
Poyon Ravshanov
Qashqadaryolik adabiyotshunos olim va yozuvchi, Qashqadaryo tarixi, madaniyati va adabiy hayotiga oid 60 dan ortiq kitob muallifi; «Shuhrat» medali sohibi.
- Faoliyat:
- Olim, Yozuvchi, Filolog
- Taxallusi:
- Poyon Ravshan
- Hayot yillari:
- 1941 — 23 avgust 2020
- Tug'ilgan joy:
- Qamashi tumani, Qashqadaryo
Biografiya
Poyon Ravshanov (adabiyotda Poyon Ravshan nomi bilan ham tanilgan) 1941-yilda Qashqadaryo viloyatining Qamashi tumanida (O'zbekiston Vikipediyasiga ko'ra — Katta Do'stberdi qishlog'ida) tug'ilgan. 1958-yilda Samarqand davlat universitetining filologiya fakultetiga o'qishga kirib, uni 1963-yilda imtiyozli diplom bilan tamomlagan.
Samarqand viloyati gazetasida adabiy xodim bo'lib ishlagan, 1964-yildan Qarshi davlat pedagogika institutida avval o'qituvchi bo'lgan, keyin o'zbek adabiyoti kafedrasini boshqargan, fakultet dekani va o'quv ishlari prorektori vazifalarini bajargan. O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a'zosi bo'lgan.
Olim yigirma besh yildan ko'proq muddat mobaynida qadimgi Nasaf va Kesh (Shahrisabz) zaminida vujudga kelgan adabiy muhit tarixini o'rgangan. Qashqadaryoning tarixi, madaniyati, ilm-fani va adabiy hayotiga doir ko'p maqola hamda risolalar yozgan. Voha o'tmishi va madaniy hayoti uning 1995-yildagi «Qashqadaryo tarixi (eng qadimgi davrlardan XIX asr 2-yarmiga qadar)» kitobida, shuningdek «Tarix badiiyati» (1989), «Adabiy sahifalar» (1985) va «Adabiyot va ta'lim» (1991) asarlarida yoritilgan. «Sharq yulduzi» jurnalida (1983, 2-son) bosilgan «Alisher Navoiy shajarasi» maqolasi uning nomini ilmiy jamoatchilikka tanishtirgan, Salohiddin Xojaning «Temurnoma»si matnini tayyorlab nashr ettirgan.
Qashqadaryo arxivlarida ishlab, sovet davrida Qashqadaryodan nohaq qamalgan kishilar taqdirini o'rgangan va «Qatag'on», «Istibdod», «Tajovuz» nomli uch jildlik hamda «Qamoq saltanati» kitoblarini nashr ettirgan. Voha tarixiga bag'ishlangan boshqa asarlari ham bosilgan: «Oqsaroy tarixi», «Qarshi tarixi», «Shahrisabz tarixi», «Nasaf va Kesh manbalari», «Qashqadaryo tomonlarda», «Qashqadaryo tarixiga sayohat», «Qashqadaryo istiqlol arafasida 1986–1989»; Amir Temurga oid «Amir Temur vatani», «Amir Temur tug'ilgan joy yoxud Zanjirsaroy qissasi», «Amir Temur sulolasi» va «Temuriylar silsilasi». Manbalarda keltirilishicha, yigirmaga yaqin darslik, sakson atrofida risola, besh yuz tarixiy qissa va besh mingdan ortiq ilmiy-ommabop maqola nashr ettirgan; chop etilgan kitoblari soni oltmishdan oshadi.
Poyon Ravshanov «Shuhrat» medali (1996) va «O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan yoshlar murabbiysi» unvoni (2003) bilan taqdirlangan. 2020-yil 23-avgustda vafot etgan.
Ta'lim
- Samarqand davlat universitetiOliygoh · Samarqand · 1958–1963 · Filologiya
Karyera
- O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasiA'zo · Toshkent
- Qarshi davlat pedagogika institutiO'zbek adabiyoti kafedrasi mudiri, fakultet dekani, prorektor · Qarshi · 1964–…
Mukofotlar
O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan yoshlar murabbiysi2003 · O'zbekiston
«Shuhrat» medali1996 · O'zbekiston
Hayot yo'li
- 1941Dunyoga kelgan
Qashqadaryo viloyatining Qamashi tumanida.
- 1958–1963Samarqand davlat universiteti
Filologiya fakultetida o'qigan, o'qishni imtiyozli diplom bilan yakunlagan.
- 1963–1964Samarqand viloyat gazetasida
Gazetada adabiy xodim lavozimida bo'lgan.
- 1964Qarshi davlat pedagogika instituti
Dastlab o'zbek adabiyoti kafedrasida dars bergan; keyinchalik shu kafedraga mudir, fakultetga dekan, institutda o'quv ishlari bo'yicha prorektor bo'lgan.
- 1983«Alisher Navoiy shajarasi»
Shu nomli maqola «Sharq yulduzi» jurnalida e'lon qilingan.
- 1996«Shuhrat» medali bilan taqdirlangan
Davlat mukofoti.
- 2003Faxriy unvon
«O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan yoshlar murabbiysi».
- 2020Olamdan o'tishi
23-avgust kuni vafot etgan.
Asarlar
- «Adabiy sahifalar» (1985)Kitob
- «Tarix badiiyati» (1989)Kitob
- «Adabiyot va ta'lim» (1991)Kitob
- «Qashqadaryo tarixi (eng qadimgi davrlardan XIX asr 2-yarmiga qadar)» (1995)Kitob
- «Umid ummoni» (2004)Kitob
- «Karvon qo'ng'irog'i» (2004)Kitob
- «Yaxshiliknoma» (2007)Kitob
- «Shukuhli umr» (2008)Kitob
- «Shahrisabz tarixi» (2011)Kitob
- «Yoniq tuyg'ular» (2013)Kitob
- «Birodarim» (2013)Kitob
- «Qamoq saltanati» (2015)Kitob
- «Sadoqat manzili» (2015)Kitob
- «Qatag'on»Kitob (uch jildlikning tomi)
Qashqadaryodan nohaq qamalgan kishilar taqdiri haqida.
- «Istibdod»Kitob (uch jildlikning tomi)
- «Tajovuz»Kitob (uch jildlikning tomi)
- «Qashqadaryo tarixiga sayohat»Kitob
- «Qashqadaryo tomonlarda»Kitob
- «Qarshi tarixi»Kitob
- «Amir Temur tug'ilgan joy yoxud Zanjirsaroy qissasi»Kitob
- «Amir Temur vatani»Kitob
- «Qashqadaryo istiqlol arafasida 1986–1989»Kitob
- «Nasaf va Kesh manbalari»Kitob
- «Oqsaroy tarixi»Kitob
- «Amir Temur sulolasi»Kitob
- «Temuriylar silsilasi»Kitob