Асосий қисмга ўтиш

Комил Яшин

Ўзбек ёзувчиси, шоир ва драматург, Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасининг кўп йиллик раиси; «Гулсара», «Ҳамза» асарлари муаллифи, киноссенарийлар ёзган.

Фаолият:
Ёзувчи, Шоир, Драматург, Сценарийнавис
Ҳақиқий исми:
Комил Нўмонов
Туғилган:
25 декабр 1909(87 ёш) ♑ — 25 сентабр 1997
Туғилган жой:
Андижон

Биография

Комил Яшин (асл исми Комил Нўмонов) 1909-йил 25-декабрда Андижонда туғилган. 1921–1925-йилларда рус мактабида ўқиган, 1925-йилда Ленинград ўрмон институтига кирган, аммо касаллик сабаб 1928-йилда Андижонга қайтган ва 1930-йилгача мактабда адабиёт ҳамда физикадан дарс берган.

1930–1936-йилларда Андижон вилоят театри, сўнг Ўзбек давлат мусиқали театрида адабий қисм мудири бўлган. Шу йилларда «Ўртоқлар», «Ёндирамиз», «Номус ва муҳаббат» песаларини ва «Гулсара» мусиқали драмасини (Музаффар Муҳамедов билан ҳамкорликда) ёзган; «Бўрон» (1939) ва «Улуғ канал» (1940) операларининг либреттоси ҳам унга тегишли. «Гулсара» учун 1951-йилда Сталин мукофотининг 3-даражаси берилган.

Уруш йилларида «Ўлим босқинчиларга», «Даврон ота», «Офтобхон», «Фарҳод ва Ширин», кейинроқ «Генерал Раҳимов» (1949), «Равшан ва Зулхумор», «Инқилоб тонги» асарларини яратган. Ҳамза Ҳакимзода Ниёзий ижодига алоҳида эътибор берган: «Ҳамза» мусиқали драмаси (1960), икки китобли «Ҳамза» романи (1979–1980) ҳамда Ҳамза песаларининг саҳнавий таҳрирлари шу мавзуга бағишланган.

Кино учун «Асал», «Ҳамза», «Генерал Раҳимов» каби филмларга ссенарий ёзган, «Оловли йўллар» телесериалининг ссенарийси унинг «Ҳамза» романига асосланган.

1946–1949-йилларда Вазирлар Совети ҳузуридаги Санъат ишлари бош бошқармасига раҳбарлик қилган, 1958–1980-йилларда Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси раиси бўлган, 1969–1980-йилларда «Ўзбек тили ва адабиёти» журналини таҳрир қилган. 1966–1984-йилларда СССР Олий Совети депутати, 1969-йилдан Ўзбекистон ССР Фанлар академияси академиги (баъзи манбаларда — 1968-йил).

Ўзбекистон ССР халқ ёзувчиси (1972), Социалистик Меҳнат Қаҳрамони (1974), Ҳамза номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти совриндори (1967), уч марта Ленин ордени соҳиби. 1997-йил 25-сентабрда Тошкентда вафот этган. Тошкент ва Андижондаги кўчалар унинг номини олган.

Таълим

Карьера

Мукофотлар

Фильмография

НомиЙил
Асал1940
Ҳамза1960
Генерал Раҳимов1967
Дилором1968
Шижоат1971
Шиддат1971
Оловли йўллар1977
V поискакҳ истинй1979

Ҳаёт йўли

  1. 1909
    Туғилиши

    Андижонда туғилган; асл фамилияси Нўмонов.

  2. 1925
    Ленинградга кетиши

    Ленинград ўрмон институтига ўқишга кирган, тахаллуси — Яшин.

  3. 1928
    Андижонга қайтиши

    Касаллик туфайли ўқишни ташлаб Андижонга қайтган; мактабда адабиёт ва физикадан дарс берган.

  4. 1930
    Театрдаги иш

    1936-йилгача Андижон вилоят театри ва Ўзбек давлат мусиқали театрида адабий қисм мудири бўлган.

  5. 1939
    «Бўрон» операси

    Биринчи ўзбек операси ҳисобланган «Бўрон»нинг либреттосини ёзган; шу йили Ўзбекистон ССР санъат арбоби унвонини олган.

  6. 1943
    Партияга кириши

    ВКП(б) аъзоси бўлган.

  7. 1946
    Санъат ишлари бошқармаси

    1949-йилгача Вазирлар Совети ҳузуридаги Санъат ишлари бош бошқармасига раҳбарлик қилган.

  8. 1951
    Сталин мукофоти

    «Гулсара» мусиқали драмаси учун Сталин мукофотининг 3-даражаси берилган.

  9. 1958
    Ёзувчилар уюшмаси раиси

    1980-йилгача Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасига раҳбарлик қилган.

  10. 1966
    Олий Совет депутати

    1984-йилгача СССР Олий Советининг 7–10-чақириқ депутати бўлган.

  11. 1969
    Журнал муҳаррири

    1980-йилгача «Ўзбек тили ва адабиёти» журналининг бош муҳаррири бўлган.

  12. 1974
    Меҳнат Қаҳрамони

    Социалистик Меҳнат Қаҳрамони унвони берилган.

  13. 1979
    «Ҳамза» романи

    Ҳамза Ҳакимзода Ниёзий ҳаётига бағишланган икки китобли «Ҳамза» романининг биринчи китоби нашр этилган (иккинчиси 1980-йилда).

  14. 1997
    Вафоти

    25-сентабрда Тошкентда вафот этган.

Алоқадор шахслар