Kattaqo'rg'onlik o'zbek shoiri va xattot, «Qissai Salim Javhariy», «Rustam va Suhrob», «Majididdin va Faxrunniso» dostonlari hamda «Devon» muallifi, Firdavsiy «Shohnoma»sining bir qismini turkiy tilga o'girgan.
- Faoliyat:
- Yozuvchi, Shoir
- Haqiqiy ismi:
- Ochildimurod Ne'matilla o'g'li
- Taxallusi:
- Ochildi maxdum
- Hayot yillari:
- 1830 — 1899
- Tug'ilgan joy:
- Kattaqo'rg'on, Samarqand
Biografiya
Miriy — Kattaqo'rg'onlik shoir va xattot; bu uning taxallusi, asl ismi Ochildimurod Ne'matilla o'g'li. U 1830-yilda Kattaqo'rg'onda tug'ilgan. Tahsilni shu shahardagi Naqibxo'ja madrasasida boshlab, Buxoro madrasalarida davom ettirgan, keyinchalik imomlik qilgan. 1888-yilda Kalliqo'rg'on mavzesida qozi bo'lib ishlagan.
Shoirdan to'liq devon, ikkita bayoz va bir qancha epik asar bizgacha yetib kelgan. Ijodining katta qismi dostonlardan iborat. «Ra'no va Zebo» (1884) dostonini fors tilida bitgan. Tarixiy voqealarga tayanib, romantik ruhda yozilgan uchta dostoni — «Qissai Salim Javhariy» (1887), «Rustam va Suhrob» (1898) va «Majididdin va Faxrunniso» (1899) — shoirning adolatli tuzum, farovon hayot va komil inson haqidagi ilg'or qarashlarini ifodalaydi. Hayotga falsafiy va estetik nuqtai nazarini «Gulnoma» hamda «Choynoma» masnaviylarida bayon etgan.
Miriy tarjima va kitobat bilan ham shug'ullangan: Firdavsiy «Shohnoma»sining bir bo'lagini hamda Husayn Voiz Koshifiyning «Anvori Suhayliy» kitobini turkiy tilga nazm bilan o'girgan. Sa'diy, Jomiy, Navoiy hamda boshqa shoirlar asarlaridan ba'zilarini u nasx va nastaliq yozuvida qo'lda ko'chirgan.
G'azallarida turmushdagi ziddiyatlar, tartibsizlik va adolatsizlik qalamga olingan; hajviy she'rlarida esa ikkiyuzlamachi qozilar va mirshablarni fosh qilgan. Uning lirikasi, hajviyoti va dostonlari badiiy jihatdan yuqori baholanadi.
Qo'lyozmalari Samarqand davlat universitetining asosiy kutubxonasi hamda Fanlar akademiyasining Sharqshunoslik instituti fondlarida turadi. Vafot sanasi aksar manbalarda 1899-yil deb berilgan, ba'zi nashrlarda esa 1889-yil ko'rsatilgan.
Ta'lim
- Naqibxo'ja madrasasi (Kattaqo'rg'on)Madrasa · Kattaqo'rg'on
Hayot yo'li
- 1830Tug'ilgan
Kattaqo'rg'onda.
- 1884«Ra'no va Zebo»
Fors tilida yozilgan doston.
- 1887«Qissai Salim Javhariy»
Tarixiy voqealarga asoslangan doston.
- 1888Qozilik
Kalliqo'rg'on mavzesida qozi bo'lgan.
- 1898«Rustam va Suhrob»
Tarixiy voqealarga asoslangan doston.
- 1899«Majididdin va Faxrunniso»; vafoti
Shoirning oxirgi dostoni; manbalarga ko'ra shu yili vafot etgan.
Asarlar
- «Devon»Lirik to'plam
- «Ra'no va Zebo» (1884)Doston (fors tilida)
- «Qissai Salim Javhariy» (1887)Doston
- «Rustam va Suhrob» (1898)Doston
- «Majididdin va Faxrunniso» (1899)Doston
- «Gulnoma»Masnaviy
- «Choynoma»Masnaviy