Asosiy qismga o'tish
SHAXS
Lazar Rempel
Tuzatish taklif qilish

Lazar Rempel

O'zbek sovet san'atshunosi va sharqshunosi, san'atshunoslik doktori, professor; O'zbekiston va O'rta Osiyo me'morchiligi hamda amaliy san'ati tarixini o'rgangan, Hamza nomidagi davlat mukofoti laureati.

Faoliyat:
Olim, Pedagog, Sharqshunos
Tug'ilgan:
19 noyabr 1907(84 yosh) ♏ — 27 aprel 1992
  • Hamza nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti

Biografiya

Lazar Izrailevich Rempel 1907-yil 6-noyabrda (eski uslubda; yangi uslubda 19-noyabr) Kishinyovda dunyoga kelgan. 1914-yilda oila otasi ortidan Bixov shahriga ko'chgan, 1917-yilda urushdan qochib Feodosiyaga borgan, 1923-yilda otasi vafot etgach, Simferopolga o'rnashgan.

1924-yildan Simferopoldagi Tavrida markaziy muzeyida amaliyotchi, so'ng ilmiy xodim va bo'lim mudiri bo'lib ishlagan. 1928-yilda Moskvaga ketib, 1931-yilda universitetni tugatgan, 1931–1933-yillarda Davlat san'atshunoslik akademiyasida aspiranturada o'qigan, Sharq madaniyati muzeyida, Kommunistik akademiyaning adabiyot va san'at institutida, 1934–1937-yillarda Butunittifoq me'morchilik akademiyasida ishlagan, Moskva falsafa, adabiyot va tarix institutida dars bergan. Talabalik davridayoq O'rta Osiyo san'atiga qiziqib, 1930-yilda shu mavzudagi dastlabki ilmiy maqolasini e'lon qilgan; 1932-yilda Sovet Zakavkazyesi tasviriy san'ati haqida, 1935-yilda urushdan keyingi Italiya me'morchiligi haqida kitob chiqargan.

1937-yilda uning ikkinchi turmush o'rtog'i, san'atshunos T. V. Vyaznikovtseva hibsga olingach, Rempelning o'zi ham oila a'zosi sifatida Eski Buxoroga surgun qilingan. U yerda avval suratkash, keyin Buxoro muzeyining ilmiy xodimi bo'lgan; 1939–1948-yillarda Samarqand viloyat muzeyida ishlagan, 1948-yilda Jambulga (Qozog'iston) yuborilib, maktabda chizmachilikdan dars bergan, so'ng viloyat muzeyida xizmat qilgan. U 1954-yilda oqlangan.

1954-yildan Toshkentda yashagan: O'zbekiston SSR Fanlar akademiyasining San'atshunoslik institutida ilmiy xodim, 1955-yildan me'morchilik, tasviriy va amaliy san'at bo'limi mudiri bo'lgan. 1957–1961-yillarda A. N. Ostrovskiy nomidagi Toshkent teatr va rassomlik institutida san'at tarixi va nazariyasi kafedrasini boshqargan. 1963-yilda san'atshunoslik doktori darajasini, 1966-yilda professor unvonini olgan.

G. A. Pugachenkova bilan birgalikda Buxoro, Farg'ona, Samarqand va respublikaning boshqa hududlariga san'atshunoslik ekspeditsiyalarini uyushtirgan, jumladan, O'zbekistonda saqlanib qolgan barcha masjidlarni o'rgangan. Asosiy asarlari — «Panjara», «O'zbekistonning me'moriy naqshlari», «O'zbekiston san'ati tarixi», «Uzoq va yaqin», «Davrlar zanjiri». 1966-yilda «O'zbekiston san'ati tarixi» monografiyasi uchun Pugachenkova bilan hamkorlikda Hamza nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofotiga sazovor bo'lgan; o'sha yili unga O'zbekiston SSR fan arbobi unvoni berilgan.

