Hakim Zaripov
O'zbek sirk artisti, otliq-chavandoz va ot o'rgatuvchi, SSSR xalq artisti (1980); 1952–2006-yillarda «O'zbekiston chavandozlari» ansamblini boshqargan.
Biografiya
Hakim Zaripov 1924-yil 17-sentyabrda Toshkentda sirk artistlari sulolasining asoschisi Karim Zaripov oilasida tug'ilgan. Glier nomidagi Toshkent musiqa maktabida, so'ng Toshkent konservatoriyasining dirijyorlik fakultetida (simfonik bo'lim) o'qigan.
Sirk faoliyatini 1938-yilda otasi Karim Zaripov boshqargan «O'zbekiston chavandozlari» ansamblida otliq-chavandoz sifatida boshlagan. 1952-yildan 2006-yilgacha shu ansamblga o'zi rahbarlik qilgan. Ansambl bilan SSSRning ko'plab shaharlarida va xorijda — Bolgariya, Polsha, Chexoslovakiya, GDR, Ruminiya, Mongoliya, Vengriya va Finlyandiyada gastrol safarlarida bo'lgan.
Sirk jamoalari va dasturlarining badiiy rahbari, turli sirklarning direktori bo'lib ishlagan, yangi sirk binolari loyihalarining hammuallifi sanaladi. Ko'plab sirk artistlarini tayyorlagan, yillar o'tib «O'zbekiston chavandozlari» guruhini qayta tuzib, ot o'rgatish bilan shug'ullangan.
1950–1970-yillarda bir qancha badiiy filmlarda epizodik rollarda ko'ringan, «Nesterka», «Dohunda», «Muhabbat haqida qissa», «Havo piyodalari» shular jumlasidandir. Sulolani uning rafiqasi Nina Dmitriyevna, qizi Govhar va o'g'li Anvar ham davom ettirgan; Anvar Zaripov 2006-yildan ansambl rahbari.
1954-yilda O'zbekiston SSR xizmat ko'rsatgan artisti, 1964-yilda O'zbekiston SSR xalq artisti, 1980-yilda SSSR xalq artisti unvonlarini olgan. 1994-yilda O'zbekiston Respublikasi Faxriy yorlig'i bilan taqdirlangan. 2023-yil 18-yanvarda Toshkentda 98 yoshida vafot etgan; vafot etganida SSSR xalq artistlarining eng keksasi bo'lgan.
Ta'lim
- R. Glier nomidagi Toshkent musiqa maktabiMaktab · Toshkent
- O'zbekiston davlat konservatoriyasiOliygoh · Dirijyorlik fakulteti, simfonik bo'lim (o'sha paytda Toshkent konservatoriyasi)
Karyera
- «O'zbekiston chavandozlari» ansambliOtliq-chavandoz, 1952-yildan rahbar · Toshkent · 1938–2006Bu lavozimda bo'lganlar →
Mukofotlar
O'zbekiston SSR xalq artisti1964 · O'zbekiston SSR
O'zbekiston SSRda xizmat ko'rsatgan artist1954 · O'zbekiston SSR
SSSR xalq artisti1980 · SSSR
Hayot yo'li
- 1938Sirkdagi birinchi chiqishlar
Otasi boshqargan «O'zbekiston chavandozlari» ansamblida otliq-chavandoz bo'lib ish boshlagan.
- 1952–2006«O'zbekiston chavandozlari» rahbari
Ansamblni 54 yil boshqargan, SSSR va xorijda gastrol qilgan.
- 1954Xizmat ko'rsatgan artist
O'zbekiston SSR xizmat ko'rsatgan artisti unvoni berilgan.
- 1955–1961Filmlardagi epizodlar
«Nesterka», «Dohunda», «Cho'ldagi voqea», «Muhabbat haqida qissa» filmlarida epizodik rollar o'ynagan.
- 1964O'zbekiston SSR xalq artisti
Respublika xalq artisti unvoni berilgan.
- 1979«Havo piyodalari» filmi
Filmda otliq-chavandoz rolini ijro etgan.
- 1980SSSR xalq artisti
Eng yuqori ittifoq unvonini olgan.
- 2006Ansambl rahbarligini o'g'liga topshirishi
«O'zbekiston chavandozlari» ansamblini o'g'li Anvar Zaripov boshqara boshlagan.
- 2023Vafoti
18-yanvarda Toshkentda vafot etgan.
Filmografiya
| Nomi | Yil |
|---|---|
| Nesterka | 1955 |
| Dohunda | 1956 |
| Cho'ldagi voqea | 1957 |
| Muhabbat haqida qissa | 1961 |
| Chavandoz Zaripovlar | 1978 |
| Havo piyodalari | 1979 |
