Asosiy qismga o'tish
SHAXS
Tuzatish taklif qilish

Musoxon

Xiva (Xorazm) xoni, Arabshohiylar shayboniylar sulolasi vakili; taxminan 1703–1704-yillarda hukmronlik qilgan, o'z nomidan tanga zarb ettirgan va Marvga qochgach o'ldirilgan.

Faoliyat:
Tarixiy shaxs, Siyosatchi
Vafot etgan sana:
taxminan 1704
Otasi:
Jo'ji sulton (Jo'jixon)

Biografiya

Musoxon XVII–XVIII asrlar bo'sag'asida Xorazm (Xiva) xonligida hukmronlik qilgan xonlardan biri. U Arabshohiylar (Yodgoriylar) shayboniylar sulolasiga mansub bo'lib, ma'lumotnomalarga ko'ra, 1694–1697-yillarda xon bo'lgan Jo'ji sultonning o'g'li edi. Uning tug'ilgan yili va joyi haqida ma'lumot saqlanmagan.

Bu davrda Xivada xonlar tez-tez almashib turgan: bir necha yil ichida taxtga Shohniyoz, Shohbaxt, Sayid Ali kabi hukmdorlar chiqqan. Sayid Alixon hokimiyatdan chetlatilgach, taxtni Musoxon egallagan. Uning hukmronlik yillari turli ro'yxatlarda turlicha ko'rsatiladi: o'zbek va rus ensiklopedik nashrlarida ko'pincha 1703–1704-yillar yoziladi, ba'zi ro'yxatlarda esa bu davr 1705–1706 yoki undan kengroq oraliqda berilgan.

Musoxon o'z nomidan tanga zarb ettirgan. Ma'lumotlarga ko'ra, uning ta'siri Marv va Astrobodgacha yetib, u yerlarning aholisi unga jizya va xiroj to'lagan.

Keyinchalik xon Xorazm amirlari bilan to'qnashuvga kirishgan. U Marvga qochgan va taxminan 1704-yilda o'ldirilgan.

Musoxonning o'rniga Hoji Muhammadxonning o'g'li Yodgorxon xon bo'lgan; ko'p manbalarga ko'ra, u 1704-yildan 1714-yilgacha hukmronlik qilgan, undan keyin taxtga Shergozixon o'tirgan. Musoxon davri haqida saqlangan ma'lumotlar kam, shu sababli sanalar va tafsilotlar manbalarga qarab farqlanadi.

Karyera

Hayot yo'li

  1. 1694–1697
    Otasining xonligi

    Otasi Jo'ji sulton Xiva xoni bo'lgan davr.

  2. 1703
    Sayid Alixonning chetlatilishi

    Xivada Sayid Alixon taxtdan chetlatilgan; hokimiyat Musoxonga o'tgan.

  3. 1703–1704
    Xonlik davri

    Ko'p ma'lumotnomalarda Musoxonning hukmronlik yillari shunday ko'rsatiladi; boshqa ro'yxatlarda sanalar boshqacha.

  4. 1703–1704
    Tanga zarb etishi

    O'z nomi yozilgan tangalar chiqargan; ta'siri Marv va Astrobodgacha yetgan.

  5. 1704-yil atrofi
    Xorazm amirlari bilan nizo

    Amirlar bilan to'qnashuv natijasida Xivadan Marvga qochgan.

  6. taxminan 1704
    O'limi

    Marvda o'ldirilgan.

  7. 1704
    Yodgorxonning xon bo'lishi

    Hoji Muhammadxonning o'g'li Yodgorxon taxtga o'tirgan.

Meros

Musoxon Xiva xonligida Arabshohiylar sulolasi inqirozga uchragan va xonlar tez-tez almashgan davrning hukmdorlaridan biri. Undan o'z nomi bitilgan tangalar qolgan; ma'lumotnomalarga ko'ra, uning ta'siri Marv va Astrobodgacha yetgan.

Davr: XVII asr oxiri – XVIII asr boshi, Xiva xonligida Arabshohiylar sulolasining zaiflashuvi davri
  • Sayid Alixon taxtdan chetlatilgan, Musoxon xon bo'lgan (1703)
  • Musoxon Marvga qochgan va o'ldirilgan (1704)
  • Yodgorxon taxtga o'tirgan (1704)
  • Shergozixon xon bo'lgan (1714)
Musoxon — Tarixiy shaxs | Shaxs.uz