Asosiy qismga o'tish
SHAXS
Malik Nabiyev
Tuzatish taklif qilish

Malik Nabiyev

Rassom va pedagog, portret va tarixiy janr ustasi, O'zbekiston xalq rassomi; Amir Temur, Beruniy, Bobur portretlari muallifi, Nizomiy nomidagi pedagogika universiteti professori.

Faoliyat:
Rassom
Tug'ilgan:
1 may 1916 ♉ — 2008
Tug'ilgan joy:
Toshkent
Farzandlar:
Xusan Nabiyev
  • O'zbekiston xalq rassomi
  • «Buyuk xizmatlari uchun» ordeni

Biografiya

Malik Nabiyev 1916-yil 1-mayda Toshkentda tug'ilgan. Rasm chizishdan ilk saboqni rassom Bahrom Hamdamiydan olgan. 1933—1937-yillarda Toshkent rassomlik bilim yurtida o'qigan; 1934-yilda hajviy rassom Vohid Odilov uni «Mushtum» jurnali tahririyatiga boshlab borgan, u yerda Abdulla Qodiriydan topshiriq olgan va jurnalda temiryo'lchilar hayotiga bag'ishlangan rasmi bosilgan. O'sha yillarning o'zidayoq Sebzordagi maktabda rasm darsini o'tgan.

1937-yilda bilim yurtini tugatgach, shu yerda qoldirildi va 1958-yilgacha rasm hamda rangtasvirdan dars berdi. 1938-yilda O'zbekiston rassomlar uyushmasiga a'zo qilib olindi, yosh rassomlar uchun ochilgan ikki yillik kursda o'qidi, ustozlari orasida P. Benkov, A. Matveev, V. Yeremyan bor edi. 1939-yilda Leningraddagi Repin nomidagi Badiiy akademiyada ikki yarim oylik malaka oshirdi.

1957-yilda Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika institutining badiiy grafika fakulteti sirtqi bo'limiga kirib, 1962-yilda tugatdi. Institutda 1958-yildan dars bergan, 1963—1988-yillarda rangtasvir kafedrasi mudiri bo'lgan, 1973-yildan professor. Umrining oxirigacha shu oliy o'quv yurtida ishladi, rasm chizishni o'rgatish bo'yicha darslik va uslubiy qo'llanmalar yozdi.

Nabiyev asosan portret va tarixiy janrda ishlagan. Uning «Do'stim portreti» (1933), «Qo'zg'olon bostirildi» (1940), «Makedoniyaliklarga qarshi Spitamen qo'zg'oloni» (1960), Abu Rayhon Beruniy va Bobur portretlari, shuningdek zamondoshlar — o'qituvchi M. G'oipova, xalq artisti Hasanov va boshqalar suratlari ma'lum. Rassom Yevropa, Osiyo va Amerikaning 40 dan ortiq mamlakatida bo'lgan; Hindiston, Kuba, Shri-Lanka va Indoneziyadan olgan taassurotlari asosida etyudlar va tugal asarlar chizgan. Jahon san'atining turli yo'nalishlarini o'rgangan bo'lsa-da, realizm an'analariga sodiq qolgan.

Mustaqillik yillarida Bobur, Fitrat, Usmon Nosir portretlarini yaratdi; 1994-yilda chizilgan Amir Temur portreti keng e'tirof topdi va bu obraz ustida keyingi yillarda ham ishladi. Mo'yqalamiga mansub asarlarning bir qismi Rossiya, Finlandiya, Norvegiya, Belgiya, Fransiya, Yaponiya kabi mamlakatlardagi muzey va shaxsiy to'plamlarda saqlanadi.

1968-yilda unga «O'zbekiston SSR xizmat ko'rsatgan san'at arbobi» unvoni berildi, 1992-yilda — «O'zbekiston xalq rassomi». 1997-yilda O'zbekiston Badiiyot akademiyasining akademigi bo'ldi, 2000-yilda «Buyuk xizmatlari uchun» ordeni bilan taqdirlandi. Malik Nabiyev 2008-yilda Toshkentda vafot etdi. 2011-yilda tavalludining 95 yilligiga bag'ishlangan xotira kechasi, 2016-yilda Badiiyot akademiyasining Markaziy ko'rgazma zalida shaxsiy ko'rgazma o'tkazildi; o'g'li Xusan va nabirasi Anvar ham rassomlar.

