Асосий қисмга ўтиш

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Муҳиддинхўжа қози

Педагог · Тошкент

Тошкентнинг сўнгги қозикалони Ҳакимхўжа ўғли, ўзбек маърифатпарвари, «Туркистон вилоятининг газети» билан ҳамкорлик қилган дастлабки ўзбек публитсистларидан бири.

Фаолият:
Педагог, Ёзувчи, Публицист
Ҳаёт йиллари:
1841 — 1902
Туғилган жой:
Тошкент

Биография

Муҳиддинхўжа қози ўзбек маърифатпарварларидан бири, дастлабки ўзбек публитсистлари қаторига кирган. У 1841-йилда Тошкентда, шаҳарнинг охирги қозикалони Ҳакимхўжанинг оиласида туғилган. Тошкент ва Бухоро мадрасаларида ўқиган, сўнг Тошкентнинг Себзор даҳасидаги Исахонхўжа мадрасасида мударрис бўлган.

Унинг номи 1865-йилнинг июнида, Тошкент рус қўшинлари қамалида қолиб, аҳолига қирғин хавфи солиб турган кунларда тилга олинади. Абулқосим эшон, Солиҳбек охунд ва отасининг топшириғи билан у фавқулодда хавфли шароитда Черняев қароргоҳига борган, махсус мактуб топширган ва шаҳар нисбатан юмшоқ шартлар билан таслим бўлиши учун ҳаракат қилган.

Отаси оламдан ўтгач, 1860-йилларнинг охирларидан Себзор даҳасининг қозиси вазифасини бажарган. 1880-йиллар бошида Сатторхон, сўнгра Фурқат билан янги ўзбек маърифатпарварлигининг пойдеворини қўйишда қатнашган: фан ва техника янгиликларини, илғор маданиятни тарғиб қилган.

1884-йилдан «Туркистон вилоятининг газети»да мақолалар билан чиққан ва дастлабки ўзбек публитсистларидан бири сифатида танилган. Қадимий маданий ёдгорликларни сақлашга ҳам катта эътибор берган. Шарафиддин Али Яздийнинг «Зафарнома» асарининг бутун дунёдаги ягона тўлиқ нусхаси Муҳиддинхўжа қози ва унинг авлодлари саъйи билан сақланиб қолган; асар мустақилликдан кейин тўла ҳолда босилган.

1886-йилда у Себзор даҳасида 3-сонли рус-тузем мактабини қурдирган ва умр бўйи унинг фахрий нозири бўлган. Маърифий ишлари ва 1892-йилдаги «вабо қўзғолони»га ҳамдардлиги туфайли чор амалдорлари томонидан қайта-қайта қувғин ва босимга дуч келган, бироқ ўз қарашларидан қайтмаган. Муҳиддинхўжа қози 1902-йилнинг мартида вафот этган.

Карьера

Ҳаёт йўли

  1. 1841
    Туғилган

    Тошкентда, охирги қозикалон Ҳакимхўжа хонадонида.

  2. 1865
    Черняев қароргоҳига элчилик

    Июн ойида шаҳарнинг таслим бўлиш шартлари юзасидан.

  3. 1860-йиллар охири
    Себзор даҳаси қозиси

    Отаси оламдан ўтгач.

  4. 1880-йиллар боши
    Маърифатпарварлик ҳаракати

    Сатторхон, сўнгра Фурқат билан ҳамкорликда.

  5. 1884
    Газета билан ҳамкорлик

    «Туркистон вилоятининг газети»да мақолалар билан чиққан.

  6. 1886
    Рус-тузем мактаби

    Себзорда 3-сонли мактабни қурдирган.

  7. 1902
    Вафот этган

    Мартда.

Хато топдингизми?

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Тузатиш таклиф қилиш
Муҳиддинхўжа қози (1841–1902) — Педагог | Shaxs.uz