Asosiy qismga o'tish
SHAXS
Tuzatish taklif qilish

Mahzuna

Qo'qonlik o'zbek shoirasi, XIX asr birinchi yarmida yashagan; o'zbek va fors tillarida g'azal hamda muhammas yozgan, devoni saqlanmagan.

Faoliyat:
Yozuvchi, Shoir
Haqiqiy ismi:
Mehribon Boshmon qizi
Tug'ilgan:
taxminan 1811
Tug'ilgan joy:
Qo'qon, Farg'ona
Otasi:
Mulla Boshmon Oxund

Biografiya

Mahzuna — taxallus; shoiraning asl ismi Mehribon, u Mulla Boshmon qizi nomi bilan tanilgan. U taxminan 1811-yilda Qo'qonda, shaharning Qatag'on dahasidagi Mulla Boshmon mahallasida tug'ilgan. Otasi Mulla Boshmon Oxund mahalla masjidining imomi bo'lgan.

Mahzuna savodni ota-onasi qo'lida chiqargan, arab va fors tillarini yaxshi o'rgangan. Navoiy, Jomiy, Fuzuliy kabi shoirlarning ijodidan ta'sirlangan, o'zbek va fors-tojik tillarida she'r yozgan.

U haqdagi ma'lumotlar asosan ikkita tazkirada — Fazliyning «Majmuai shoiron» va Hashmatning «Tazkirat ush-shuaro» asarlarida uchraydi. Fazliy uni Qo'qonda mashhur, aqlli va hozirjavob shoira deb ta'riflagan; Hashmat, Pisandiy va tarixchi Ahmadjon to'ra ham uning shoirlik mahoratini tilga olgan.

Mahzuna Fazliy bilan she'riy yozishmalar olib borgan va u bilan mushoira (she'riy bahs) o'tkazgan. Shoiraning devoni saqlanmagan; bizgacha faqat shu mushoira, «Oshiq bo'lmisham» nomli o'zbekcha muhammasi va forscha «Sahbo» g'azali yetib kelgan.

Mahzunaning vafot sanasi va umrining keyingi yillari haqida ishonchli ma'lumot yo'q.

Hayot yo'li

  1. taxminan 1811
    Qo'qonda tug'ilgan

    Qatag'on dahasidagi Mulla Boshmon mahallasida imom oilasida dunyoga kelgan.

  2. XIX asr boshi
    Ta'lim

    Ota-onasidan savod chiqargan, arab va fors tillarini o'rgangan.

  3. XIX asr birinchi yarmi
    Qo'qon adabiy muhitida

    O'zbek va fors-tojik tillarida she'r yozgan, Navoiy, Jomiy, Fuzuliy ijodidan ta'sirlangan.

  4. XIX asr birinchi yarmi
    Fazliy bilan mushoira

    Shoir Fazliy bilan she'riy yozishmalar olib borgan va mushoira o'tkazgan.

  5. XIX asr
    Tazkiralarda tilga olinishi

    Fazliyning «Majmuai shoiron» va Hashmatning «Tazkirat ush-shuaro» asarlarida uning she'rlari va shaxsi haqida yozilgan.

Asarlar

  • «Oshiq bo'lmisham»
    Muhammas (o'zbek tilida)

    Bizgacha yetib kelgan o'zbekcha she'ri.

  • «Sahbo»
    G'azal (fors tilida)

    Forscha g'azal, shoiradan saqlanib qolgan yana bir asar.

  • Fazliy bilan mushoira
    She'riy bahs

    Fazliy tazkirasida saqlangan she'riy savol-javob.

Meros

Qo'qon ayol shoiralarining dastlabki tanilgan vakillaridan biri; ijodi tazkiralar orqali ma'lum, aksariyat she'rlari yetib kelmagan.

Davr: XIX asr birinchi yarmi, Qo'qon xonligi
Mahzuna (taxminan 1811) — Yozuvchi | Shaxs.uz