Биография
Маъруф Жалил 1936-йил 10-октабрда Самарқанд вилоятининг Каттақўрғон туманидаги Пайшанба қишлоғида туғилган. Қишлоқ Зарафшоннинг икки тармоғи — Оқдарё ва Қорадарё оралиғида жойлашган; шоирнинг Пайшанба ҳақидаги шеърлари, жумладан «Чинорлар» шеъри, шу ернинг табиатини эслатади.
Мактабда ўқиб юрган чоғидаёқ шеър ёза бошлаган: саккизинчи синфда ўқиётганида унинг «Орзу» номли илк шеъри босилган. 1958-йилда Тошкентга келиб, босмахонада ишчи шогирд бўлиб меҳнат фаолиятини бошлаган, кейинчалик нашриёт ва таҳририятларда, Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасида ишлаган. 1961-йилда Тошкент давлат университети филология факултетининг сиртқи бўлимига кирган ва 1966-йилда тамомлаган.
Китоблари 1970-йилларда кенг ўқувчи доирасига етиб борди. «Мен сизни севардим» ва «Раҳмат, одамлар» тўпламлари деярли бир вақтда чиққан; хотирачилар ёзишича, талабалар бу китобларни қўлдан қўлга ўтказиб ўқишган. Кейин «Сени ўйлаб» (1973), «Нотаниш йўллар» (1976), «Қўшиқ иштиёқи» (1979), «Мен сув ичган дарёлар» (1981) китоблари нашр этилди.
Маъруф Жалил очерк ва публитсистика билан ҳам шуғулланган: «Бунёдкор қалб» (1984) ва «Орол мадад сўрайди» (1987) тўпламлари шулар жумласидандир. «Паризодим» (1984), «Дарёни излар шамол» (1987) ва «Бахтимга сен борсан» (1989) шеърий китоблари унинг кейинги давр ижодини кўрсатади. Ҳамкасблари ва хотирачилар унинг шеърларини соддалиги ва самимийлиги билан эътироф этганлар.
Шоир Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасининг Ҳамид Олимжон номидаги йиллик мукофотига, Орол муаммолари ҳақидаги публитсистик мақолалари учун эса Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси мукофотига сазовор бўлган.
Маъруф Жалил 2004-йил 14-декабрда Тошкентда вафот этган; жасади туғилган қишлоғига олиб кетилган.
Таълим
- Ўзбекистон Миллий университетиОлийгоҳ · Тошкент · 1961–1966 · Филология (сиртқи бўлим)
Карьера
- Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасиХодим · Тошкент
Ҳаёт йўли
- 1936Туғилиши
10-октабрда Самарқанд вилояти Каттақўрғон туманидаги Пайшанба қишлоғида туғилган.
- 1950-йилларИлк шеър
Саккизинчи синфда ўқиб юрганида «Орзу» шеъри босилган.
- 1958Тошкентда
Босмахонада ишчи шогирд бўлиб меҳнат фаолиятини бошлаган; кейинчалик нашриёт ва таҳририятларда ишлаган.
- 1961–1966Университет
Тошкент давлат университети филология факултетининг сиртқи бўлимида ўқиган.
- 1970«Раҳмат, одамлар»
Шу номли шеърий тўплами чиққан; «Мен сизни севардим» китоби ҳам тахминан шу даврда нашр этилган.
- 1973–1981Шеърий китоблар
«Сени ўйлаб», «Нотаниш йўллар», «Қўшиқ иштиёқи» ва «Мен сув ичган дарёлар» тўпламлари чоп этилган.
- 1984Икки китоб
«Паризодим» шеърий тўплами ва «Бунёдкор қалб» очерк ва мақолалар китоби нашр этилган.
- 1987Орол ҳақида
«Орол мадад сўрайди» китоби ва «Дарёни излар шамол» шеърий тўплами чиққан.
- 1989«Бахтимга сен борсан»
Шу номли шеърий тўплами нашр этилган.
- 2004Вафоти
14-декабрда Тошкентда вафот этган.
Китоблар
- «Мен сизни севардим»· Шеърий тўплам
Илк машҳур тўпламларидан бири; «Раҳмат, одамлар» билан деярли бир вақтда чиққан.
- «Раҳмат, одамлар»1970 · Шеърий тўплам
Талабалар орасида қўлдан қўлга ўтган тўплам.
- «Сени ўйлаб»1973 · Шеърий тўплам
Лирик шеърлар тўплами.
- «Нотаниш йўллар»1976 · Шеърий тўплам
Шоирнинг 1970-йиллардаги тўпламларидан бири.
- «Қўшиқ иштиёқи»1979 · Шеърий тўплам
Лирик шеърлар тўплами.
- «Мен сув ичган дарёлар»1981 · Шеърий тўплам
Номи шоирнинг табиат ва юрт билан боғлиқлигини эслатади.
- «Паризодим»1984 · Шеърий тўплам
Айни номли шеъри севги мавзусига бағишланган.
- «Бунёдкор қалб»1984 · Очерк ва публитсистика
Очерк ва мақолалар тўплами.
- «Орол мадад сўрайди»1987 · Очерк ва публитсистика
Орол муаммоларига бағишланган публитсистик китоб.
- «Дарёни излар шамол»1987 · Шеърий тўплам
Шоирнинг кейинги давр шеърлари.
- «Бахтимга сен борсан»1989 · Шеърий тўплам
Лирик шеърлар тўплами.