
Adabiyotshunos va turkshunos olim, filologiya fanlari doktori, professor; O'zbekiston Milliy universiteti Jurnalistika fakulteti dekani, qadimgi turkiy yodgorliklar tadqiqotchisi.
Biografiya
Nasimxon Rahmonov — adabiyotshunos va turkshunos olim, qadimgi turkiy yozma yodgorliklar hamda o'zbek mumtoz adabiyoti tadqiqotchisi. U 1952-yil 16-oktabrda Farg'ona viloyatining Buvayda tumanidagi Jov qishlog'ida dunyoga kelgan. 1969-yilda maktabni bitirib, Farg'ona davlat universitetida o'zbek filologiyasi bo'yicha o'qidi va 1974-yilda diplom oldi.
Mehnat yo'lini o'rta maktabda o'qituvchilikdan (1974–1977) boshladi, 1976–1979-yillarda «O'qituvchi» nashriyotida muharrirlik qildi. 1979–1998-yillar davomida O'zbekiston Fanlar akademiyasining Hamid Sulaymonov nomidagi Qo'lyozmalar institutida ishlab, muharrirlikdan boshlab muzey bo'limiga mudir bo'ldi, kichik, keyin katta va bosh ilmiy xodimlik qildi, direktor o'rinbosarligidan so'ng institut direktori darajasiga yetdi. So'ngra Til va adabiyot institutida (1998–1999), Sharqshunoslik institutida (1999–2000) yetakchi ilmiy xodim sifatida faoliyat yuritdi.
Ilmiy darajalarni quyidagicha qo'lga kiritdi: 1984-yilda «Kultegin yodnomasi (VIII asr) poetikasi» mavzuida nomzodlik, 1991-yilda «O'rxun–Enisey yozma yodgorliklari va turkiy eposlar munosabati» mavzuida doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi; 1993-yilda unga professor unvoni berildi. 2000-yildan O'zbekiston Milliy universitetida professor sifatida o'zbek mumtoz adabiyoti kafedrasida dars berdi, 2010-yildan Jurnalistika fakulteti dekani bo'ldi.
Olimning kitoblari qadimgi turkiy bitiklar, turkiy xalqlar eposi va o'zbek mumtoz adabiyoti tarixiga bag'ishlangan. Ular orasida «Qadimiy hikmat» va «O'lmas obidalar» (1987-yilda), 1990-yildagi «Bitiklar olamida», 1993-yilda chiqqan «Turkiy xoqonliklar», 2000-yilgi «Ruhiyatdagi nur murodi», 2014-yilda bosilgan «O'zbek mumtoz adabiyoti tarixi» bor. Bundan tashqari «Oltun yoruq» asarini ikki kitob qilib o'zbekchaga o'girgan va chop ettirgan.
Mukofotlari: Turkiyadagi Yangi Turkiya strategik tadqiqotlar instituti mukofoti (2017), Xalqaro Turkiy akademiyaning (Astana) kumush medali (2018), Qozog'iston xalqlari assambleyasining Oltin medali (2020). U 2025-yilning 10-noyabrida Toshkentda hayotdan ko'z yumdi.
Ta'lim
- Farg'ona davlat universitetiOliygoh · Farg'ona · 1974
Karyera
- O'zbekiston Milliy universitetiProfessor, Jurnalistika fakulteti dekani · Toshkent · 2000–2025
- Til va adabiyot institutiIlmiy xodim · Toshkent · 1998–1999
Hayot yo'li
- 1952Buvayda tumanidagi Jov qishlog'ida dunyoga kelgan (16-oktabr)
- 1974Farg'ona davlat universitetini bitirgan
- 1974–1977O'rta maktabda dars bergan
- 1976–1979«O'qituvchi» nashriyotida muharrirlik qilgan
- 1979–1998Qo'lyozmalar institutida muharrir lavozimidan direktorlikkacha ko'tarilgan
- 1984Nomzodlik dissertatsiyasini himoya etgan
- 1991Doktorlik dissertatsiyasini himoya etgan
- 1993Professor unvoniga sazovor bo'lgan
- 1998–2000Til va adabiyot institutida, so'ng Sharqshunoslik institutida yetakchi ilmiy xodim bo'lgan
- 2000–2025O'zbekiston Milliy universitetida professorlik qilgan
- 2009–2013«Oltun yoruq» asarini ikki kitob holida o'zbekchaga o'girgan va bosmadan chiqargan
- 2010–2025Jurnalistika fakultetiga dekan bo'lgan
- 2017Turkiyadagi Yangi Turkiya strategik tadqiqotlar instituti mukofotini olgan
- 2018Xalqaro Turkiy akademiyaning kumush medali bilan mukofotlangan
- 2020Qozog'iston xalqlari assambleyasining Oltin medali sohibi bo'lgan
- 2025Toshkentda olamdan o'tgan (10-noyabr)
Asarlar
- «O'lmas obidalar» (1987)Kitob
- «Qadimiy hikmat» (1987)Kitob
- «Bitiklar olamida» (1990)Kitob
- «Turkiy xoqonliklar» (1993)Kitob
- «Ruhiyatdagi nur murodi» (2000)Kitob
- «O'zbek adabiyoti tarixi namunalari», 1-jild (2006)Kitob
- «O'zbek adabiyoti tarixi namunalari», 2-jild (2007)Kitob
- «Oltun yoruq», 1-kitob (2009)Tarjima
- «Oltun yoruq», 2-kitob (2013)Tarjima
- «O'zbek mumtoz adabiyoti tarixi» (2014)Kitob
- «O'zbek adabiyotini davrlashtirish masalalari» (2016)Kitob