O'zbek teatrining birinchi professional aktrisalaridan biri: Mannon Uyg'ur truppasida sahnaga chiqqan, Hamza teatrida Halima, Gertruda va boshqa rollarni ijro etgan; O'zbekiston SSR xizmat ko'rsatgan artisti.
- Faoliyat:
- Aktrisa, Teatr aktrisasi
- Haqiqiy ismi:
- Sa'diya Nizomiddinova
- Hayot yillari:
- 1902 — 1946
- Tug'ilgan joy:
- Toshkent
Biografiya
Mahsuma Qoriyeva (asl ismi Sa'diya Nizomiddinova) 1900-yillar boshida Toshkentda tug'ilgan. O'zbek sahna san'atining birinchi professional aktrisalaridan biri hisoblanadi; Abdulhamid Cho'lpon uni «o'zbek teatrining malikasi» deb atagan.
1918-yildan Mannon Uyg'ur boshchiligidagi truppada ishlab, keyinchalik Hamza nomi berilgan teatrning sahnasida chiqdi. Uning ijodida Hamza pyesalari, Shillerning «Makr va muhabbat» hamda «Qaroqchilar» asarlari, Pogodinning «Mening do'stim» spektakli o'rin olgan.
Musiqali dramalarda Layli, Shirin va G'ulom Zafariyning shu nomli asaridagi Halima rolini ijro etgan; Halima uning eng mashhur obrazlaridan biri bo'lgan. Keyingi yillarda xarakterli rollarga o'tib, Shekspirning «Hamlet»ida Gertruda, Lope de Veganing «Fuente Ovexuna»sida Malika, Uyg'unning «Ona» pyesasida Ona obrazini yaratgan.
1937-yilda O'zbekiston SSR xizmat ko'rsatgan artisti unvoniga sazovor bo'ldi. Yaqin qarindoshlari 1938-yilda qatag'on qilingach, sahnadan chetlashtirildi; 1940-yilgacha teatrda faoliyat yuritgan. Urush yillarida Hamza teatri truppasi bilan ishlab, kasaba uyushmasi qo'mitasiga rahbarlik qilgan.
Urushdan keyin Moskvaga borib, 1946-yilda o'sha yerda vafot etgan. 2024-yilda Hamza teatrida Isajon Sultonning «Ma'suma» romani asosida «Birinchi qaldirg'och» spektakli qo'yilib, uning xotirasiga bag'ishlangan.
Karyera
- O'zbek Milliy akademik drama teatriAktrisa · Toshkent · 1918–1940
Mukofotlar
O'zbekiston SSRda xizmat ko'rsatgan artist1937 · O'zbekiston SSR
Hayot yo'li
- 1918Sahnadagi boshlanishi
Mannon Uyg'ur truppasida ishlay boshlagan.
- 1937Xizmat ko'rsatgan artist
O'zbekiston SSR xizmat ko'rsatgan artisti unvoni berilgan.
- 1940Sahnadan ketishi
Qarindoshlari qatag'on qilingach, teatrdagi faoliyati to'xtagan.
- 1946Vafoti
Moskvada vafot etgan.