
Биография
Поён Равшанов (адабиётда Поён Равшан номи билан ҳам танилган) 1941-йилда Қашқадарё вилоятининг Қамаши туманида (Ўзбекистон Википедиясига кўра — Катта Дўстберди қишлоғида) туғилган. 1958-йилда Самарқанд давлат университетининг филология факултетига ўқишга кириб, уни 1963-йилда имтиёзли диплом билан тамомлаган.
Самарқанд вилояти газетасида адабий ходим бўлиб ишлаган, 1964-йилдан Қарши давлат педагогика институтида аввал ўқитувчи бўлган, кейин ўзбек адабиёти кафедрасини бошқарган, факултет декани ва ўқув ишлари проректори вазифаларини бажарган. Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси аъзоси бўлган.
Олим йигирма беш йилдан кўпроқ муддат мобайнида қадимги Насаф ва Кеш (Шаҳрисабз) заминида вужудга келган адабий муҳит тарихини ўрганган. Қашқадарёнинг тарихи, маданияти, илм-фани ва адабий ҳаётига доир кўп мақола ҳамда рисолалар ёзган. Воҳа ўтмиши ва маданий ҳаёти унинг 1995-йилдаги «Қашқадарё тарихи (энг қадимги даврлардан XIX аср 2-ярмига қадар)» китобида, шунингдек «Тарих бадиияти» (1989), «Адабий саҳифалар» (1985) ва «Адабиёт ва таълим» (1991) асарларида ёритилган. «Шарқ юлдузи» журналида (1983, 2-сон) босилган «Алишер Навоий шажараси» мақоласи унинг номини илмий жамоатчиликка таништирган, Салоҳиддин Хожанинг «Темурнома»си матнини тайёрлаб нашр эттирган.
Қашқадарё архивларида ишлаб, совет даврида Қашқадарёдан ноҳақ қамалган кишилар тақдирини ўрганган ва «Қатағон», «Истибдод», «Тажовуз» номли уч жилдлик ҳамда «Қамоқ салтанати» китобларини нашр эттирган. Воҳа тарихига бағишланган бошқа асарлари ҳам босилган: «Оқсарой тарихи», «Қарши тарихи», «Шаҳрисабз тарихи», «Насаф ва Кеш манбалари», «Қашқадарё томонларда», «Қашқадарё тарихига саёҳат», «Қашқадарё истиқлол арафасида 1986–1989»; Амир Темурга оид «Амир Темур ватани», «Амир Темур туғилган жой ёхуд Занжирсарой қиссаси», «Амир Темур сулоласи» ва «Темурийлар силсиласи». Манбаларда келтирилишича, йигирмага яқин дарслик, саксон атрофида рисола, беш юз тарихий қисса ва беш мингдан ортиқ илмий-оммабоп мақола нашр эттирган; чоп этилган китоблари сони олтмишдан ошади.
Поён Равшанов «Шуҳрат» медали (1996) ва «Ўзбекистонда хизмат кўрсатган ёшлар мураббийси» унвони (2003) билан тақдирланган. 2020-йил 23-августда вафот этган.
Таълим
- Самарқанд давлат университетиОлийгоҳ · Самарқанд · 1958–1963 · Филология
Карьера
- Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасиАъзо · Тошкент
- Қарши давлат педагогика институтиЎзбек адабиёти кафедраси мудири, факултет декани, проректор · Қарши · 1964–…
Мукофотлар
Ўзбекистонда хизмат кўрсатган ёшлар мураббийси2003 · Ўзбекистон
«Шуҳрат» медали1996 · Ўзбекистон
Ҳаёт йўли
- 1941Дунёга келган
Қашқадарё вилоятининг Қамаши туманида.
- 1958–1963Самарқанд давлат университети
Филология факултетида ўқиган, ўқишни имтиёзли диплом билан якунлаган.
- 1963–1964Самарқанд вилоят газетасида
Газетада адабий ходим лавозимида бўлган.
- 1964Қарши давлат педагогика институти
Дастлаб ўзбек адабиёти кафедрасида дарс берган; кейинчалик шу кафедрага мудир, факултетга декан, институтда ўқув ишлари бўйича проректор бўлган.
- 1983«Алишер Навоий шажараси»
Шу номли мақола «Шарқ юлдузи» журналида эълон қилинган.
- 1996«Шуҳрат» медали билан тақдирланган
Давлат мукофоти.
- 2003Фахрий унвон
«Ўзбекистонда хизмат кўрсатган ёшлар мураббийси».
- 2020Оламдан ўтиши
23-август куни вафот этган.
Асарлар
- «Адабий саҳифалар» (1985)Китоб
- «Тарих бадиияти» (1989)Китоб
- «Адабиёт ва таълим» (1991)Китоб
- «Қашқадарё тарихи (энг қадимги даврлардан XIX аср 2-ярмига қадар)» (1995)Китоб
- «Умид уммони» (2004)Китоб
- «Карвон қўнғироғи» (2004)Китоб
- «Яхшиликнома» (2007)Китоб
- «Шукуҳли умр» (2008)Китоб
- «Шаҳрисабз тарихи» (2011)Китоб
- «Ёниқ туйғулар» (2013)Китоб
- «Биродарим» (2013)Китоб
- «Қамоқ салтанати» (2015)Китоб
- «Садоқат манзили» (2015)Китоб
- «Қатағон»Китоб (уч жилдликнинг томи)
Қашқадарёдан ноҳақ қамалган кишилар тақдири ҳақида.
- «Истибдод»Китоб (уч жилдликнинг томи)
- «Тажовуз»Китоб (уч жилдликнинг томи)
- «Қашқадарё тарихига саёҳат»Китоб
- «Қашқадарё томонларда»Китоб
- «Қарши тарихи»Китоб
- «Амир Темур туғилган жой ёхуд Занжирсарой қиссаси»Китоб
- «Амир Темур ватани»Китоб
- «Қашқадарё истиқлол арафасида 1986–1989»Китоб
- «Насаф ва Кеш манбалари»Китоб
- «Оқсарой тарихи»Китоб
- «Амир Темур сулоласи»Китоб
- «Темурийлар силсиласи»Китоб