Rahim Pirmuhamedov

Rahim Pirmuhamedov 1896-yil 20-dekabrda Toshkentda tug'ilgan (ayrim manbalarda tug'ilgan sanasi 1897-yil 1-yanvar deb ko'rsatiladi). Sahna yo'lini 1918–1919-yillarda Karl Marks nomidagi teatrning o'zbek truppasida boshlagan, shuningdek Samarqand va Namangan teatrlarida o'ynagan.

1923–1927-yillarda Toshkentda bir nechta teatr jamoasini tashkil etgan. 1927-yildan kinoga o'tib, «O'zbekfilm» kinostudiyasida suratga tusha boshlagan: dastlabki rollarini «Ravot qashqirlari» (Akromxon), «Soyabon arava» va «Maxov qiz» kabi ovozsiz filmlarda ijro etgan. 1930-yilda Moskvadagi O'zbek davlat drama studiyasini tamomlagan, so'ng Toshkentdagi Hamza nomidagi teatrda ishlagan.

Ovozli kino davrida o'zbek kinosining eng ko'p suratga tushgan xarakter aktyorlaridan biriga aylangan. U 1937-yilda ilk o'zbek ovozli filmi «Qasam»da militsioner Rahimni o'ynagan; «Nasriddin Buxoroda» (1943), «Nasriddin sarguzashtlari» (1946), «Alisher Navoiy» (1947), «Abu Ali ibn Sino» (1956), «Hamza» (1961), «Ikki dil dostoni» (1966), «O'tgan kunlar» (1969) filmlarida ham rol ijro etgan. 1927–1971-yillarda qirqdan ortiq filmda suratga tushgan, ko'pincha epizodik va xarakterli rollarda; oxirgi kino ishi 1971-yilgi «Shiddat» filmi bo'lgan.

Teatr va kinodagi xizmatlari uchun O'zbekiston SSRda xizmat ko'rsatgan artist (1939), O'zbekiston SSR xalq artisti (1948) va SSSR xalq artisti (1967) unvonlariga sazovor bo'lgan; 1945-yildan SSSR Kommunistik partiyasi a'zosi edi. Ikki marta «Hurmat belgisi» ordeni bilan mukofotlangan, ularning biri 1959-yil 18-martda berilgan. 1969-yilda «O'zbekfilm»da unga bag'ishlangan «Aktyor» nomli hujjatli film suratga olingan.

Rahim Pirmuhamedov 1972-yil 16-fevralda Toshkentda vafot etgan va Chig'atoy qabristoniga dafn etilgan. 2003-yilda vafotidan keyin «Buyuk xizmatlari uchun» ordeni bilan taqdirlangan.