Ma'ruf Jalil

Ma'ruf Jalil 1936-yil 10-oktabrda Samarqand viloyatining Kattaqo'rg'on tumanidagi Payshanba qishlog'ida tug'ilgan. Qishloq Zarafshonning ikki tarmog'i — Oqdaryo va Qoradaryo oralig'ida joylashgan; shoirning Payshanba haqidagi she'rlari, jumladan «Chinorlar» she'ri, shu yerning tabiatini eslatadi.

Maktabda o'qib yurgan chog'idayoq she'r yoza boshlagan: sakkizinchi sinfda o'qiyotganida uning «Orzu» nomli ilk she'ri bosilgan. 1958-yilda Toshkentga kelib, bosmaxonada ishchi shogird bo'lib mehnat faoliyatini boshlagan, keyinchalik nashriyot va tahririyatlarda, O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasida ishlagan. 1961-yilda Toshkent davlat universiteti filologiya fakultetining sirtqi bo'limiga kirgan va 1966-yilda tamomlagan.

Kitoblari 1970-yillarda keng o'quvchi doirasiga yetib bordi. «Men sizni sevardim» va «Rahmat, odamlar» to'plamlari deyarli bir vaqtda chiqqan; xotirachilar yozishicha, talabalar bu kitoblarni qo'ldan qo'lga o'tkazib o'qishgan. Keyin «Seni o'ylab» (1973), «Notanish yo'llar» (1976), «Qo'shiq ishtiyoqi» (1979), «Men suv ichgan daryolar» (1981) kitoblari nashr etildi.

Ma'ruf Jalil ocherk va publitsistika bilan ham shug'ullangan: «Bunyodkor qalb» (1984) va «Orol madad so'raydi» (1987) to'plamlari shular jumlasidandir. «Parizodim» (1984), «Daryoni izlar shamol» (1987) va «Baxtimga sen borsan» (1989) she'riy kitoblari uning keyingi davr ijodini ko'rsatadi. Hamkasblari va xotirachilar uning she'rlarini soddaligi va samimiyligi bilan e'tirof etganlar.

Shoir O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasining Hamid Olimjon nomidagi yillik mukofotiga, Orol muammolari haqidagi publitsistik maqolalari uchun esa O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi mukofotiga sazovor bo'lgan.

Ma'ruf Jalil 2004-yil 14-dekabrda Toshkentda vafot etgan; jasadi tug'ilgan qishlog'iga olib ketilgan.