'yicha ishlari uchun Lenin mukofotini olgan.

  12. 1962
    Vafoti

    20-iyunda Toshkentda vafot etgan, Chig'atoy qabristoniga dafn etilgan.

Asarlar

  • «Langar konining asosiy gipogen minerallari parageneziga doir» (1942)
    Ilmiy maqola

    Langar volfram-molibden konini o'rganish natijalari.

  • «O'rta Osiyoning sheelitli skarnlari geologiyasi» (1947)
    Monografiya

    Doktorlik dissertatsiyasi asosidagi asar.

  • «O'rta Osiyoning metallogenik ocherki» (1949)
    Monografiya

    Temir, volfram va qalay konlari haqida.

  • «Rudalanishning granitoid intruziyalar bilan genetik bog'liqligi» (1954)
    Monografiya

    Lenin mukofoti berilgan ishlar turkumining asosiy asari.

  • «Daykalar va rudalanish» (1957)
    Monografiya

    Daykalar va ruda hosil bo'lishi o'rtasidagi bog'liqlik haqida.

  • «O'rta Osiyo magmatizmi va rudalanish jarayoni» (1960)
    Monografiya

    Magmatizm va ruda hosil bo'lishining bog'liqligiga bag'ishlangan asar.

  • «Tanlangan asarlar» (7 jild) (1964)
    To'plam

    Olimning tanlangan asarlari 1964–1969-yillarda nashr etilgan.

Habib Abdullayev (1912–1962) — Olim | Shaxs.uz