
Habibiy
G'azalnavis shoir, O'zbekiston xalq shoiri (1974); she'rlariga yuzlab kuy bastalangan, aruz vaznidan mohirlik bilan foydalangan.
- Faoliyat:
- Yozuvchi, Shoir
- Haqiqiy ismi:
- Zokirjon Xolmuhammad o'g'li Habibiy
- Hayot yillari:
- 1890 — 16 aprel 1980
- Tug'ilgan joy:
- Paxtaobod tumani, Andijon viloyati
- Otasi:
- Xolmuhammad
Biografiya
Habibiy (to'liq ismi Zokirjon Xolmuhammad o'g'li Habibiy) g'azal va qo'shiq janrida nom qozongan shoir bo'lib, aruz vazni uning ijodida alohida o'rin tutgan. U 1890-yilda Andijon viloyati Paxtaobod tumanidagi Qo'qon qishlog'ida dehqon oilasida dunyoga kelgan. Eski maktabda, so'ng Andijon va Qo'qon madrasalarida ta'lim olgan. Furqat, Muqimiy, Fuzuliy va Navoiy g'azallarini o'qib, aruz sirlarini o'zlashtirgan va ularga ergashib she'r mashq qilgan.
1919-yilda Andijonning Bo'taqora qishlog'ida yashab, yer ishlagan. 1920-yillarda xalq qo'shiqlari ruhidagi ko'plab she'rlar bitgan. Navoiy tavalludining 500 yilligiga tayyorgarlik boshlangach, Navoiy qo'mitasining taklifiga ko'ra Boqiy, Mahjuriy, Anisiy, Sayfiy kabi hamkasblari bilan 1938-yilda Toshkentga kelgan va G'afur G'ulom, Hamid Olimjon singari adiblar bilan birga Navoiy merosini o'rganishda ishtirok etgan. 1939-yilda shoir sifatida Farg'ona kanali qurilishiga jalb qilingan; shundan so'ng g'azallari respublika matbuotida chiqa boshlagan va taniqli hofizlar tomonidan kuylangan. 1940–1946-yillarda Yangiyo'lda ochilgan viloyat musiqali drama va komediya teatrida adabiy yordamchi bo'lib ishlagan.
Habibiy zamonasining mavzularini she'rga solgan: cho'llarning o'zlashtirilishi, kanallar qurilishi, kolxoz tuzumi va Farhod GESining ishga tushirilishi shular jumlasidandir. Vatan va xalq turmushi haqidagi she'rlar uning ijodida bosh o'rinda turadi, jumladan «Inson aziz», «Muddao bilan», «O'lkam», «Chevarlar», «Muborak yosh», «Ulug' burch» va «Farhod qo'shig'i». Ikkinchi jahon urushi davrida yozilgan g'azallari orasida «Onadan bolaga xat», «Boladan ota-onaga xat» va «Jangchi yigit qo'shig'i» bor.
Shoir merosi g'azal, murabba, muxammas, musaddas, ruboiy, tuyuq, qasida va doston janrlaridagi 40 mingdan ortiq baytdan iborat. 300 dan ko'p g'azaliga kuy yozilgan; O'zbekiston radiosining oltin fondida uning 200 dan ziyod qo'shig'i saqlanadi. Ayniqsa «Diyorimsan», «Farg'ona ruboiysi», «Bo'lmasa», «Yaxshiroq» va «Nima bo'lding» keng tanilgan. «Devon» (1971), «Ko'ngil taronalari» (1957) hamda «Tanlangan asarlar» (1967) to'plamlari chop etilgan.
1970-yilda unga «O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan madaniyat xodimi» unvoni berilgan, 1974-yilda esa, 85 yoshga yaqinlashganida, unga «O'zbekiston xalq shoiri» unvoni berilgan. Habibiy 1980-yil 16-aprelda Toshkentda vafot etib, Kamolon qabristoniga dafn qilingan. Toshkent, Andijon va Paxtaobod tumanidagi ko'chalar uning nomini olgan; Paxtaobod tumanida shoirning uy-muzeyi mavjud.
Karyera
- Mannon Uyg'ur nomidagi viloyat musiqali drama teatri (Yangiyo'l)Adabiy yordamchi · Yangiyo'l · 1940–1946
Mukofotlar
- O'zbekiston SSR xalq shoiri1974 · O'zbekiston SSR
O'zbekiston SSRda xizmat ko'rsatgan madaniyat xodimi1970 · O'zbekiston SSR
Hayot yo'li
- 1890Tug'ilgan
Andijon viloyati Paxtaobod tumanidagi Qo'qon qishlog'ida, dehqon oilasida.
- 1919Bo'taqora qishlog'ida
Yer ishlagan.
- 1920-yillarXalq qo'shiqlari uslubida
Ko'plab she'rlar bitgan.
- 1938Toshkentga ko'chgan
Navoiy qo'mitasining taklifi bilan; Navoiy merosini o'rganishda ishtirok etgan.
- 1939Farg'ona kanali qurilishi
Shoir sifatida jalb qilingan; g'azallari matbuotda chiqa boshlagan.
- 1940–1946Musiqali drama va komediya teatrida
Yangiyo'lda ochilgan viloyat teatrida adabiy yordamchi.
- 1957«Ko'ngil taronalari»
She'riy to'plam nashr etilgan.
- 1970Unvon
«O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan madaniyat xodimi».
- 1974O'zbekiston xalq shoiri
85 yoshga to'lishi arafasida shu unvon berilgan.
- 1980Vafot etgan
16-aprelda Toshkentda; Kamolon qabristoniga qo'yilgan.
Asarlar
- «Mehnat qo'shiqlari»She'riy to'plam
- «Yangi yallalar» (1949)She'riy to'plam
- «Kolxozchilar ashulasi» (1951)She'riy to'plam
- «Ko'ngil taronalari» (1957)She'riy to'plam
- «Zamon farhodlari» (1959)She'riy to'plam
- «Tanlangan asarlar» (1967)She'riy to'plam
- «Devon» (1971)She'riy to'plam
- «Navro'zi olam» (1973)She'riy to'plam
- «Diyorimsan»G'azal
- «Farg'ona ruboiysi»Ruboiy