Asosiy qismga o'tish
SHAXS
Oydin
Tuzatish taklif qilish

Oydin

O'zbek adibasi, shoira va dramaturg, o'zbek nasrida ayollar taqdirini tasvirlagan hikoyalar muallifi, "Yangilikka qadam" pyesasi, she'riy to'plamlar va hikoyalar kitoblari egasi.

Faoliyat:
Yozuvchi, Shoir, Nosir, Dramaturg
Haqiqiy ismi:
Manzura Sobirova
Tug'ilgan:
20 noyabr 1906(46 yosh) ♏ — 30 may 1953
Tug'ilgan joy:
Toshkent
  • «Hurmat belgisi» ordeni

Biografiya

Oydin (asl ismi Manzura Sobirova) 1906-yil 20-noyabrda Toshkentning eski shahar qismidagi Degrez mahallasida hunarmand oilasida tug'ilgan. Yoshligidayoq onasidan judo bo'lgan. Dastlab eski usuldagi maktabda o'qigan, 1918-yildan yangi maktabda ta'lim olgan va savodini chiqargan.

1919-yilda Toshkentdagi xotin-qizlar bilim yurti (INPROS)ga o'qishga kirib, 1923-yilda uni tugatgan, so'ng Taxtapul mahallasidagi boshlang'ich maktabda o'qituvchilik qilgan. Adabiy ijodni 1924-yildan boshlagan: she'rlar yozgan, xotin-qizlarni ozodlikka chorlovchi "Yangilikka qadam" dramasi 1925-yilda bosilgach, adabiy jamoatchilik e'tiborini tortgan. 1927-yildan Samarqanddagi pedagogika akademiyasida o'qigan; o'qish yillarida Hamid Olimjon va Uyg'un bilan yaqin tanishgan.

Oydin adabiyotga she'riyat orqali kirib keldi: "Tong qo'shig'i" (1931), "Chechan qo'llar" (1932) to'plamlari va 1937-yilda chiqqan she'rlar kitobi shu davrga oiddir. 1931-yilda O'zdavnashrda bo'lim boshlig'i, 1932–1937-yillarda O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasida mas'ul kotib bo'lib ishlagan. 1938–1941-yillarda "Yorqin hayot" jurnali muharriri o'rinbosari, 1941–1945-yillarda O'zbekiston Radioqo'mitasida adabiy eshittirishlar bo'limi mas'ul muharriri bo'lgan; 1940-yildan VKP(b) a'zosi edi.

Keyingi yillarda nasrga ko'proq e'tibor qaratdi. "Chaqaloqqa chakmoncha" (1939), "Qizlarjon" (1943), "Shirin keldi" (1944), "Mardlik – mangulik" (1947), "Hikoya va ocherklar" (1952) kitoblaridagi hikoyalarida yangi oila, sevgi va sadoqat mavzulari bilan bir qatorda o'tmishdagi eskilik urf-odatlari ostida qiynalgan ayol taqdiri tasvirlangan. U hikoya va ocherklardan tashqari san'at arboblari — M. Turg'unboyeva, H. Nosirova va boshqalar haqida ocherklar, adabiy-publitsistik hamda tanqidiy maqolalar yozgan.

1946-yildan umrining oxirigacha "O'zbekiston xotin-qizlari" jurnalining bosh muharriri bo'ldi. Manbalarga ko'ra, "Hurmat belgisi" ordeni bilan ikki marta taqdirlangan.

Oydin 1953-yil 30-mayda Toshkentda vafot etgan. Uning vafotidan so'ng "Hikoyalar" (1954) to'plami, keyinroq "Hikoyalar" (1967), "Shiringa maktub" (1975) va "Gulsanam" (1985) kitoblari nashr etildi. Zulfiya (1953) va adabiyotshunos S. Mirzayev (1965) uning hayoti va ijodiga bag'ishlangan ocherk hamda adabiy portret yozgan. Toshkentdagi ko'chalardan biriga Oydin nomi berilgan.

Ta'lim

Karyera

Mukofotlar

Hayot yo'li

  1. 1906
    Tug'ilishi

    Toshkentning eski shahridagi Degrez mahallasida hunarmand oilasida dunyoga kelgan.

  2. 1919–1923
    Xotin-qizlar bilim yurti (INPROS)

    Toshkentdagi bilim yurtini tugatib, Taxtapul mahallasidagi boshlang'ich maktabda o'qituvchilik qilgan.

  3. 1924–1925
    Adabiy ijodning boshlanishi

    She'rlar yozgan; "Yangilikka qadam" dramasi 1925-yilda bosilgan.

  4. 1927–1931
    Samarqand pedagogika akademiyasi

    O'qish davrida Hamid Olimjon va Uyg'un bilan tanishgan.

  5. 1931
    O'zdavnashrda bo'lim boshlig'i; "Tong qo'shig'i"

    Bir yilda birinchi she'riy to'plami chop etilgan va nashriyotda ishlagan.

  6. 1932–1937
    Yozuvchilar uyushmasida mas'ul kotib

    Shu yillarda "Chechan qo'llar" (1932) va she'rlar kitobi (1937) nashr etilgan.

  7. 1938–1941
    "Yorqin hayot" jurnali muharriri o'rinbosari

    1939-yilda "Chaqaloqqa chakmoncha" hikoyalar kitobi chiqqan; 1940-yildan VKP(b) a'zosi.

  8. 1941–1945
    O'zbekiston Radioqo'mitasi

    Adabiy eshittirishlar bo'limining mas'ul muharriri.

  9. 1946–1953
    "O'zbekiston xotin-qizlari" jurnalining bosh muharriri

    Shu yillarda "Mardlik – mangulik" (1947) va "Hikoya va ocherklar" (1952) kitoblari chiqqan.

  10. 1953
    Vafoti

    30-mayda Toshkentda vafot etgan; "Hikoyalar" to'plami 1954-yilda nashr etilgan.

Asarlari

  • «Yangilikka qadam» (1925)
    Drama

    Xotin-qizlarni ozodlikka chaqiruvchi birinchi pyesa.

  • «Tong qo'shig'i» (1931)
    She'riy to'plam

    Birinchi she'rlar to'plami; o'zbek ayolining hayotdagi o'rni haqida.

  • «Chechan qo'llar» (1932)
    She'riy to'plam

    O'zbek ayolining hayotdagi o'rni va qadr-qimmati tasvirlangan she'rlar.

  • «Oydin she'rlari» (1937)
    She'riy to'plam

    Shoiraning she'rlar kitobi.

  • «Chaqaloqqa chakmoncha» (1939)
    Hikoyalar to'plami

    Yangicha oila, sevgi va sadoqat haqidagi hikoyalar.

  • «Qizlarjon» (1943)
    Hikoyalar to'plami

    Hikoyalar to'plami.

  • «Shirin keldi» (1944)
    Hikoyalar to'plami

    Hikoyalar to'plami.

  • «Mardlik – mangulik» (1947)
    Hikoyalar to'plami

    Hikoyalar to'plami.

  • «Hikoya va ocherklar» (1952)
    Hikoya va ocherklar

    Adibaning hikoya va ocherklari to'plami.

  • «Hikoyalar» (1954)
    Hikoyalar to'plami

    Muallif vafotidan keyin nashr etilgan to'plam.

Oydin (1906–1953) — Yozuvchi | Shaxs.uz