Majzub Namangoniy
XVIII asr oxiri – XIX asr o'rtalarida yashagan, tasavvuf ruhidagi she'rlari bilan tanilgan shoir; o'zbek va fors tillarida «Devon» yaratgan.
- Faoliyat:
- Yozuvchi, Shoir
- Haqiqiy ismi:
- Abdulaziz
- Vafot etgan sana:
- 1849
- Tug'ilgan joy:
- Qarshi, Qashqadaryo
Biografiya
Majzub Namangoniy (taxallusi; asl ismi Abdulaziz) o'zbek tasavvuf adabiyotining yirik vakillaridan biri hisoblanadi. U XVIII asrning ikkinchi yarmida Qarshida dunyoga kelgan, umrining oxirgi yillarini Namanganda o'tkazgan va 1849-yilda (ayrim manbalarda 1857) shu yerda vafot etgan.
Dastlabki ta'limni Buxoro madrasalarida olgan. Keyinchalik tasavvuf yo'lida Xalifa Husayn Yangiqo'rg'oniyning shogirdi bo'lgan. Zikri jahriya, ya'ni ovoz chiqarib zikr tushish yo'nalishini o'ziga xos shaklda amalda qo'llagani uchun uning izdoshlari «majzubiylar» nomi bilan atalgan; XIX asrda Turkistonda majzubxonlik keng urf bo'lgan.
Shoirning o'zbek va fors tillarida alohida «Devon»i bor. Ularning asosiy qismini g'azal, muxammas, qasida va soqiynomalar tashkil etadi. «Devon»dagi 181 sahifalik «Soqiynoma» so'fiylarning suhbatlarida maxsus maqomda kuylangan, shu tariqa zikr vazifasini ham bajargan. Fors tilida u «Tazkirai Majzub Namangoniy» asarini ham yozgan; unda tasavvuf shayxlari va sufiyona istilohlar haqida so'z boradi.
Majzub she'rlari ko'plab qo'lyozma to'plamlarga kirgan, keyinchalik bir necha marta nashr etilgan. «Devoni Majzub» va «Tazkirai hazrati Majzub Namangoniy» qo'lyozmalari hozir O'zbekiston Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik institutining qo'lyozmalar fondida saqlanadi.
Hayot yo'li
- XVIII asrTug'ilgan
Qarshida dunyoga kelgan (taxminan asrning ikkinchi yarmida).
- Buxoroda o'qigan
Buxoro madrasalarida tahsil ko'rgan, Xalifa Husayn Yangiqo'rg'oniydan tasavvuf ta'limini olgan.
- 1849Vafoti
Namanganda vafot etgan (ayrim manbalarda 1857).
Asarlar
- «Devon» (o'zbek tilida)
- «Devon» (fors tilida)
- «Soqiynoma»
- «Tazkirai Majzub Namangoniy»