Биография
Нисорий (асл исми Ҳасанхўжа) Шайбонийлар даврида Бухорода яшаган шоир ва адабиёт тарихчиси. У шеърияти билан бирга, шоирлар ҳақидаги «Музаккири аҳбоб» тазкираси билан машҳур: бу асар Навоийнинг «Мажолис ун-нафоис»идан кейинги асрларда яратилган йирик тазкиралардан саналади.
У 1516-йилда Бухорода туғилган. Отаси Подшохўжа ўз даврида шоир ва давлат арбоби сифатида танилган; Нисорий аруз илмининг асосларини ҳам ундан ўрганган.
Ёшлигида мадрасаларда таълим олиб, математика, ҳандаса, тиббиёт ва мусиқа билан шуғулланган. Унинг таълим ва сафарлари ҳақидаги маълумотлар манбаларда турлича келтирилади.
Нисорий Бухорода хон саройи ва давлат идораларига яқин турган, кейинчалик «малик уш-шуаро» (шоирлар султони) унвонини олган. Умрининг сўнгги йилларини Бухорода, илм ва ижод билан ўтказган.
Унинг асосий асари «Музаккири аҳбоб» 1566-йилда ёзилган. Унда Темурийлар, Шайбонийлар ва Бобурийлар даври шоирлари, шунингдек, Мовароуннаҳр, Хуросон ва бошқа ўлкалардаги ижодкорлар ҳақида маълумот берилган; китоб XVI аср адабий муҳитини ўрганишда муҳим манба ҳисобланади. 1993-йилда асар Исмоил Бекжон таржимасида ўзбек тилида нашр этилган.
Нисорийнинг шеърларидан ғазал, рубоий ва «Баҳориёт» қасидаси сақланган; тўлиқ девони ҳозирча топилмаган. У Бухорода 1596 ёки 1597-йилда вафот этган.
Ҳаёт йўли
- 1516Бухорода туғилган
Шоир ва давлат арбоби Подшохўжанинг оиласида.
- 1566«Музаккири аҳбоб» ёзилди
Шоирлар ҳақидаги тазкира.
- 1597Вафоти
Бухорода вафот этган; баъзи манбаларда 1596-йил.
Асарлар
- «Музаккири аҳбоб» (1566)
Шоирлар тазкираси
- «Баҳориёт»
Қасида