Biografiya
Nisoriy (asl ismi Hasanxo'ja) Shayboniylar davrida Buxoroda yashagan shoir va adabiyot tarixchisi. U she'riyati bilan birga, shoirlar haqidagi «Muzakkiri ahbob» tazkirasi bilan mashhur: bu asar Navoiyning «Majolis un-nafois»idan keyingi asrlarda yaratilgan yirik tazkiralardan sanaladi.
U 1516-yilda Buxoroda tug'ilgan. Otasi Podshoxo'ja o'z davrida shoir va davlat arbobi sifatida tanilgan; Nisoriy aruz ilmining asoslarini ham undan o'rgangan.
Yoshligida madrasalarda ta'lim olib, matematika, handasa, tibbiyot va musiqa bilan shug'ullangan. Uning ta'lim va safarlari haqidagi ma'lumotlar manbalarda turlicha keltiriladi.
Nisoriy Buxoroda xon saroyi va davlat idoralariga yaqin turgan, keyinchalik «malik ush-shuaro» (shoirlar sultoni) unvonini olgan. Umrining so'nggi yillarini Buxoroda, ilm va ijod bilan o'tkazgan.
Uning asosiy asari «Muzakkiri ahbob» 1566-yilda yozilgan. Unda Temuriylar, Shayboniylar va Boburiylar davri shoirlari, shuningdek, Movarounnahr, Xuroson va boshqa o'lkalardagi ijodkorlar haqida ma'lumot berilgan; kitob XVI asr adabiy muhitini o'rganishda muhim manba hisoblanadi. 1993-yilda asar Ismoil Bekjon tarjimasida o'zbek tilida nashr etilgan.
Nisoriyning she'rlaridan g'azal, ruboiy va «Bahoriyot» qasidasi saqlangan; to'liq devoni hozircha topilmagan. U Buxoroda 1596 yoki 1597-yilda vafot etgan.
Hayot yo'li
- 1516Buxoroda tug'ilgan
Shoir va davlat arbobi Podshoxo'janing oilasida.
- 1566«Muzakkiri ahbob» yozildi
Shoirlar haqidagi tazkira.
- 1597Vafoti
Buxoroda vafot etgan; ba'zi manbalarda 1596-yil.
Asarlar
- «Muzakkiri ahbob» (1566)
Shoirlar tazkirasi
- «Bahoriyot»
Qasida