Ҳаким Зарипов
Ўзбек цирк артисти, отлиқ-чавандоз ва от ўргатувчи, СССР халқ артисти (1980); 1952–2006-йилларда «Ўзбекистон чавандозлари» ансамблини бошқарган.
Биография
Ҳаким Зарипов 1924-йил 17-сентябрда Тошкентда цирк артистлари сулоласининг асосчиси Карим Зарипов оиласида туғилган. Глиэр номидаги Тошкент мусиқа мактабида, сўнг Тошкент консерваториясининг дирижёрлик факултетида (симфоник бўлим) ўқиган.
Цирк фаолиятини 1938-йилда отаси Карим Зарипов бошқарган «Ўзбекистон чавандозлари» ансамблида отлиқ-чавандоз сифатида бошлаган. 1952-йилдан 2006-йилгача шу ансамблга ўзи раҳбарлик қилган. Ансамбл билан СССРнинг кўплаб шаҳарларида ва хорижда — Болгария, Полша, Чехословакия, ГДР, Руминия, Монголия, Венгрия ва Финляндияда гастрол сафарларида бўлган.
Цирк жамоалари ва дастурларининг бадиий раҳбари, турли циркларнинг директори бўлиб ишлаган, янги цирк бинолари лойиҳаларининг ҳаммуаллифи саналади. Кўплаб цирк артистларини тайёрлаган, йиллар ўтиб «Ўзбекистон чавандозлари» гуруҳини қайта тузиб, от ўргатиш билан шуғулланган.
1950–1970-йилларда бир қанча бадиий филмларда эпизодик ролларда кўринган, «Нестерка», «Доҳунда», «Муҳаббат ҳақида қисса», «Ҳаво пиёдалари» шулар жумласидандир. Сулолани унинг рафиқаси Нина Дмитриевна, қизи Говҳар ва ўғли Анвар ҳам давом эттирган; Анвар Зарипов 2006-йилдан ансамбл раҳбари.
1954-йилда Ўзбекистон ССР хизмат кўрсатган артисти, 1964-йилда Ўзбекистон ССР халқ артисти, 1980-йилда СССР халқ артисти унвонларини олган. 1994-йилда Ўзбекистон Республикаси Фахрий ёрлиғи билан тақдирланган. 2023-йил 18-январда Тошкентда 98 ёшида вафот этган; вафот этганида СССР халқ артистларининг энг кексаси бўлган.
Таълим
- Р. Глиэр номидаги Тошкент мусиқа мактабиМактаб · Тошкент
- Ўзбекистон давлат консерваториясиОлийгоҳ · Дирижёрлик факултети, симфоник бўлим (ўша пайтда Тошкент консерваторияси)
Карьера
- «Ўзбекистон чавандозлари» ансамблиОтлиқ-чавандоз, 1952-йилдан раҳбар · Тошкент · 1938–2006Бу лавозимда бўлганлар →
Мукофотлар
Ўзбекистон ССР халқ артисти1964 · Ўзбекистон ССР
Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган артист1954 · Ўзбекистон ССР
СССР халқ артисти1980 · СССР
Ҳаёт йўли
- 1938Циркдаги биринчи чиқишлар
Отаси бошқарган «Ўзбекистон чавандозлари» ансамблида отлиқ-чавандоз бўлиб иш бошлаган.
- 1952–2006«Ўзбекистон чавандозлари» раҳбари
Ансамблни 54 йил бошқарган, СССР ва хорижда гастрол қилган.
- 1954Хизмат кўрсатган артист
Ўзбекистон ССР хизмат кўрсатган артисти унвони берилган.
- 1955–1961Филмлардаги эпизодлар
«Нестерка», «Доҳунда», «Чўлдаги воқеа», «Муҳаббат ҳақида қисса» филмларида эпизодик роллар ўйнаган.
- 1964Ўзбекистон ССР халқ артисти
Республика халқ артисти унвони берилган.
- 1979«Ҳаво пиёдалари» филми
Филмда отлиқ-чавандоз ролини ижро этган.
- 1980СССР халқ артисти
Энг юқори иттифоқ унвонини олган.
- 2006Ансамбл раҳбарлигини ўғлига топшириши
«Ўзбекистон чавандозлари» ансамблини ўғли Анвар Зарипов бошқара бошлаган.
- 2023Вафоти
18-январда Тошкентда вафот этган.
Фильмография
| Номи | Йил |
|---|---|
| Нестерка | 1955 |
| Доҳунда | 1956 |
| Чўлдаги воқеа | 1957 |
| Муҳаббат ҳақида қисса | 1961 |
| Чавандоз Зариповлар | 1978 |
| Ҳаво пиёдалари | 1979 |