Наим Каримов
Ўзбек адабиётшуноси, Ўзбекистон Фанлар академияси академиги, XX аср ўзбек адабиёти ва жадид адабиёти тадқиқотчиси; Шаҳидлар хотираси мажмуаси ва Қатағон қурбонлари музейини яратишда қатнашган.
Биография
Наим Фатиҳович Каримов 1932-йил 12-декабрда Тошкентда зиёли оилада туғилган. 1955-йилда САГУ (ҳозирги Ўзбекистон Миллий университети) филология факултетини тугатган, сўнг аспирантурада ўқиб, уни 1958-йилда якунлаган.
1958-йилдан Ўзбекистон Фанлар академиясининг Тил ва адабиёт институтида (ҳозирги Алишер Навоий номидаги Ўзбек тили, адабиёти ва фолклори институти) илмий ходим бўлиб ишлаган, кейинчалик катта ва етакчи илмий ходим, бўлим бошлиғига кўтарилган ва деярли ярим аср шу институт билан боғлиқ бўлган. 1962-йилда номзодлик, 1993-йилда докторлик диссертациясини ҳимоя қилган; 1994-йилда профессор унвонини олган.
Илмий тадқиқотлари XX аср ўзбек адабиёти, айниқса жадид адабиёти ва Ҳамза, Фитрат, Чўлпон ижодига бағишланган. У адабий ҳодисаларни тарихий воқеалар ва ёзувчи ҳаёти билан боғлаб ўрганган. Матншунос сифатида Ойбекнинг 20 жилдлик, Ғафур Ғуломнинг 12 жилдлик, Ҳамид Олимжоннинг 10 жилдлик ва Ҳамзанинг 5 жилдлик тўлиқ асарларини тайёрлаш ва нашр этишда иштирок этган. «Ҳамид Олимжон» (1979), «Ойбек» (1985), «Чўлпон» (1991), «Усмон Носир» (1993) ва «Усмон Носирнинг сўнгги кунлари» (1994) китоблари муаллифи.
1999-йилдан мустамлакачилик даври қурбонлари хотирасини абадийлаштириш бўйича жамоатчилик комиссиясига раҳбарлик қилган. Унинг иштирокида Тошкентда Шаҳидлар хотираси ёдгорлик мажмуаси (2001) бунёд этилган ва Қатағон қурбонлари хотираси музейи (2002) ташкил қилинган. 2002–2008-йилларда «Шаҳидлар хотираси» хайрия жамғармаси раиси ва музей директори бўлган, 2008-йилдан музейда етакчи илмий ходим сифатида ишлаган. 1997-йилда «Ўзбекистон Миллий Энсиклопедияси» бош таҳрир ҳайъати аъзоси бўлган.
Каримов Беруний номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти лауреати (1985), Ўзбекистон фан арбоби (1996), «Эл-юрт ҳурмати» ордени соҳиби; 2017-йилда Ўзбекистон Фанлар академиясининг ҳақиқий аъзоси (академик) этиб сайланган. 2022-йилда 90 ёшга тўлган куни унга «Ўзбекистонда хизмат кўрсатган ёшлар мураббийси» унвони берилган, унинг шарафига халқаро илмий-амалий конференция ўтказилган.
Наим Каримов 2023-йил 17-сентябрда Тошкентда вафот этган. Президент Шавкат Мирзиёев вафоти муносабати билан ҳамдардлик билдирган.
Таълим
- Ўзбекистон Миллий университетиОлийгоҳ · Тошкент · 1955 · Филология факултети
Карьера
- Ўзбекистон Фанлар академиясиАкадемик · Тошкент · 2017–2023
- Тил ва адабиёт институтиИлмий ходим, катта ва етакчи илмий ходим, бўлим бошлиғи · Тошкент · 1958–…
- Қатағон қурбонлари хотираси музейиДиректор, сўнг етакчи илмий ходим · Тошкент · 2002–…Бу лавозимда бўлганлар →
Мукофотлар
Ўзбекистон фан арбоби1996 · Ўзбекистон
Ўзбекистонда хизмат кўрсатган ёшлар мураббийси2022 · Ўзбекистон
"Эл-юрт ҳурмати" ордениЎзбекистон
Беруний номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти1985 · Ўзбекистон ССР
Ҳаёт йўли
- 1932Тошкентда туғилиши
Зиёли оилада дунёга келган.
- 1955САГУ филология факултетини тугатиши
Олий маълумотни Тошкентдаги Ўрта Осиё давлат университетида олган.
- 1955–1958Аспирантура
Аспирантурани 1958-йилда якунлаган.
- 1958Тил ва адабиёт институтига келиши
Фанлар академияси институтида илмий ходим бўлиб ишлай бошлаган, кейин катта ва етакчи илмий ходим, бўлим бошлиғи.
- 1962Номзодлик диссертацияси
Филология фанлари номзоди илмий даражаси.
- 1985Беруний номидаги Давлат мукофоти
Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти лауреати бўлган; шу йили «Ойбек» китоби чоп этилган.
- 1993–1994Докторлик, профессорлик
1993-йилда филология фанлари доктори, 1994-йилда профессор бўлган.
- 1996Ўзбекистон фан арбоби
Фахрий унвон берилган.
- 1999–2008Қатағон қурбонлари хотираси билан иш
Жамоатчилик комиссияси раҳбари; Шаҳидлар хотираси мажмуаси (2001) ва Қатағон қурбонлари музейи (2002) яратилган, 2002–2008-йилларда музей директори.
- 2017Академик
Ўзбекистон Фанлар академиясининг ҳақиқий аъзоси этиб сайланган.
- 2023Вафоти
17-сентябрда Тошкентда вафот этган.
Китоблар
- «Ҳамид Олимжон»1979 · Илмий-оммабоп китоб
Шоир Ҳамид Олимжон ҳаёти ва ижоди ҳақида («Ёш гвардия» нашриёти).
- «Ойбек»1985 · Илмий-оммабоп китоб
Ёзувчи ва шоир Ойбек ҳақида китоб («Ёш гвардия» нашриёти).
- «Чўлпон»1991 · Илмий-оммабоп китоб
Жадид шоири Чўлпон ҳаёти ва ижоди ҳақида («Фан» нашриёти).
- «Усмон Носир»1993 · Илмий-оммабоп китоб
Шоир Усмон Носир ҳақида («Шарқ» нашриёти).
- «Усмон Носирнинг сўнгги кунлари»1994 · Ҳужжатли ҳикоя
Шоирнинг охирги йиллари ҳақида китоб («Шарқ» нашриёти).