Ta'lim

Karyera

Mukofotlar

Hayot yo'li

  1. 1933–1937
    Toshkent rassomlik bilim yurti

    Toshkent rassomlik bilim yurtida o'qidi; ustozi Bahrom Hamdamiy edi.

  2. 1934
    «Mushtum» jurnalida

    Vohid Odilov bilan «Mushtum» tahririyatiga bordi; temiryo'lchilar hayotiga bag'ishlangan rasmi jurnalda bosildi.

  3. 1937–1958
    Bilim yurtida o'qituvchi

    O'qishni tugatgach, Toshkent rassomlik bilim yurtida rasm va rangtasvirdan dars berdi.

  4. 1938
    Rassomlar uyushmasi

    O'zbekiston rassomlar uyushmasiga a'zo qilib olindi va yosh rassomlar uchun ikki yillik kursda o'qidi.

  5. 1939
    Leningradda malaka oshirish

    Leningraddagi Repin nomidagi Badiiy akademiyada ikki yarim oy o'qidi.

  6. 1957–1962
    Pedagogika instituti

    Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika institutining badiiy grafika fakulteti sirtqi bo'limida o'qib, diplom oldi.

  7. 1958–2008
    Nizomiy nomidagi universitetda

    1958-yildan o'qituvchi, 1963—1988-yillarda rangtasvir kafedrasi mudiri, 1973-yildan professor; umrining oxirigacha shu yerda dars berdi.

  8. 1968
    Xizmat ko'rsatgan san'at arbobi

    «O'zbekiston SSR xizmat ko'rsatgan san'at arbobi» unvoni berildi.

  9. 1992
    Xalq rassomi

    28-avgustda «O'zbekiston xalq rassomi» unvoni berildi.

  10. 1994
    Amir Temur portreti

    Amir Temur portretini yaratdi; asar mamlakat madaniy hayotida katta voqea bo'ldi.

  11. 1997
    Badiiyot akademiyasi

    O'zbekiston Badiiyot akademiyasining akademigi bo'ldi.

  12. 2008
    Vafoti

    Toshkentda vafot etdi.

Asarlar

  • «Do'stim portreti» (1933)
    Portret

    Rassomning yoshlik davridagi portreti.

  • «Abdulla Qodiriy» portreti
    Portret

    Adabiyot darsligi uchun mo'ljallangan ixcham portret.

  • «Qo'zg'olon bostirildi» (1940)
    Tarixiy kompozitsiya

    Tarixiy mavzudagi asar.

  • «Abu Rayhon Beruniy» (1950)
    Portret

    Rassom bu obrazga 1972-yilda yana murojaat qilgan.

  • «Makedoniyaliklarga qarshi Spitamen qo'zg'oloni» (1960)
    Tarixiy kompozitsiya

    Xalq ozodligi kurashchisi Spitamenga bag'ishlangan asar.

  • «Bobur» portreti
    Portret

    Zahiriddin Muhammad Bobur obrazi; manbalarda asarning yaratilgan yili har xil ko'rsatiladi.

  • «Xalq artisti Hasanov» portreti (1970)
    Portret

    Zamondosh san'atkor portreti.

  • «O'qituvchi M. G'oipova» portreti (1977)
    Portret

    Zamondosh portreti.

  • «Amir Temur» portreti (1994)
    Portret

    Rassomning eng mashhur asari; keyinchalik Temur obrazini yoshlikdan keksalikkacha bo'lgan davrlarda ham chizgan.

  • «Boshlang'ich sinflarda rasm chizish metodikasi» (1965)
    Uslubiy qo'llanma

    Toshkentda nashr etilgan.

  • «Rasm chizishni o'rgatish metodikasi» (1971)
    Uslubiy qo'llanma

    Toshkentda nashr etilgan.

  • «Rangshunoslik» (1995)
    Qo'llanma

    Toshkentda nashr etilgan.