Ориф Алимаҳсумов

Ориф Алимаҳсумов 1927-йил 21-майда Тошкентда туғилган. Меҳнат йўлини оддий ишчи сифатида бошлаган: 1944—1954-йилларда Тошкент тўқимачилик корхонасида тўқувчи, кейин уста ёрдамчиси бўлиб ишлаган. Қўшиқ айтишни буваси Уста Қўчқордан, яъни оммавий куй ва қўшиқлардан бошлаган; катта ашулани хонанда Эшмат Ҳайдаровдан, мақом йўлларини Юнус Ражабий ва Фахриддин Содиқовдан ўрганган.

1950-йилларнинг ўрталарида ўзбек эстрадасида хонанда бўлиб чиқа бошлади (Ўзбек эстрада театри, 1956—1957). 1957-йилда уни Юнус Ражабий бошчилигидаги Ўзбекистон радиоси қошидаги «Мақом» ансамблига таклиф қилишди. Ўша йилдан 1986-йилгача Ўзтелерадиода яккахон бўлиб ишлади; 1976—1979 ва 1983—1986-йилларда Юнус Ражабий номидаги мақом ансамблининг, 1979—1983-йилларда этнографик ансамблнинг бадиий раҳбари бўлди. Шу билан бирга 1972—1978-йилларда Янгийўл шаҳар Маданият уйидаги мақомчилар ансамблини бошқарган.

1967-йилда Тошкент театр ва рассомлик санъати институтининг мусиқали драма факултетини тамомлаган. Овози кенг диапазонли, кучли ва шу билан бирга майин эди. Ҳажми катта, авжи баланд ашулаларни, катта ашула ва мақом йўлларини эркин ижро этган. Жомий, Лутфий, Навоий, Бобур, Маҳмур, Машраб, Огаҳий, Нодира, Увайсий, Муқимий ва Фурқат ғазалларини куйлаган. Радиода «Шаҳнози Гулёр», «Мўғулчаи Наво», «Савти калон», «Гиря», «Чоргоҳ», «Дугоҳ Ҳусайний» каби йўлларни, шунингдек, Юнус Ражабий, Орифхон Ҳотамов, Фахриддин Содиқов ва бошқа бастакорларнинг 200 дан ортиқ асарини ижро этган.

«Шашмақом» ва «Ўзбек халқ мусиқаси» каби филмларда мақом ва катта ашула йўлларини куйлаган, Москва (1971) ва Самарқанд (1978, 1983) халқаро мусиқа анжуманларининг концертларида қатнашган. 1977-йилда унга Ўзбекистон ССР халқ артисти унвони берилган.

Ижрочилик билан бирга дарс ҳам берган: 1983—1985-йилларда Тошкент давлат консерваториясида, 1986-йилдан Тошкент давлат санъат институтида катта ўқитувчи, кейинчалик доцент бўлиб ишлаган. Мустақиллик йилларида «Оталар сўзи — ақлнинг кўзи» телекўрсатувини олиб борган.

Мустақиллик йилларида «Соғлом авлод учун» (1997) ва «Эл-юрт ҳурмати» (2000) орденлари билан тақдирланган. Ориф Алимаҳсумов 2005-йил 14-февралда вафот этган.