
O'zbek sharqshunos va manbashunos olimi, O'zbekiston Fanlar akademiyasi akademigi, Toshkent davlat sharqshunoslik institutining sobiq rektori, arab xalq romanlari va Ibn Battuta safarlari tadqiqotchisi.
Biografiya
Ne'matulla Ibrohimov 1945-yil 8-avgustda Marg'ilonda tug'ilgan. 1970-yilda Toshkent universitetining sharq fakultetini bitirgach, o'sha yerda arab filologiyasi kafedrasiga ishga qolgan: avval o'qituvchi, keyin dotsent, so'ng professor edi (1970–1985); 1972–1975-yillarda SSSR Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik institutida aspirantura o'qigan. 1975-yilda Ibn Battutaning Markaziy Osiyoga safari mavzusida nomzodlik, 1984-yilda arab xalq romani mavzusida Moskvada doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan (1984-yilda filologiya fanlari doktori, 1985-yilda professor bo'lgan).
1980-yildan arab filologiyasi kafedrasi mudiri, 1989–1991-yillarda universitetning sharq fakulteti dekani, 1991-yildan 2005-yilgacha Toshkent davlat sharqshunoslik instituti rektori bo'lgan. 1990-yilda O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan fan arbobi unvoniga sazovor bo'lgan, 2000-yilda O'zbekiston Fanlar akademiyasining akademigi etib saylangan.
Ilmiy ishlari arab manbalari asosida Markaziy Osiyo tarixini o'rganish hamda arab xalq romanlarining janr va uslubiy qurilishi tadqiqiga bag'ishlangan. Tadqiqotlari Sharq va G'arb tillarida yozilgan noyob manbalarni chuqur tahlil etishga tayanadi. Manbashunoslikda yangi yo'nalishlardan biri — elitar madaniyatlar hamda Sharq badiiy tafakkurining uzviy birligi g'oyasi — uning nomi bilan bog'liq: shu konsepsiyaning asoslarini u ishlab chiqqan.
Kitoblari orasida 1984-yilda chiqqan «Arabskiy narodniy roman», 2009-yilgi «O'zbekiston sharqshunoslik maktabi», shuningdek 1993-yildagi «Ibn Battuta va uning O'rta Osiyoga sayohati» bor; 1994-yilda esa ikki kitobi nashr etilgan — «O'rta asr arab xalq adabiyoti» va «Pozdnesrednevekoviy arabskiy knijniy epos». Ibn Hishomning «As-siyra an-nabaviyya» asari (2011) va Ibn Battutaning «Sayohatnoma»si (2012) nashrlarini tahrir qilgan va so'zboshi yozgan.
Jamoat ishlarida ham qatnashgan: 2001-yildan O'zbekiston xorijiy mamlakatlar bilan madaniy-ma'rifiy aloqalar jamiyati kengashiga raislik qilgan; o'sha yili Oliy Majlis huzuridagi, O'zbekistondan olib chiqib ketilgan arxiv hujjatlarini qaytarish bo'yicha maxsus komissiyani boshqargan; Oliy Majlis deputati ham bo'lgan. Imom al-Buxoriy xalqaro mukofoti sovrindori (1996, 1999); 2025-yilda 80 yoshga to'lishi munosabati bilan «O'zbekiston Respublikasida xizmat ko'rsatgan yoshlar murabbiysi» faxriy unvoni berilgan.
Ta'lim
- Toshkent davlat universitetiOliygoh · Toshkent · 1970 · Sharq fakultetihozirgi nomi — O'zbekiston Milliy universiteti
Karyera
- O'zbekiston Fanlar akademiyasiAkademik · Toshkent · 2000–hozirgacha
- O'zbekiston Respublikasi Oliy MajlisiDeputat · Toshkent · 1995–…
- Toshkent davlat sharqshunoslik institutiRektor · Toshkent · 1991–2005hozirgi nomi — Toshkent davlat sharqshunoslik universiteti
Mukofotlar
O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan yoshlar murabbiysi2025 · O'zbekiston- O'zbekiston SSR fan arbobi1990 · O'zbekiston SSR
Hayot yo'li
- 1945Tug'ilgan
8-avgust, Marg'ilon.
- 1970Universitetni tamomlagan
Toshkent universiteti sharq fakulteti; shu yerda o'qituvchi.
- 1975Nomzodlik dissertatsiyasi
Ibn Battutaning Markaziy Osiyoga safari haqida.
- 1984Doktorlik dissertatsiyasi
Arab xalq romani haqida (Moskva); 1985-yilda professor.
- 1989–1991Sharq fakulteti dekani
- 1990Xizmat ko'rsatgan fan arbobi
O'zbekiston SSR.
- 1991–2005Sharqshunoslik instituti rektori
Toshkent davlat sharqshunoslik instituti.
- 2000Akademik
O'zbekiston Fanlar akademiyasi.
- 2025Yoshlar murabbiysi
80 yoshga to'lishi munosabati bilan.
Asarlar
- «Arabskiy narodniy roman» (1984)Kitob
- «As-siyar ash-sha'biyya al-arabiyya» (Bayrut) (1993)Kitob (arab tilida)
- «Ibn Battuta va uning O'rta Osiyoga sayohati» (1993)Kitob
- «O'rta asr arab xalq adabiyoti» (1994)Kitob
- «Pozdnesrednevekoviy arabskiy knijniy epos» (1994)Kitob
- «Puteshestviya Ibn Battuti: Arabskiy mir i Sentralnaya Aziya» (1996)Kitob (T. Muxtarov bilan)
- «Arab tili grammatikasi», 1-jild (1997)Darslik (M. Yusupov bilan)
- «The Travels of Ibn Battuta to Central Asia» (1999)Kitob (London)
- «O'zbekiston sharqshunoslik maktabi» (2009)Kitob
- «Rihlat Ibn Battuta min Makka al-Mukarrama ila vasat Osiyo» (2010)Kitob (Ar-Riyod)
- «As-siyra an-nabaviyya» (Ibn Hishom) (2011)Tahrir va so'zboshi, 1–2-jildlar
- «Sayohatnoma» (Ibn Battuta) (2012)Tahrir va so'zboshi
- «Al-Qomus: arabcha-o'zbekcha qomusiy lug'at» (2019)Lug'at, 1–3-jildlar (2017–2019, hammualliflikda)