Ibrohim Rahim

Ibrohim Rahim (haqiqiy familiyasi Rahimov, to'liq ismi Ibrohim Abdurahim o'g'li Rahimov) 1916-yil 15-oktyabrda Farg'ona viloyatining Quva tumanidagi Soykeldi qishlog'ida tug'ilgan. Uch yoshida otasidan ayrilib, onasi To'xtabibi qo'lida o'sgan. 1930-yillar boshida qishloq maktabida o'qituvchilik qilgan va Quva tumani bolalar kommunistik tashkilotiga rahbarlik qilgan.

1933-yilda Toshkentga ko'chib, o'zbek tilidagi «Kolxoz yo'li» gazetasi tahririyatida jurnalist bo'lib ishlay boshlagan. She'r, chizgi va ocherklari 1936-yildan «Kolxoz yo'li», «Lenin uchquni» va «Yosh leninchi» gazetalarida bosilgan. 1937-yil oktyabrda Qizil Armiyaga chaqirilgan; Belorussiyada kichik komandirlar kursida o'qib yurgan paytda yozgan «Bahodir» dostoni 1938-yilda yopiq respublika adabiy tanlovida ikkinchi mukofotga sazovor bo'lgan, 1939-yilda esa chop etilgan.

Rahim ikki urushda qatnashgan: 1939–1940-yillardagi Sovet–Fin urushida va 1941-yil 23-iyundan Ikkinchi jahon urushida. Moskva yaqinidagi janglarda sapyorlar bo'linmasi komandiri, keyin rota siyosiy o'qituvchisi va batalyon komissari bo'lgan, 1942-yil noyabrdan 1943-yil yanvarigacha «Krasnoarmeyskaya pravda» gazetining o'zbekcha nashri muharriri o'rinbosarlik qilgan. 1944-yil noyabrdan 3-gvardiya tank korpusi tarkibidagi 19-gvardiya tank brigadasining muhandislik xizmatini boshqargan; Borisov, Minsk, Vilnyus va Gdansk uchun janglarda qatnashgan. Urushni Germaniyada tugatib, 1946-yil oktyabrda gvardiya mayori unvoni bilan safdan bo'shagan.

Keyin o'zbek radiosida siyosiy eshittirishlar bosh muharriri bo'lgan (1946–1947), 1947–1950-yillarda Oliy partiya maktabining jurnalistika bo'limida o'qigan. 1950-yildan «Qizil O'zbekiston» gazetasida targ'ibot bo'limi mudiri, so'ng muharrir bo'lib, 1961-yilgacha ishlagan; respublika jurnalistlar uyushmasini tashkil etib, uni bir necha yil boshqargan. 1960-yillarning boshidan 1966-yilgacha «O'zbekfilm» kinostudiyasi direktori va O'zbekiston SSR Davlat kinematografiya qo'mitasi raisining birinchi o'rinbosari bo'lgan, so'ng «Guliston» (1966–1970) va «Mushtum» (1971–1984) jurnallariga bosh muharrirlik qilgan. O'zbekiston SSR Oliy Kengashining deputati, O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasi boshqaruvi va prezidiumi a'zosi bo'lgan.

Rahim romanlarida urush yillari qahramonlari va rivojlanayotgan mamlakat hayotini tasvirlagan: «Ixlos» (dastlabki nomi «Hayot sarchashmasi», 1953), «Tinimsiz shahar» (1968, 1966-yilgi Toshkent zilzilasi oqibatlarini bartaraf etish haqida), «Fidoyilar» (1972), «General Ravshanov» (1985). «Hilola», «Olovkor» qissalari, «Jonim fido» va «Chaqmoq» pyesalari hamda «Farhodning jasorati» filmi ssenariysi ham unga tegishli. «Oqibat» romani uchun 1983-yilda Hamza nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofotini olgan; 1976-yilda unga O'zbekiston SSR xalq yozuvchisi, 1966-yilda esa O'zbekiston SSRda xizmat ko'rsatgan san'at arbobi unvoni berilgan.

Mustaqillik yillarida yana «Qurboningman» (1996) va «Hayotni asrang, odamlar» (1997) to'plamlarini nashr ettirgan; «Do'stlik» (1996) va «El-yurt hurmati» (1998) ordenlari bilan taqdirlangan. 2001-yilda «Ofarin» Davlat mukofoti berilgan. Ibrohim Rahim 2001-yil 22-noyabrda Toshkentda vafot etgan va Chig'atoy qabristoniga dafn qilingan.