Orif Alimahsumov
Xonanda va sozanda, maqom va katta ashula ijrochisi, O'zbekiston SSR xalq artisti (1977); 1957—1986-yillarda O'zteleradio yakkaxoni, keyinchalik san'at institutida dotsent.
Biografiya
Orif Alimahsumov 1927-yil 21-mayda Toshkentda tug'ilgan. Mehnat yo'lini oddiy ishchi sifatida boshlagan: 1944—1954-yillarda Toshkent to'qimachilik korxonasida to'quvchi, keyin usta yordamchisi bo'lib ishlagan. Qo'shiq aytishni buvasi Usta Qo'chqordan, ya'ni ommaviy kuy va qo'shiqlardan boshlagan; katta ashulani xonanda Eshmat Haydarovdan, maqom yo'llarini Yunus Rajabiy va Faxriddin Sodiqovdan o'rgangan.
1950-yillarning o'rtalarida o'zbek estradasida xonanda bo'lib chiqa boshladi (O'zbek estrada teatri, 1956—1957). 1957-yilda uni Yunus Rajabiy boshchiligidagi O'zbekiston radiosi qoshidagi «Maqom» ansambliga taklif qilishdi. O'sha yildan 1986-yilgacha O'zteleradioda yakkaxon bo'lib ishladi; 1976—1979 va 1983—1986-yillarda Yunus Rajabiy nomidagi maqom ansamblining, 1979—1983-yillarda etnografik ansamblning badiiy rahbari bo'ldi. Shu bilan birga 1972—1978-yillarda Yangiyo'l shahar Madaniyat uyidagi maqomchilar ansamblini boshqargan.
1967-yilda Toshkent teatr va rassomlik san'ati institutining musiqali drama fakultetini tamomlagan. Ovozi keng diapazonli, kuchli va shu bilan birga mayin edi. Hajmi katta, avji baland ashulalarni, katta ashula va maqom yo'llarini erkin ijro etgan. Jomiy, Lutfiy, Navoiy, Bobur, Mahmur, Mashrab, Ogahiy, Nodira, Uvaysiy, Muqimiy va Furqat g'azallarini kuylagan. Radioda «Shahnozi Gulyor», «Mo'g'ulchai Navo», «Savti kalon», «Girya», «Chorgoh», «Dugoh Husayniy» kabi yo'llarni, shuningdek, Yunus Rajabiy, Orifxon Hotamov, Faxriddin Sodiqov va boshqa bastakorlarning 200 dan ortiq asarini ijro etgan.
«Shashmaqom» va «O'zbek xalq musiqasi» kabi filmlarda maqom va katta ashula yo'llarini kuylagan, Moskva (1971) va Samarqand (1978, 1983) xalqaro musiqa anjumanlarining konsertlarida qatnashgan. 1977-yilda unga O'zbekiston SSR xalq artisti unvoni berilgan.
Ijrochilik bilan birga dars ham bergan: 1983—1985-yillarda Toshkent davlat konservatoriyasida, 1986-yildan Toshkent davlat san'at institutida katta o'qituvchi, keyinchalik dotsent bo'lib ishlagan. Mustaqillik yillarida «Otalar so'zi — aqlning ko'zi» teleko'rsatuvini olib borgan.
Mustaqillik yillarida «Sog'lom avlod uchun» (1997) va «El-yurt hurmati» (2000) ordenlari bilan taqdirlangan. Orif Alimahsumov 2005-yil 14-fevralda vafot etgan.
Ta'lim
- O'zbekiston davlat san'at va madaniyat institutiOliygoh · Toshkent · 1967 · Musiqali drama fakulteti
Karyera
- O'zbek davlat estradasiXonanda · Toshkent · 1956–1957
- O'zbekiston davlat konservatoriyasiO'qituvchi · Toshkent · 1983–1985
- O'zbekiston milliy teleradiokompaniyasiYakkaxon xonanda (O'zteleradio) · Toshkent · 1957–1986
- A. N. Ostrovskiy nomidagi Toshkent teatr va rassomlik institutiKatta o'qituvchi, dotsent · Toshkent · 1986–…
- O'zteleradio huzuridagi Yunus Rajabiy nomidagi maqom ansambliIjrochi; 1976—1979 va 1983—1986-yillarda badiiy rahbar · Toshkent · 1957–1986Bu lavozimda bo'lganlar →
- Yangiyo'l shahar Madaniyat uyiMaqomchilar ansambli rahbari · Yangiyo'l · 1972–1978
Mukofotlar
"El-yurt hurmati" ordeni2000 · O'zbekiston
I darajali «Sog'lom avlod uchun» ordeni1997 · O'zbekiston
O'zbekiston SSR xalq artisti1977 · O'zbekiston SSR
Hayot yo'li
- 1944–1954To'qimachilik korxonasida
Toshkent to'qimachilik korxonasida to'quvchi, keyin usta yordamchisi bo'lib ishladi.
- 1956–1957O'zbek estrada teatrida
O'zbek estrada teatrida xonanda bo'lib chiqdi.
- 1957–1986O'zteleradioda
Yunus Rajabiy boshchiligidagi «Maqom» ansamblida ijrochi, O'zteleradioda yakkaxon xonanda bo'lib ishladi.
- 1967Teatr va rassomlik san'ati instituti
Toshkent teatr va rassomlik san'ati institutining musiqali drama fakultetini tamomladi.
- 1972–1978Yangiyo'lda
Yangiyo'l shahar Madaniyat uyidagi maqomchilar ansamblini boshqardi.
- 1976–1986Maqom ansambli rahbari
1976—1979 va 1983—1986-yillarda Yunus Rajabiy nomidagi maqom ansamblining, 1979—1983-yillarda etnografik ansamblning badiiy rahbari bo'ldi.
- 1977Xalq artisti
O'zbekiston SSR xalq artisti unvoni berildi.
- 1983–1985Konservatoriyada
Toshkent davlat konservatoriyasida dars berdi.
- 1986San'at institutida
Toshkent davlat san'at institutida katta o'qituvchi, keyinchalik dotsent bo'lib ishlay boshladi.
- 1997«Sog'lom avlod uchun» ordeni
«Sog'lom avlod uchun» ordeni bilan taqdirlandi.
- 2000«El-yurt hurmati» ordeni
«El-yurt hurmati» ordeni bilan taqdirlandi.
- 2005Vafoti
2005-yil 14-fevralda vafot etdi.
Qo'shiqlar
| # | Qo'shiq | Tinglash |
|---|---|---|
| 1 | Bo'lmisham | |
| 2 | Gul | |
| 3 | Diloromim mening | |
| 4 | Ajab Ra'nosan | |
| 5 | Mohi tobon qiz | |
| 6 | Ko'zlar, ko'zlaring | |
| 7 | Sog'inib | |
| 8 | Jonon qiz | |
| 9 | Ra'nolanmasun | |
| 10 | Assalom | |
| 11 | Ermisham | |
| 12 | Jonim fido | |
| 13 | Emasmu | |
| 14 | Mubtaloman | |
| 15 | Davo istab | |
| 16 | Ilg'or | |
| 17 | Shahnozi Gulyor | |
| 18 | Mo'g'ulchai Navo | |
| 19 | Savti kalon | |
| 20 | Girya | |
| 21 | Chorgoh | |
| 22 | Dugoh Husayniy |
Filmografiya
| Nomi | Yil |
|---|---|
| O'zbek xalq musiqasi | — |
| Shashmaqom | 1972 |
