Биография
Мурод Муҳаммад Дўст 1948-йилда Самарқанд вилояти Нуробод туманидаги Жом қишлоғида туғилган. Тошкент давлат университетининг тарих факултети фалсафа бўлимини 1971-йилда тугатган, сўнг 1974–1979-йилларда Москвадаги Горкий номидаги Адабиёт институтида ўқиган.
Адабий фаолиятини 1970-йилларда бошлаган: «Қайдасан, қувонч садоси?» номли илк ҳикоялар тўплами 1976-йилда эълон қилинган. Кейинроқ «Мустафо» (1977), «Бир тойчоқнинг хуни» (1979), «Дашту далаларда» (1987) каби ҳикоя ва қиссалари нашр этилган. 1979–1984-йилларда «Ўзбекфилм» киностудиясида ссенарийнавис бўлиб ишлаган.
«Галатепага қайтиш» қиссаси (1983) истиқлол арафасидаги ўзбек насрида муҳим воқеа сифатида баҳоланади: унда олис қишлоқларда яшовчи оддий одамларнинг кундалик ҳаёти тасвирланган, муаллиф жонли халқ тили ва ҳазил-мутойибадан кенг фойдаланган. Турғунлик йилларига бағишланган «Лолазор» романи (1988) учун 1990-йилда Ҳамза номидаги давлат мукофотини олган. Ёзувчининг асарлари асосида бадиий филмлар суратга олинган; «Лолазор» 2021 ва 2023-йилларда қайта нашр этилган.
Адабий иш билан бирга у давлат ва оммавий ахборот соҳасида ҳам хизмат қилган: 1984–1989-йилларда «Шарқ юлдузи» журналида бўлим мудири ва бош муҳаррир ўринбосари, 1989–1990-йилларда «Литературная газета» мухбири, 1990–1992-йилларда Президент девонида масъул ходим. 1992–1993-йилларда ва 2000–2002-йилларда Ўзбекистон миллий ахборот агентлиги бош директори, 1993–1999-йилларда Президентнинг матбуот котиби бўлган.
1999–2004-йилларда Самарқанд вилоятининг Нуробод округидан Олий Мажлис депутати бўлган, 2002-йилдан «Ўзбеккино» давлат акциядорлик компаниясига раҳбарлик қилган, 2005-йил апрелидан Президент девони маслаҳатчиси. 1996-йилда унга Ўзбекистонда хизмат кўрсатган журналист унвони берилган, 1999-йилда «Меҳнат шуҳрати» ордени билан тақдирланган.
Таълим
- М. Горкий номидаги Адабиёт институтиОлийгоҳ · 1974–1979 · Адабиёт
- Ўзбекистон Миллий университетиОлийгоҳ · Тошкент · 1971 · Тарих факултети, фалсафа бўлими (Тошкент давлат университети)
Карьера
- «Шарқ юлдузи» журналиБўлим мудири, бош муҳаррир ўринбосари · Тошкент · 1984–1989
- Ўзбекистон Республикаси Олий МажлисиДепутат (Нуробод округи) · Тошкент · 1999–2004
- Ўзбекистон Республикаси Президенти девониМасъул ходим; Президентнинг матбуот котиби; маслаҳатчи · Тошкент · 1990–…
- «Ўзбекфилм» киностудиясиСсенарийнавис · Тошкент · 1979–1984
- «Литературная газета»Мухбир · 1989–1990
Мукофотлар
Ўзбекистонда хизмат кўрсатган журналист1996 · Ўзбекистон
Меҳнат шуҳрати ордени1999 · Ўзбекистон
Ҳамза номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти1990 · Ўзбекистон ССР
Ҳаёт йўли
- 1948Туғилиши
Самарқанд вилояти Нуробод туманидаги Жом қишлоғида туғилган.
- 1971Тошкент давлат университетини тугатиши
Тарих факултетининг фалсафа бўлимини тамомлаган.
- 1974–1979Москвадаги Адабиёт институтида ўқиши
Горкий номидаги Адабиёт институтида таҳсил олган.
- 1976Илк тўплами
«Қайдасан, қувонч садоси?» номли илк ҳикоялар тўплами эълон қилинган.
- 1979–1984«Ўзбекфилм»да ссенарийнавис
«Ўзбекфилм» киностудиясида ссенарийнавис бўлиб ишлаган.
- 1983«Галатепага қайтиш»
Истиқлол арафасидаги ўзбек насрида муҳим воқеа бўлган қисса ёзилган.
- 1984–1989«Шарқ юлдузи» журналида
Журналда бўлим мудири ва бош муҳаррир ўринбосари бўлган.
- 1988–1990«Лолазор» романи ва Ҳамза мукофоти
1988-йилда «Лолазор» романи чиққан; 1990-йилда унга Ҳамза номидаги давлат мукофоти берилган.
- 1989–1992«Литературная газета» ва Президент девони
1989–1990-йилларда «Литературная газета» мухбири, 1990–1992-йилларда Президент девонида масъул ходим.
- 1992–1999Ахборот агентлиги ва матбуот котиблиги
1992–1993-йилларда Ўзбекистон миллий ахборот агентлиги бош директори, 1993–1999-йилларда Президентнинг матбуот котиби.
- 1996–1999Давлат унвон ва мукофотлари
1996-йилда Ўзбекистонда хизмат кўрсатган журналист унвони, 1999-йилда «Меҳнат шуҳрати» ордени берилган.
- 1999–2005Депутатлик ва «Ўзбеккино»
1999–2004-йилларда Олий Мажлис депутати; 2000–2002-йилларда яна ахборот агентлиги бош директори, 2002-йилдан «Ўзбеккино» раиси.
- 2005Президент девони маслаҳатчиси
2005-йил апрелидан Президент девони маслаҳатчиси лавозимида.
Китоблар
- «Қайдасан, қувонч садоси?»1976 · Ҳикоялар тўплами
Ёзувчининг илк китоби.
- «Мустафо»1977 · Ҳикоя ва қисса
Ўтган асрнинг 70-йиллари охирида нашр этилган насрий асар.
- «Бир тойчоқнинг хуни»1979 · Ҳикоя ва қисса
Насрий асар; унинг кинояси адабиётшунослар таҳлил қилган.
- «Галатепага қайтиш»1983 · Қисса
Истиқлол арафасидаги ўзбек насрида муҳим воқеа бўлган қисса; унда олис қишлоқ одамлари ҳаёти тасвирланган.
- «Дашту далаларда»1987 · Ҳикоя ва қисса
Ҳикоя ва қиссалар туркумидаги нашр.
- «Лолазор»1988 · Роман
Турғунлик йилларига бағишланган роман; 1990-йилда Ҳамза номидаги давлат мукофотига сазовор бўлган.
Фильмография
| Номи | Йил |
|---|---|
| Уроки на завтра | 1983 |
| Кўргим келади | 2014 |
