Nuh II ibn Mansur (Somoniy)
Somoniylar amiri (976–997); davlat qoraxoniylar bosimi ostida zaiflashgan bir paytda Sabuktegin yordamiga tayangan.
- Faoliyat:
- Tarixiy shaxs, Siyosatchi, Hukmdor
- Hayot yillari:
- 963 — 997
- Otasi:
- Mansur I ibn Nuh (Somoniy)
- Farzandlar:
Biografiya
Nuh II ibn Mansur Somoniylar sulolasining amiri bo'lib, Buxoroda 976–997-yillarda hukmronlik qilgan. U 963-yilda tug'ilgan, amir Mansur (I)ning o'g'li edi. Otasi vafot etgach, tez orada taxtga o'tirgan; manbalarda bu sana turlicha ko'rsatiladi (Vikipediyada 976-yil iyun, O'zbekiston manbasida 26-sentabr).
Saltanatning bu davri ichki nizolar va tashqi xavf bilan kechgan. Vazirlik lavozimlarida almashinuvlar bo'lgan, davlat ishida turk lashkarboshilarining ta'siri o'sgan. 992-yilda qoraxoniy Bug'raxon Buxoroga kirdi; sarkardalardan biri jangda ataylab mag'lub bo'lgani haqida ma'lumot bor. Bug'raxon kasal bo'lib qaytayotganda vafot etgach, Nuh poytaxtni qayta egalladi.
Xurosonda hokimiyat sarkardalar qo'lida edi. Nuh G'azna hokimi Sabuktegindan yordam so'radi; 994-yilda ittifoqchi qo'shin isyonchi Abu Ali va Foyiq lashkarini yengdi. Mukofot sifatida Sabuktegin va o'g'li Mahmudga Xuroson ishlari topshirildi. Yozma manbalarga ko'ra, 996-yildagi qoraxoniy yurishidan keyin Sabuktegin va qoraxoniylar o'rtasida Nuh ishtirokisiz kelishuv bo'lgan, Movarounnahrning faqat markazi somoniylarda qolgan.
Saroyda shoir Daqiqiy ijod qilgan. An'anaga ko'ra, yosh Ibn Sino amirni davolagan va buning evaziga saroy kutubxonasidan foydalanish imkoniyatiga ega bo'lgan; bu ma'lumot O'zbekiston manbasidan olingan.
Nuh 997-yilda vafot etdi. Taxtga o'g'li Mansur (II) o'tirdi; shundan so'ng davlat tezda qulash yoqasiga keldi.
Hayot yo'li
- 963Tug'ilgan
Mansur (I)ning o'g'li sifatida dunyoga kelgan.
- 976Taxtga o'tirgan
Otasidan keyin Somoniylar amiri bo'lgan.
- 992Buxoro qo'ldan ketgan
Bug'raxon Buxoroni egalladi; Nuh keyinroq uni qaytarib oldi.
- 994Sabuktegin bilan ittifoq
Birlashgan qo'shin isyonchi sarkardalarni yengdi.
- 997Vafoti
Taxt o'g'li Mansur (II)ga o'tgan.