Qambar Ota

Qambar Ota (haqiqiy ismi Qambar O'tayev) 1941-yilda Samarqand viloyatining Kattaqo'rg'on shahrida tug'ilgan. Bolalik yillari Kattaqo'rg'on, Pastdarg'om tumani, Darg'om anhori bo'yi, Urgutning Bahrin qishlog'i hamda Koson va Chiroqchi dashtlari orasida kechgan. Birinchi she'ri maktab yillarida Kattaqo'rg'on tuman gazetasida bosildi, ko'p o'tmay «Yong'oq» masali, so'ng Samarqand viloyat gazetasi va «G'uncha» jurnalida boshqa she'rlari chiqdi.

U Samarqand temir yo'l texnikumida, keyin suv xo'jaligi texnikumida o'qidi, kechki maktabda o'rta ma'lumot oldi va 1962-yilda Samarqand davlat universitetining o'zbek filologiyasi fakultetiga kirdi (1967-yilgacha tahsil oldi). Mehnat faoliyatini 1967-yilda «Samarqand universiteti» gazetasi muharriri sifatida boshladi, so'ng Samarqand qishloq xo'jalik kooperativ institutida ijtimoiy fanlar fakultetida rahbarlik lavozimida ishladi.

1970-yillarning o'rtalarida oilasi bilan Toshkentga ko'chib, G'afur G'ulom nomidagi Adabiyot va san'at nashriyotida ishlay boshladi. Keyinchalik «O'zbekiston agitatori» jurnali, «Xalq so'zi» va «Ma'rifat» gazetalari hamda O'zbekiston istiqbolini belgilash davlat qo'mitasida turli lavozimlarda xizmat qildi.

Qambar Otaning bolalarga atab yozgan she'riy kitoblari yigirmadan ortiq: «Chavandoz orzusi» (1985), «Shirin so'z» (1988), «G'ildirak» (1989), «Tabiatga rahmat» (1991), «Sizday yashagim kelar» (1994), «Bolalarning ko'zlari» (1995), «Guldasta» (2001), «Alifbe bayrami» (2003), «Quyosh bilan gaplashdim» (2005), «Tomda uxlagan bola» (2008) va boshqalar. Kattalar uchun «Vatan tuprog'i» (1976), «Diydor» (1981), «Izlar» (1991), «Dil ko'rki» (2010) kitoblarini yozgan. «Erka egizaklar» va «Bog'bon hikoyasi» kabi dostonlar ham muallifi.

Shoirning ellikka yaqin she'ri boshlang'ich sinf darsliklari, darsdan tashqari o'qish kitoblari va maktabgacha ta'lim uchun metodik qo'llanmalarga kiritilgan; masalan, «Odobnoma» darsligida «O'zbekiston – onajon», o'qish kitoblarida «Bog'da» va «Non qayerdan keladi?» she'rlari bor. Yuzdan ortiq she'ri qo'shiqqa aylangan. U shuningdek belarus, ukrain, latish, eston va rus tillaridan, jahon bolalar shoirlari ijodidan tarjimalar qilgan; o'z she'rlari rus, belarus, qozoq, qoraqalpoq, turkman, tojik va uyg'ur tillariga o'girilgan.

Bolalar adabiyotini rivojlantirishga qo'shgan hissasi uchun 1999-yilda II darajali «Sog'lom avlod uchun» ordeni bilan taqdirlangan. Qambar Ota 2016-yil 31-iyulda 75 yoshida vafot etdi.