Naim Karimov
O'zbek adabiyotshunosi, O'zbekiston Fanlar akademiyasi akademigi, XX asr o'zbek adabiyoti va jadid adabiyoti tadqiqotchisi; Shahidlar xotirasi majmuasi va Qatag'on qurbonlari muzeyini yaratishda qatnashgan.
Biografiya
Naim Fatihovich Karimov 1932-yil 12-dekabrda Toshkentda ziyoli oilada tug'ilgan. 1955-yilda SAGU (hozirgi O'zbekiston Milliy universiteti) filologiya fakultetini tugatgan, so'ng aspiranturada o'qib, uni 1958-yilda yakunlagan.
1958-yildan O'zbekiston Fanlar akademiyasining Til va adabiyot institutida (hozirgi Alisher Navoiy nomidagi O'zbek tili, adabiyoti va folklori instituti) ilmiy xodim bo'lib ishlagan, keyinchalik katta va yetakchi ilmiy xodim, bo'lim boshlig'iga ko'tarilgan va deyarli yarim asr shu institut bilan bog'liq bo'lgan. 1962-yilda nomzodlik, 1993-yilda doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan; 1994-yilda professor unvonini olgan.
Ilmiy tadqiqotlari XX asr o'zbek adabiyoti, ayniqsa jadid adabiyoti va Hamza, Fitrat, Cho'lpon ijodiga bag'ishlangan. U adabiy hodisalarni tarixiy voqealar va yozuvchi hayoti bilan bog'lab o'rgangan. Matnshunos sifatida Oybekning 20 jildlik, G'afur G'ulomning 12 jildlik, Hamid Olimjonning 10 jildlik va Hamzaning 5 jildlik to'liq asarlarini tayyorlash va nashr etishda ishtirok etgan. «Hamid Olimjon» (1979), «Oybek» (1985), «Cho'lpon» (1991), «Usmon Nosir» (1993) va «Usmon Nosirning so'nggi kunlari» (1994) kitoblari muallifi.
1999-yildan mustamlakachilik davri qurbonlari xotirasini abadiylashtirish bo'yicha jamoatchilik komissiyasiga rahbarlik qilgan. Uning ishtirokida Toshkentda Shahidlar xotirasi yodgorlik majmuasi (2001) bunyod etilgan va Qatag'on qurbonlari xotirasi muzeyi (2002) tashkil qilingan. 2002–2008-yillarda «Shahidlar xotirasi» xayriya jamg'armasi raisi va muzey direktori bo'lgan, 2008-yildan muzeyda yetakchi ilmiy xodim sifatida ishlagan. 1997-yilda «O'zbekiston Milliy Ensiklopediyasi» bosh tahrir hay'ati a'zosi bo'lgan.
Karimov Beruniy nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti laureati (1985), O'zbekiston fan arbobi (1996), «El-yurt hurmati» ordeni sohibi; 2017-yilda O'zbekiston Fanlar akademiyasining haqiqiy a'zosi (akademik) etib saylangan. 2022-yilda 90 yoshga to'lgan kuni unga «O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan yoshlar murabbiysi» unvoni berilgan, uning sharafiga xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya o'tkazilgan.
Naim Karimov 2023-yil 17-sentyabrda Toshkentda vafot etgan. Prezident Shavkat Mirziyoyev vafoti munosabati bilan hamdardlik bildirgan.
Ta'lim
- O'zbekiston Milliy universitetiOliygoh · Toshkent · 1955 · Filologiya fakulteti
Karyera
- O'zbekiston Fanlar akademiyasiAkademik · Toshkent · 2017–2023
- Til va adabiyot institutiIlmiy xodim, katta va yetakchi ilmiy xodim, bo'lim boshlig'i · Toshkent · 1958–…
- Qatag'on qurbonlari xotirasi muzeyiDirektor, so'ng yetakchi ilmiy xodim · Toshkent · 2002–…Bu lavozimda bo'lganlar →
Mukofotlar
O'zbekiston fan arbobi1996 · O'zbekiston
O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan yoshlar murabbiysi2022 · O'zbekiston
"El-yurt hurmati" ordeniO'zbekiston
Beruniy nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti1985 · O'zbekiston SSR
Hayot yo'li
- 1932Toshkentda tug'ilishi
Ziyoli oilada dunyoga kelgan.
- 1955SAGU filologiya fakultetini tugatishi
Oliy ma'lumotni Toshkentdagi O'rta Osiyo davlat universitetida olgan.
- 1955–1958Aspirantura
Aspiranturani 1958-yilda yakunlagan.
- 1958Til va adabiyot institutiga kelishi
Fanlar akademiyasi institutida ilmiy xodim bo'lib ishlay boshlagan, keyin katta va yetakchi ilmiy xodim, bo'lim boshlig'i.
- 1962Nomzodlik dissertatsiyasi
Filologiya fanlari nomzodi ilmiy darajasi.
- 1985Beruniy nomidagi Davlat mukofoti
O'zbekiston SSR Davlat mukofoti laureati bo'lgan; shu yili «Oybek» kitobi chop etilgan.
- 1993–1994Doktorlik, professorlik
1993-yilda filologiya fanlari doktori, 1994-yilda professor bo'lgan.
- 1996O'zbekiston fan arbobi
Faxriy unvon berilgan.
- 1999–2008Qatag'on qurbonlari xotirasi bilan ish
Jamoatchilik komissiyasi rahbari; Shahidlar xotirasi majmuasi (2001) va Qatag'on qurbonlari muzeyi (2002) yaratilgan, 2002–2008-yillarda muzey direktori.
- 2017Akademik
O'zbekiston Fanlar akademiyasining haqiqiy a'zosi etib saylangan.
- 2023Vafoti
17-sentyabrda Toshkentda vafot etgan.
Kitoblar
- «Hamid Olimjon»1979 · Ilmiy-ommabop kitob
Shoir Hamid Olimjon hayoti va ijodi haqida («Yosh gvardiya» nashriyoti).
- «Oybek»1985 · Ilmiy-ommabop kitob
Yozuvchi va shoir Oybek haqida kitob («Yosh gvardiya» nashriyoti).
- «Cho'lpon»1991 · Ilmiy-ommabop kitob
Jadid shoiri Cho'lpon hayoti va ijodi haqida («Fan» nashriyoti).
- «Usmon Nosir»1993 · Ilmiy-ommabop kitob
Shoir Usmon Nosir haqida («Sharq» nashriyoti).
- «Usmon Nosirning so'nggi kunlari»1994 · Hujjatli hikoya
Shoirning oxirgi yillari haqida kitob («Sharq» nashriyoti).