Murod Muhammad Do'st
O'zbek yozuvchisi, «Galatepaga qaytish» qissasi va «Lolazor» romani muallifi; Hamza nomidagi davlat mukofoti sovrindori, Prezidentning sobiq matbuot kotibi va axborot agentligi rahbari.
- Faoliyat:
- Yozuvchi, Siyosatchi, Nosir
- Tug'ilgan:
- 1948
- Tug'ilgan joy:
- Nurobod tumani, Samarqand
Biografiya
Murod Muhammad Do'st 1948-yilda Samarqand viloyati Nurobod tumanidagi Jom qishlog'ida tug'ilgan. Toshkent davlat universitetining tarix fakulteti falsafa bo'limini 1971-yilda tugatgan, so'ng 1974–1979-yillarda Moskvadagi Gorkiy nomidagi Adabiyot institutida o'qigan.
Adabiy faoliyatini 1970-yillarda boshlagan: «Qaydasan, quvonch sadosi?» nomli ilk hikoyalar to'plami 1976-yilda e'lon qilingan. Keyinroq «Mustafo» (1977), «Bir toychoqning xuni» (1979), «Dashtu dalalarda» (1987) kabi hikoya va qissalari nashr etilgan. 1979–1984-yillarda «O'zbekfilm» kinostudiyasida ssenariynavis bo'lib ishlagan.
«Galatepaga qaytish» qissasi (1983) istiqlol arafasidagi o'zbek nasrida muhim voqea sifatida baholanadi: unda olis qishloqlarda yashovchi oddiy odamlarning kundalik hayoti tasvirlangan, muallif jonli xalq tili va hazil-mutoyibadan keng foydalangan. Turg'unlik yillariga bag'ishlangan «Lolazor» romani (1988) uchun 1990-yilda Hamza nomidagi davlat mukofotini olgan. Yozuvchining asarlari asosida badiiy filmlar suratga olingan; «Lolazor» 2021 va 2023-yillarda qayta nashr etilgan.
Adabiy ish bilan birga u davlat va ommaviy axborot sohasida ham xizmat qilgan: 1984–1989-yillarda «Sharq yulduzi» jurnalida bo'lim mudiri va bosh muharrir o'rinbosari, 1989–1990-yillarda «Literaturnaya gazeta» muxbiri, 1990–1992-yillarda Prezident devonida mas'ul xodim. 1992–1993-yillarda va 2000–2002-yillarda O'zbekiston milliy axborot agentligi bosh direktori, 1993–1999-yillarda Prezidentning matbuot kotibi bo'lgan.
1999–2004-yillarda Samarqand viloyatining Nurobod okrugidan Oliy Majlis deputati bo'lgan, 2002-yildan «O'zbekkino» davlat aksiyadorlik kompaniyasiga rahbarlik qilgan, 2005-yil aprelidan Prezident devoni maslahatchisi. 1996-yilda unga O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan jurnalist unvoni berilgan, 1999-yilda «Mehnat shuhrati» ordeni bilan taqdirlangan.
Ta'lim
- M. Gorkiy nomidagi Adabiyot institutiOliygoh · 1974–1979 · Adabiyot
- O'zbekiston Milliy universitetiOliygoh · Toshkent · 1971 · Tarix fakulteti, falsafa bo'limi (Toshkent davlat universiteti)
Karyera
- «Sharq yulduzi» jurnaliBo'lim mudiri, bosh muharrir o'rinbosari · Toshkent · 1984–1989
- O'zbekiston Respublikasi Oliy MajlisiDeputat (Nurobod okrugi) · Toshkent · 1999–2004
- O'zbekiston milliy axborot agentligi (O'zA)Bosh direktor · Toshkent · 2000–2002Bu lavozimda bo'lganlar →
- O'zbekiston Respublikasi Prezidenti devoniMas'ul xodim; Prezidentning matbuot kotibi; maslahatchi · Toshkent · 1990–…
- «O'zbekfilm» kinostudiyasiSsenariynavis · Toshkent · 1979–1984
- «Literaturnaya gazeta»Muxbir · 1989–1990
Mukofotlar
O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan jurnalist1996 · O'zbekiston
Mehnat shuhrati ordeni1999 · O'zbekiston
Hamza nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti1990 · O'zbekiston SSR
Hayot yo'li
- 1948Tug'ilishi
Samarqand viloyati Nurobod tumanidagi Jom qishlog'ida tug'ilgan.
- 1971Toshkent davlat universitetini tugatishi
Tarix fakultetining falsafa bo'limini tamomlagan.
- 1974–1979Moskvadagi Adabiyot institutida o'qishi
Gorkiy nomidagi Adabiyot institutida tahsil olgan.
- 1976Ilk to'plami
«Qaydasan, quvonch sadosi?» nomli ilk hikoyalar to'plami e'lon qilingan.
- 1979–1984«O'zbekfilm»da ssenariynavis
«O'zbekfilm» kinostudiyasida ssenariynavis bo'lib ishlagan.
- 1983«Galatepaga qaytish»
Istiqlol arafasidagi o'zbek nasrida muhim voqea bo'lgan qissa yozilgan.
- 1984–1989«Sharq yulduzi» jurnalida
Jurnalda bo'lim mudiri va bosh muharrir o'rinbosari bo'lgan.
- 1988–1990«Lolazor» romani va Hamza mukofoti
1988-yilda «Lolazor» romani chiqqan; 1990-yilda unga Hamza nomidagi davlat mukofoti berilgan.
- 1989–1992«Literaturnaya gazeta» va Prezident devoni
1989–1990-yillarda «Literaturnaya gazeta» muxbiri, 1990–1992-yillarda Prezident devonida mas'ul xodim.
- 1992–1999Axborot agentligi va matbuot kotibligi
1992–1993-yillarda O'zbekiston milliy axborot agentligi bosh direktori, 1993–1999-yillarda Prezidentning matbuot kotibi.
- 1996–1999Davlat unvon va mukofotlari
1996-yilda O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan jurnalist unvoni, 1999-yilda «Mehnat shuhrati» ordeni berilgan.
- 1999–2005Deputatlik va «O'zbekkino»
1999–2004-yillarda Oliy Majlis deputati; 2000–2002-yillarda yana axborot agentligi bosh direktori, 2002-yildan «O'zbekkino» raisi.
- 2005Prezident devoni maslahatchisi
2005-yil aprelidan Prezident devoni maslahatchisi lavozimida.
Kitoblar
- «Qaydasan, quvonch sadosi?»1976 · Hikoyalar to'plami
Yozuvchining ilk kitobi.
- «Mustafo»1977 · Hikoya va qissa
O'tgan asrning 70-yillari oxirida nashr etilgan nasriy asar.
- «Bir toychoqning xuni»1979 · Hikoya va qissa
Nasriy asar; uning kinoyasi adabiyotshunoslar tahlil qilgan.
- «Galatepaga qaytish»1983 · Qissa
Istiqlol arafasidagi o'zbek nasrida muhim voqea bo'lgan qissa; unda olis qishloq odamlari hayoti tasvirlangan.
- «Dashtu dalalarda»1987 · Hikoya va qissa
Hikoya va qissalar turkumidagi nashr.
- «Lolazor»1988 · Roman
Turg'unlik yillariga bag'ishlangan roman; 1990-yilda Hamza nomidagi davlat mukofotiga sazovor bo'lgan.
Filmografiya
| Nomi | Yil |
|---|---|
| Uroki na zavtra | 1983 |
| Ko'rgim keladi | 2014 |
