Asosiy qismga o'tish
SHAXS
Muhammad Yusuf
Tuzatish taklif qilish

Muhammad Yusuf

O'zbek shoiri, O'zbekiston xalq shoiri, ko'plari qo'shiqqa aylangan Vatan va muhabbat haqidagi she'rlar muallifi, O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasi raisining o'rinbosari bo'lgan.

Faoliyat:
Yozuvchi, Shoir
Haqiqiy ismi:
Muhammadjon Yusupov
Tug'ilgan:
26 aprel 1954(47 yosh) ♉ — 29 iyul 2001
Tug'ilgan joy:
Marhamat tumani, Andijon viloyati
Turmush o'rtog'i:
Nazira as Salom
  • O'zbekiston xalq shoiri
  • «Fidokorona xizmatlari uchun» ordeni
  • «Do'stlik» ordeni

Biografiya

Muhammad Yusuf (asl ismi Muhammadjon Yusupov) 1954-yil 26-aprelda Andijon viloyati Marhamat tumanidagi Qovunchi qishlog'ida dehqon oilasida tug'ilgan. Maktabni tugatgach, Toshkentga kelib Respublika rus tili va adabiyoti institutida tahsil olgan va uni 1978-yilda bitirgan.

Ilk she'ri 1976-yilda «O'zbekiston adabiyoti va san'ati» haftanomasida bosilgan. Institutdan so'ng respublika Kitobxonlar jamiyatida muharrir, 1980–1986-yillarda «Toshkent oqshomi» gazetasida muxbir bo'lib ishlagan. Keyin G'afur G'ulom nomidagi Adabiyot va san'at nashriyotida muharrir, «O'zbekiston ovozi» gazetasida muxbir, O'zbekiston milliy axborot agentligida bosh muharrir o'rinbosari, «Tafakkur» jurnalida bo'lim mudiri bo'lgan.

Birinchi she'riy to'plami — «Tanish teraklar» 1985-yilda chiqqan. Ijodining boshida unga Erkin Vohidov yo'l ko'rsatgan, keyinchalik u Abdulla Oripov bilan yaqin bo'lgan. Kitobxonlar orasida uni ayniqsa o'zbek do'ppisi haqidagi she'ri tanitgan. Ketma-ket «Bulbulga bir gapim bor» (1987), «Iltijo» (1988), «Uyqudagi qiz» va «Halima enam allalari» (1989), «Ishq kemasi» (1990), «Ko'nglimda bir yor» (1991), «Erka kiyik» (1992) to'plamlari nashr etilgan.

Vatan haqidagi «Vatanim», «Hech kimga bermaymiz seni, O'zbekiston» kabi she'rlari keng tanilgan, ko'p she'rlari qo'shiq bo'lib yangragan. 1996-yilda O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasida adabiy maslahatchi bo'lgan, 1997-yildan umrining oxirigacha uyushma raisining o'rinbosari lavozimida ishlagan. «Do'stlik» ordeni bilan taqdirlangan, 1998-yilda «O'zbekiston xalq shoiri» unvonini olgan; shu yili «Osmonimga olib ketaman» to'plami chiqqan. 1999-yilda Oliy Majlisning ikkinchi chaqiriq deputati etib saylangan.

Muhammad Yusuf 2001-yil 29-iyulda Qoraqalpog'istonning Ellikqal'a tumanida, ijodiy safar chog'ida yurak xurujidan vafot etgan; u 47 yoshda edi. Tug'ilgan qishlog'i Qovunchidagi G'ishtmozor qabristoniga dafn etilgan. 2025-yilda vafotidan keyin «Fidokorona xizmatlari uchun» ordeni bilan taqdirlangan.

Prezident qarori bilan 2014-yilda shoir tavalludining 60 yilligi nishonlangan: saylanma asarlari chop etilgan, hujjatli film suratga olingan, Toshkentdagi u yashagan uyga yodgorlik taxtasi o'rnatilgan. 2017-yilda Andijonda uning nomidagi ijod maktabi tashkil etilgan, ko'chalar uning nomi bilan atalgan, Qovunchida uy-muzeyi bor. 2020-yilda ochilgan Toshkentdagi Adiblar xiyobonida uning haykali o'rnatilgan.

