Toshkentlik jadidchilik davri shoirasi va publitsisti, o'zbek ayollari orasidan chiqqan birinchi jurnalist-publitsist; she'rlari va maqolalarida ilm-ma'rifat hamda xotin-qizlar huquqlarini yoqlagan.
- Faoliyat:
- Yozuvchi, Shoira, Publitsist
- Taxallusi:
- Beshyog'ochlik Nozimaxonim
- Hayot yillari:
- 1870 — 1924
- Tug'ilgan joy:
- Toshkent
Biografiya
Nozimaxonim – Toshkentda 1870-yilda dunyoga kelgan shoira va publitsist. O'zbek ayollari orasidan yetishib chiqqan birinchi jurnalist-publitsist sifatida tilga olinadi. Tatar, arab va fors tillarini o'zlashtirgan; Orenburg hamda Qozonda nashr etilgan matbuotni doimiy kuzatgan, Yevropa adabiyoti va madaniyatidan xabardor bo'lgan. Mumtoz o'zbek va fors adabiyotini, ayniqsa Sa'diy va Hofiz ijodini mutolaa qilgan.
1900-yildan she'rlari va maqolalari bosila boshlagan. Yigirma yoshlarida «Beshyog'ochlik Nozimaxonim» nomi bilan tanilgan. «Taraqqiy», «Sadoyi Turkiston», «Shuhrat» singari nashrlarda uning asarlari muntazam o'rin olgan: taraqqiyot, ma'rifat va madaniyatni targ'ib qiluvchi she'r va manzumalari, johillik va bid'at-xurofotni fosh etuvchi yozmalari, shuningdek ijtimoiy tengsizlikka hamda milliy zulmga qarshi qaratilgan o'tkir hajviy she'rlari shular jumlasidandir.
Shoira millatning ozodlik harakatini qo'llab-quvvatlagan. Jamiyatda xotin-qizlarning roli va o'rniga doir asarlar yozgan, johillik va zulm ostida qolgan o'zbek ayolining milliy hamda inson huquqlarini talab qilgan; bu mavzular «Xotinlar huquqiga oid» maqolasida, shuningdek «Ilm va maorif borasida bir-ikki so'z», «Insonga qancha erk darkor?» va boshqa yozmalarida aks etgan.
Tadqiqotchilar Nozimaxonim she'riyatini 1905–1917-yillardagi o'zbek adabiyotining asosiy yo'nalishlarini va 1920-yillar o'zbek she'riyatining o'ziga xos jihatlarini aniqlashda muhim deb biladi. U 1924-yilda vafot etgan.
Hayot yo'li
- 1870Toshkentda dunyoga kelgan
- 1900Asarlari matbuotda ko'rina boshlagan
- 1900-yillar«Beshyog'ochlik Nozimaxonim» nomi bilan mashhur bo'lgan
- 1905–1917Gazetalarda muntazam chiqqan: «Shuhrat», «Sadoyi Turkiston», «Taraqqiy»
- 1924Hayotdan ko'z yumgan
Asarlar
- «Insonga qancha erk darkor?»Maqola
- «Ilm va maorif borasida bir-ikki so'z»Maqola
- «Xotinlar huquqiga oid»Maqola