Биография
Маҳзуна — тахаллус; шоиранинг асл исми Меҳрибон, у Мулла Бошмон қизи номи билан танилган. У тахминан 1811-йилда Қўқонда, шаҳарнинг Қатағон даҳасидаги Мулла Бошмон маҳалласида туғилган. Отаси Мулла Бошмон Охунд маҳалла масжидининг имоми бўлган.
Маҳзуна саводни ота-онаси қўлида чиқарган, араб ва форс тилларини яхши ўрганган. Навоий, Жомий, Фузулий каби шоирларнинг ижодидан таъсирланган, ўзбек ва форс-тожик тилларида шеър ёзган.
У ҳақдаги маълумотлар асосан иккита тазкирада — Фазлийнинг «Мажмуаи шоирон» ва Ҳашматнинг «Тазкират уш-шуаро» асарларида учрайди. Фазлий уни Қўқонда машҳур, ақлли ва ҳозиржавоб шоира деб таърифлаган; Ҳашмат, Писандий ва тарихчи Аҳмаджон тўра ҳам унинг шоирлик маҳоратини тилга олган.
Маҳзуна Фазлий билан шеърий ёзишмалар олиб борган ва у билан мушоира (шеърий баҳс) ўтказган. Шоиранинг девони сақланмаган; бизгача фақат шу мушоира, «Ошиқ бўлмишам» номли ўзбекча муҳаммаси ва форсча «Саҳбо» ғазали етиб келган.
Маҳзунанинг вафот санаси ва умрининг кейинги йиллари ҳақида ишончли маълумот йўқ.
Ҳаёт йўли
- тахминан 1811Қўқонда туғилган
Қатағон даҳасидаги Мулла Бошмон маҳалласида имом оиласида дунёга келган.
- XIX аср бошиТаълим
Ота-онасидан савод чиқарган, араб ва форс тилларини ўрганган.
- XIX аср биринчи ярмиҚўқон адабий муҳитида
Ўзбек ва форс-тожик тилларида шеър ёзган, Навоий, Жомий, Фузулий ижодидан таъсирланган.
- XIX аср биринчи ярмиФазлий билан мушоира
Шоир Фазлий билан шеърий ёзишмалар олиб борган ва мушоира ўтказган.
- XIX асрТазкираларда тилга олиниши
Фазлийнинг «Мажмуаи шоирон» ва Ҳашматнинг «Тазкират уш-шуаро» асарларида унинг шеърлари ва шахси ҳақида ёзилган.
Асарлар
- «Ошиқ бўлмишам»Муҳаммас (ўзбек тилида)
Бизгача етиб келган ўзбекча шеъри.
- «Саҳбо»Ғазал (форс тилида)
Форсча ғазал, шоирадан сақланиб қолган яна бир асар.
- Фазлий билан мушоираШеърий баҳс
Фазлий тазкирасида сақланган шеърий савол-жавоб.
Мерос
Қўқон аёл шоираларининг дастлабки танилган вакилларидан бири; ижоди тазкиралар орқали маълум, аксарият шеърлари етиб келмаган.
Давр: XIX аср биринчи ярми, Қўқон хонлиги