Ta'lim

Karyera

Mukofotlar

Hayot yo'li

  1. 1976
    Ilk she'r

    Birinchi she'ri «O'zbekiston adabiyoti va san'ati» haftanomasida bosilgan.

  2. 1978
    Institutni bitirishi

    Respublika rus tili va adabiyoti institutini tamomlab, Kitobxonlar jamiyatida muharrir bo'lib ishlay boshlagan.

  3. 1980–1986
    «Toshkent oqshomi»

    Gazetada muxbir bo'lib ishlagan.

  4. 1985
    Ilk to'plam

    «Tanish teraklar» she'riy to'plami nashr etilgan.

  5. 1986
    G'afur G'ulom nomidagi nashriyot

    Adabiyot va san'at nashriyotida muharrir bo'lib ishlagan.

  6. 1992–1995
    «O'zbekiston ovozi»

    Gazetada muxbir bo'lgan; keyin O'zbekiston milliy axborot agentligi va «Tafakkur» jurnalida ishlagan.

  7. 1996–2001
    Yozuvchilar uyushmasi

    Avval adabiy maslahatchi, 1997-yildan umrining oxirigacha uyushma raisining o'rinbosari.

  8. 1998
    O'zbekiston xalq shoiri

    Faxriy unvon berilgan; «Osmonimga olib ketaman» to'plami chiqqan.

  9. 1999
    Deputat

    Oliy Majlisning ikkinchi chaqiriq deputati etib saylangan.

  10. 2001
    Vafoti

    29-iyulda Qoraqalpog'istonning Ellikqal'a tumanida ijodiy safar chog'ida vafot etgan, Qovunchida dafn etilgan.

Kitoblar

  • «Tanish teraklar»
    1985 · She'riy to'plam

    Shoirning birinchi kitobi.

  • «Bulbulga bir gapim bor»
    1987 · She'riy to'plam

    Ikkinchi to'plami.

  • «Iltijo»
    1988 · She'riy to'plam

    Lirik she'rlar to'plami.

  • «Uyqudagi qiz»
    1989 · She'riy to'plam

    She'rlar to'plami.

  • «Halima enam allalari»
    1989 · She'riy to'plam

    Bir yilda chiqqan ikki kitobidan biri.

  • «Ishq kemasi»
    1990 · She'riy to'plam

    Lirik she'rlar to'plami.

  • «Ko'nglimda bir yor»
    1991 · She'riy to'plam

    She'rlar to'plami.

  • «Erka kiyik»
    1992 · She'riy to'plam

    She'rlar to'plami.

  • «Osmonimga olib ketaman»
    1998 · She'riy to'plam

    Shoir hayotligida chiqqan so'nggi to'plamlardan biri.

  • «Saylanma»
    2001 · Tanlangan asarlar

    Shoir vafotidan so'ng nashr etilgan tanlangan she'rlari.

Meros

Muhammad Yusufning Vatan, ona tili va muhabbat haqidagi ko'plab she'rlari qo'shiq bo'lib ijro etiladi, ijodi adabiyotshunoslikda o'rganiladi. Har yili aprel oyida, shoir tug'ilgan kunda, Marhamat tumanida va Qovunchi qishlog'ida she'riyat kechalari o'tkaziladi.

Davr: Mustaqillik davri o'zbek she'riyati
  • Prezident qarori bilan shoir tavalludining 60 yilligi nishonlangan (2014)
  • Andijonda Muhammad Yusuf nomidagi ijod maktabi tashkil etilgan (2017)
  • Toshkentdagi Adiblar xiyobonida shoir haykali o'rnatilgan (2020)
  • Shoir tavalludining 70 yilligi nishonlangan (2024)
  • Vafotidan keyin «Fidokorona xizmatlari uchun» ordeni bilan taqdirlangan (2025)
Muhammad Yusuf (1954–2001) — Yozuvchi | Shaxs.uz