Komil Yashin
O'zbek yozuvchisi, shoir va dramaturg, O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasining ko'p yillik raisi; «Gulsara», «Hamza» asarlari muallifi, kinossenariylar yozgan.
- Faoliyat:
- Yozuvchi, Shoir, Dramaturg, Ssenariynavis
- Haqiqiy ismi:
- Komil No'monov
- Tug'ilgan:
- 25 dekabr 1909(87 yosh) ♑ — 25 sentabr 1997
- Tug'ilgan joy:
- Andijon, Andijon viloyati
Biografiya
Komil Yashin (asl ismi Komil No'monov) 1909-yil 25-dekabrda Andijonda tug'ilgan. 1921–1925-yillarda rus maktabida o'qigan, 1925-yilda Leningrad o'rmon institutiga kirgan, ammo kasallik sabab 1928-yilda Andijonga qaytgan va 1930-yilgacha maktabda adabiyot hamda fizikadan dars bergan.
1930–1936-yillarda Andijon viloyat teatri, so'ng O'zbek davlat musiqali teatrida adabiy qism mudiri bo'lgan. Shu yillarda «O'rtoqlar», «Yondiramiz», «Nomus va muhabbat» pyesalarini va «Gulsara» musiqali dramasini (Muzaffar Muhamedov bilan hamkorlikda) yozgan; «Bo'ron» (1939) va «Ulug' kanal» (1940) operalarining librettosi ham unga tegishli. «Gulsara» uchun 1951-yilda Stalin mukofotining 3-darajasi berilgan.
Urush yillarida «O'lim bosqinchilarga», «Davron ota», «Oftobxon», «Farhod va Shirin», keyinroq «General Rahimov» (1949), «Ravshan va Zulxumor», «Inqilob tongi» asarlarini yaratgan. Hamza Hakimzoda Niyoziy ijodiga alohida e'tibor bergan: «Hamza» musiqali dramasi (1960), ikki kitobli «Hamza» romani (1979–1980) hamda Hamza pyesalarining sahnaviy tahrirlari shu mavzuga bag'ishlangan.
Kino uchun «Asal», «Hamza», «General Rahimov» kabi filmlarga ssenariy yozgan, «Olovli yo'llar» teleserialining ssenariysi uning «Hamza» romaniga asoslangan.
1946–1949-yillarda Vazirlar Soveti huzuridagi San'at ishlari bosh boshqarmasiga rahbarlik qilgan, 1958–1980-yillarda O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasi raisi bo'lgan, 1969–1980-yillarda «O'zbek tili va adabiyoti» jurnalini tahrir qilgan. 1966–1984-yillarda SSSR Oliy Soveti deputati, 1969-yildan O'zbekiston SSR Fanlar akademiyasi akademigi (ba'zi manbalarda — 1968-yil).
O'zbekiston SSR xalq yozuvchisi (1972), Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1974), Hamza nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti sovrindori (1967), uch marta Lenin ordeni sohibi. 1997-yil 25-sentabrda Toshkentda vafot etgan. Toshkent va Andijondagi ko'chalar uning nomini olgan.
Ta'lim
- Leningrad o'rmon institutiOliygoh · 1925–1928
Karyera
- O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasiRais · Toshkent · 1958–1980
Mukofotlar
- O'zbekiston SSR xalq yozuvchisi1972 · O'zbekiston SSR
- O'zbekiston SSR san'at arbobi1939 · O'zbekiston SSR
Hamza nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti1967 · O'zbekiston SSR
Sotsialistik Mehnat Qahramoni1974 · SSSR
Lenin ordeni1959 · SSSR
Lenin ordeni1970 · SSSR
Lenin ordeni1974 · SSSR
Oktyabr inqilobi ordeni1979 · SSSR
Mehnat Qizil Bayroq ordeni1950 · SSSR
Mehnat Qizil Bayroq ordeni1951 · SSSR
Mehnat Qizil Bayroq ordeni1965 · SSSR
Xalqlar do'stligi ordeni1984 · SSSR
«Hurmat belgisi» ordeni1937 · SSSR
«Hurmat belgisi» ordeni1945 · SSSR
«Hurmat belgisi» ordeni1957 · SSSR
«Mehnatdagi namunasi uchun» medali1944 · SSSR
Stalin mukofoti1951 · SSSR
Filmografiya
| Nomi | Yil |
|---|---|
| Asal | 1940 |
| Hamza | 1960 |
| General Rahimov | 1967 |
| Dilorom | 1968 |
| Shijoat | 1971 |
| Shiddat | 1971 |
| Olovli yo'llar | 1977 |
| V poiskakh istiny | 1979 |
Hayot yo'li
- 1909Tug'ilishi
Andijonda tug'ilgan; asl familiyasi No'monov.
- 1925Leningradga ketishi
Leningrad o'rmon institutiga o'qishga kirgan, taxallusi — Yashin.
- 1928Andijonga qaytishi
Kasallik tufayli o'qishni tashlab Andijonga qaytgan; maktabda adabiyot va fizikadan dars bergan.
- 1930Teatrdagi ish
1936-yilgacha Andijon viloyat teatri va O'zbek davlat musiqali teatrida adabiy qism mudiri bo'lgan.
- 1939«Bo'ron» operasi
Birinchi o'zbek operasi hisoblangan «Bo'ron»ning librettosini yozgan; shu yili O'zbekiston SSR san'at arbobi unvonini olgan.
- 1943Partiyaga kirishi
VKP(b) a'zosi bo'lgan.
- 1946San'at ishlari boshqarmasi
1949-yilgacha Vazirlar Soveti huzuridagi San'at ishlari bosh boshqarmasiga rahbarlik qilgan.
- 1951Stalin mukofoti
«Gulsara» musiqali dramasi uchun Stalin mukofotining 3-darajasi berilgan.
- 1958Yozuvchilar uyushmasi raisi
1980-yilgacha O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasiga rahbarlik qilgan.
- 1966Oliy Sovet deputati
1984-yilgacha SSSR Oliy Sovetining 7–10-chaqiriq deputati bo'lgan.
- 1969Jurnal muharriri
1980-yilgacha «O'zbek tili va adabiyoti» jurnalining bosh muharriri bo'lgan.
- 1974Mehnat Qahramoni
Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.
- 1979«Hamza» romani
Hamza Hakimzoda Niyoziy hayotiga bag'ishlangan ikki kitobli «Hamza» romanining birinchi kitobi nashr etilgan (ikkinchisi 1980-yilda).
- 1997Vafoti
25-sentabrda Toshkentda vafot etgan.