Toshkentning so'nggi qozikaloni Hakimxo'ja o'g'li, o'zbek ma'rifatparvari, «Turkiston viloyatining gazeti» bilan hamkorlik qilgan dastlabki o'zbek publitsistlaridan biri.
- Faoliyat:
- Pedagog, Yozuvchi, Publitsist
- Hayot yillari:
- 1841 — 1902
- Tug'ilgan joy:
- Toshkent
Biografiya
Muhiddinxo'ja qozi o'zbek ma'rifatparvarlaridan biri, dastlabki o'zbek publitsistlari qatoriga kirgan. U 1841-yilda Toshkentda, shaharning oxirgi qozikaloni Hakimxo'janing oilasida tug'ilgan. Toshkent va Buxoro madrasalarida o'qigan, so'ng Toshkentning Sebzor dahasidagi Isaxonxo'ja madrasasida mudarris bo'lgan.
Uning nomi 1865-yilning iyunida, Toshkent rus qo'shinlari qamalida qolib, aholiga qirg'in xavfi solib turgan kunlarda tilga olinadi. Abulqosim eshon, Solihbek oxund va otasining topshirig'i bilan u favqulodda xavfli sharoitda Chernyaev qarorgohiga borgan, maxsus maktub topshirgan va shahar nisbatan yumshoq shartlar bilan taslim bo'lishi uchun harakat qilgan.
Otasi olamdan o'tgach, 1860-yillarning oxirlaridan Sebzor dahasining qozisi vazifasini bajargan. 1880-yillar boshida Sattorxon, so'ngra Furqat bilan yangi o'zbek ma'rifatparvarligining poydevorini qo'yishda qatnashgan: fan va texnika yangiliklarini, ilg'or madaniyatni targ'ib qilgan.
1884-yildan «Turkiston viloyatining gazeti»da maqolalar bilan chiqqan va dastlabki o'zbek publitsistlaridan biri sifatida tanilgan. Qadimiy madaniy yodgorliklarni saqlashga ham katta e'tibor bergan. Sharafiddin Ali Yazdiyning «Zafarnoma» asarining butun dunyodagi yagona to'liq nusxasi Muhiddinxo'ja qozi va uning avlodlari sa'yi bilan saqlanib qolgan; asar mustaqillikdan keyin to'la holda bosilgan.
1886-yilda u Sebzor dahasida 3-sonli rus-tuzem maktabini qurdirgan va umr bo'yi uning faxriy noziri bo'lgan. Ma'rifiy ishlari va 1892-yildagi «vabo qo'zg'oloni»ga hamdardligi tufayli chor amaldorlari tomonidan qayta-qayta quvg'in va bosimga duch kelgan, biroq o'z qarashlaridan qaytmagan. Muhiddinxo'ja qozi 1902-yilning martida vafot etgan.
Karyera
- «Turkiston viloyatining gazeti»Hamkor muallif · Toshkent · 1884–…
Hayot yo'li
- 1841Tug'ilgan
Toshkentda, oxirgi qozikalon Hakimxo'ja xonadonida.
- 1865Chernyaev qarorgohiga elchilik
Iyun oyida shaharning taslim bo'lish shartlari yuzasidan.
- 1860-yillar oxiriSebzor dahasi qozisi
Otasi olamdan o'tgach.
- 1880-yillar boshiMa'rifatparvarlik harakati
Sattorxon, so'ngra Furqat bilan hamkorlikda.
- 1884Gazeta bilan hamkorlik
«Turkiston viloyatining gazeti»da maqolalar bilan chiqqan.
- 1886Rus-tuzem maktabi
Sebzorda 3-sonli maktabni qurdirgan.
- 1902Vafot etgan
Martda.