1990-yilda Moskvaga ko'chgan. 1992-yil 27-aprelda Moskvada vafot etgan va Vostryakovo qabristoniga dafn etilgan. Moskvada yozilgan «Mening zamondoshlarim» xotiralari o'sha yili Toshkentda nashr etilgan.

Ta'lim

Karyera

Mukofotlar

Hayot yo'li

  1. 1924–1928
    Tavrida markaziy muzeyi

    Simferopoldagi muzeyda amaliyotchi, ilmiy xodim va bo'lim mudiri bo'lgan.

  2. 1928–1937
    Moskvada o'qish va ish

    Universitetni tugatgan, aspiranturada o'qigan, Sharq madaniyati muzeyi, Kommunistik akademiya va Butunittifoq me'morchilik akademiyasida ishlagan.

  3. 1937
    Eski Buxoroga surgun

    Turmush o'rtog'i hibsga olingach, uning oila a'zosi sifatida Eski Buxoroga yuborilgan, muzeyda ishlagan.

  4. 1939–1948
    Samarqand viloyat muzeyi

    Muzeyning ilmiy xodimi bo'lgan.

  5. 1948–1954
    Jambulda

    Maktabda chizmachilikdan dars bergan, keyin viloyat muzeyida ishlagan; 1954-yilda oqlangan.

  6. 1954–1955
    Toshkentga ko'chishi

    San'atshunoslik institutida ilmiy xodim bo'lib ishlay boshlagan.

  7. 1955
    Bo'lim mudiri

    Me'morchilik, tasviriy va amaliy san'at bo'limini boshqargan.

  8. 1957–1961
    Teatr va rassomlik instituti

    San'at tarixi va nazariyasi kafedrasi mudiri va professori bo'lgan.

  9. 1963
    San'atshunoslik doktori

    Doktorlik darajasini olgan; 1966-yilda professor unvoni berilgan.

  10. 1966
    Davlat mukofoti va fan arbobi unvoni

    Hamza nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti hamda O'zbekiston SSR fan arbobi unvoniga sazovor bo'lgan.

  11. 1990
    Moskvaga ko'chishi

    Umrining so'nggi yillarini Moskvada o'tkazgan.

  12. 1992
    Vafoti

    27-aprelda Moskvada vafot etgan.

Asarlar

  • «Sug'd chavandozi» (1948)
    Monografiya

    N. N. Zabelina bilan hammualliflikda, Toshkentda nashr etilgan.

  • «Buxoro» (1949)
    Monografiya

    G. A. Pugachenkova bilan birga yozilgan, SSSR xalqlari me'morchilik xazinalari turkumida chiqqan.

  • «Panjara. Me'moriy panjaralar va ularning yasalishi» (1957)
    Monografiya

    Me'moriy panjaralar va ularni qurish usullariga bag'ishlangan.

  • «O'zbekistonning me'moriy naqshlari» (1961)
    Monografiya

    Me'moriy naqshning taraqqiyoti va qurilish nazariyasi haqida.

  • «O'zbekiston san'ati tarixi (qadimgi davrdan XIX asr o'rtalarigacha)» (1965)
    Monografiya

    G. A. Pugachenkova bilan hammualliflikda; 1966-yilgi Davlat mukofoti shu asar uchun berilgan.

  • «Afrosiyobning o'ymakor shtuki» (1971)
    Monografiya

    I. A. Axrarov bilan hammualliflikda yozilgan.

  • «O'rta Sharq san'ati» (1978)
    To'plam

    San'at tarixi va nazariyasiga oid tanlangan asarlar.

  • «Uzoq va yaqin» (1982)
    Kitob

    Eski Buxoroning hayoti, turmushi, qurilishi, hunarmandchiligi va san'atiga oid lavhalar.

  • «Davrlar zanjiri» (1987)
    Kitob

    O'rta Osiyo an'anaviy san'atidagi asriy timsollar va ko'chib yuruvchi syujetlar haqida.

  • «Mening zamondoshlarim» (1992)
    Xotiralar

    Moskvada yozilgan, Toshkentda nashr etilgan.

Lazar Rempel (1907–1992) — Olim | Shaxs.uz