Asosiy qismga o'tish
SHAXS
Tuzatish taklif qilish

Nosiriddin ibn Amir Muzaffar

Buxoro amirligi tarixchisi, amir Muzaffarning o'g'li; fors tilida yozilgan «Tuhfat uz-zoirin» («Ziyoratchilarga tuhfa»), «Osori salotin» va boshqa asarlar muallifi.

Faoliyat:
Olim, Tarixchi
Haqiqiy ismi:
Nosiriddin al-Hanafiy al-Husayniy al-Buxoriy
Taxallusi:
Nosir to'ra
Tug'ilgan:
taxminan 1850
Tug'ilgan joy:
Buxoro
Otasi:
Amir Muzaffar

Biografiya

Nosiriddin ibn Amir Muzaffar XIX asrning o'rtalarida, odatda 1850-yil deb ko'rsatiladi, Buxoroda Manq'it sulolasidan bo'lgan amir Muzaffar (1860–1885-yillarda hukmronlik qilgan) oilasida tug'ilgan. Buxoro madrasalarida o'qigan va fors tilida tarixiy-tazkiraviy asarlar yozgan.

Eng mashhur asari — «Tuhfat uz-zoirin» («Ziyoratchilarga tuhfa»). Bu kitob Buxoro va uning atrofida dafn etilgan avliyolar, shayxlar va olimlar hamda ularning qabrlari haqida ma'lumot beradi; muallif uni 1906-yilda tugatgan. Asar Buxoroda toshbosma usulida nashr etilgan, uning bir qismi rus tiliga tarjima qilingan. Buxoro shahri madaniyatini o'rganishda qo'lyozma manba sifatida S. A. Zohidova (2001) tomonidan tahlil qilingan.

Muallifning boshqa asarlari sifatida «Osori salotin» (shayboniylar, ashtarxoniylar va mang'itlar tarixiga bag'ishlangan, ayrim manbalarda 1904-yil), «Kunuz ul-atqiyo» («Taqvodorlar xazinasi») va «Hodi uz-zoirin» nomlanadi. 1921–1922-yillarda u Buxoro arki tarixiga oid «Tahqiqoti arki Buxoro» asarini yozgan.

1921–1923-yillarda Nosiriddin Buxoro Xalq Sovet Respublikasi huzuridagi Buxoro ilmiy jamiyatining a'zosi bo'lgan. 1923-yil iyulida, so'nggi Buxoro amiri Said Olimxonning talabi bilan, amir qarindoshlari qatorida Afg'onistonga jo'natilgan. Ko'p manbalarga ko'ra, u 1920-yillarda Kobulda vafot etgan; ayrim o'zbekcha ma'lumotnomalar vafotini 1922-yildan keyin Buxoroda deb ko'rsatadi, shu sababli aniq sana va joy manbalarda turlicha beriladi.

Karyera

Hayot yo'li

  1. taxminan 1850
    Tug'ilishi

    Buxoroda amir Muzaffar oilasida tug'ilgan; tug'ilgan yili manbalarda «XIX asr o'rtalari» deb ham beriladi.

  2. 1904
    «Osori salotin»

    Shayboniylar, ashtarxoniylar va mang'itlar tarixiga bag'ishlangan asar (ayrim manbalarda shu yilga qo'yiladi).

  3. 1906
    «Tuhfat uz-zoirin» tugallanishi

    Buxoro va uning atrofidagi avliyolar hamda qadamjolar haqidagi kitob yakunlangan.

  4. 1921–1922
    «Tahqiqoti arki Buxoro»

    Buxoro arki tarixiga oid asar yozilgan.

  5. 1921–1923
    Buxoro ilmiy jamiyati a'zosi

    Buxoro Xalq Sovet Respublikasi davrida ilmiy jamiyat safida bo'lgan.

  6. 1923
    Afg'onistonga jo'natilishi

    Iyul oyida so'nggi Buxoro amiri Said Olimxonning talabi bilan amir qarindoshlari qatorida Afg'onistonga yuborilgan.

  7. 1920-yillar
    Vafoti

    Ko'p manbalarga ko'ra, Kobulda vafot etgan; boshqa ma'lumotnomalarda 1922-yildan keyin Buxoroda deyiladi.

Asarlar

  • «Tuhfat uz-zoirin» (1906)
    Tarixiy-tazkiraviy asar (fors tilida)

    Buxoro va uning atrofida dafn etilgan avliyolar, shayxlar va olimlar hamda ularning qabrlari haqida ma'lumotnoma; toshbosma usulida nashr etilgan.

  • «Osori salotin» (1904)
    Tarixiy asar (fors tilida)

    Shayboniylar, ashtarxoniylar va mang'itlar tarixiga bag'ishlangan; sana ayrim manbalarda keltiriladi.

  • «Tahqiqoti arki Buxoro» (1922)
    Tarixiy asar (fors tilida)

    Buxoro arkining tarixiga oid tadqiqot.

Nosiriddin ibn Amir Muzaffar (taxminan 1850) — Olim | Shaxs.uz