Раҳим Пирмуҳамедов
Ўзбек совет театр ва кино актёри, 1927–1971-йилларда қирқдан ортиқ филмда характерли роллар ижро этган, СССР халқ артисти (1967).
- Фаолият:
- Актёр, Кино актёри, Театр актёри
- Туғилган:
- 20 декабр 1896(75 ёш) ♐ — 16 феврал 1972
- Туғилган жой:
- Тошкент
Биография
Раҳим Пирмуҳамедов 1896-йил 20-декабрда Тошкентда туғилган (айрим манбаларда туғилган санаси 1897-йил 1-январ деб кўрсатилади). Саҳна йўлини 1918–1919-йилларда Карл Маркс номидаги театрнинг ўзбек труппасида бошлаган, шунингдек Самарқанд ва Наманган театрларида ўйнаган.
1923–1927-йилларда Тошкентда бир нечта театр жамоасини ташкил этган. 1927-йилдан кинога ўтиб, «Ўзбекфилм» киностудиясида суратга туша бошлаган: дастлабки ролларини «Равот қашқирлари» (Акромхон), «Соябон арава» ва «Махов қиз» каби овозсиз филмларда ижро этган. 1930-йилда Москвадаги Ўзбек давлат драма студиясини тамомлаган, сўнг Тошкентдаги Ҳамза номидаги театрда ишлаган.
Овозли кино даврида ўзбек киносининг энг кўп суратга тушган характер актёрларидан бирига айланган. У 1937-йилда илк ўзбек овозли филми «Қасам»да милиционер Раҳимни ўйнаган; «Насриддин Бухорода» (1943), «Насриддин саргузаштлари» (1946), «Алишер Навоий» (1947), «Абу Али ибн Сино» (1956), «Ҳамза» (1961), «Икки дил достони» (1966), «Ўтган кунлар» (1969) филмларида ҳам рол ижро этган. 1927–1971-йилларда қирқдан ортиқ филмда суратга тушган, кўпинча эпизодик ва характерли ролларда; охирги кино иши 1971-йилги «Шиддат» филми бўлган.
Театр ва кинодаги хизматлари учун Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган артист (1939), Ўзбекистон ССР халқ артисти (1948) ва СССР халқ артисти (1967) унвонларига сазовор бўлган; 1945-йилдан СССР Коммунистик партияси аъзоси эди. Икки марта «Ҳурмат белгиси» ордени билан мукофотланган, уларнинг бири 1959-йил 18-мартда берилган. 1969-йилда «Ўзбекфилм»да унга бағишланган «Актёр» номли ҳужжатли филм суратга олинган.
Раҳим Пирмуҳамедов 1972-йил 16-февралда Тошкентда вафот этган ва Чиғатой қабристонига дафн этилган. 2003-йилда вафотидан кейин «Буюк хизматлари учун» ордени билан тақдирланган.
Таълим
- Москвадаги Ўзбек давлат драма студиясиБошқа · 1930 · Актёр
Карьера
- Ўзбек Миллий академик драма театриАктёр (театр Ҳамза номи билан аталган даврда) · Тошкент · 1930–…
- «Ўзбекфилм» киностудиясиКино актёри · Тошкент · 1927–…
Мукофотлар
«Буюк хизматлари учун» ордени2003, вафотидан кейин · Ўзбекистон
Ўзбекистон ССР халқ артисти1948 · Ўзбекистон ССР
Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган артист1939 · Ўзбекистон ССР
СССР халқ артисти1967 · СССР
«Ҳурмат белгиси» ордени1959 · СССР
Фильмография
| Номи | Йил |
|---|---|
| Равот қашқирлари | 1927 |
| Масжид гумбазлари остида | 1927 |
| Рават шакаллари | 1927 |
| Масжид гумбази остидан | 1927 |
| Соябон арава | 1928 |
| Махов қиз | 1928 |
| Қасам | 1937 |
| Асал | 1940 |
| Насриддин Бухорода | 1943 |
| Тоҳир ва Зуҳра | 1945 |
| Насриддин саргузаштлари | 1946 |
| Алишер Навоий | 1947 |
| Уйқусиз йўл | 1947 |
| Фарғона қизи | 1948 |
| Абу Али ибн Сино | 1956 |
| По путёвке Ленина | 1957 |
| Пламенне годй | 1958 |
| Фурқат | 1959 |
| Гуллар очилганда | 1959 |
| Ҳамза | 1961 |
| Сен етим эмассан | 1962 |
| Первоэ признаниэ | 1963 |
| Постояннйй представител № 13 | 1963 |
| Где тй, моя Зулфия? | 1964 |
| Улуғбек юлдузи | 1965 |
| Родившийся в грозу | 1965 |
| Рождённйй в грозу | 1965 |
| Икки дил достони | 1966 |
| Лайлак келди, ёз бўлди | 1966 |
| Ўтган кунлар | 1969 |
| Её имя — Весна | 1969 |
| Шиддат | 1971 |
Ҳаёт йўли
- 1896Туғилиши
Тошкентда туғилган (1896-йил 20-декабр; айрим манбаларда — 1897-йил 1-январ).
- 1918–1919Саҳнадаги дастлабки қадамлар
Карл Маркс номидаги театрнинг ўзбек труппасида актёрлик фаолиятини бошлаган; Самарқанд ва Наманган театрларида ҳам ўйнаган.
- 1923–1927Тошкентдаги театр жамоалари
Тошкентда бир нечта театр жамоасини ташкил этган.
- 1927Кинога келиши
«Ўзбекфилм» киностудиясида суратга туша бошлаган; дастлабки ролларини овозсиз филмларда, жумладан «Равот қашқирлари»да ижро этган.
- 1930Москвадаги студия
Москвадаги Ўзбек давлат драма студиясини тамомлаган, сўнг Тошкентдаги Ҳамза номидаги театрда ишлаган.
- 1937«Қасам»
Илк ўзбек овозли филми «Қасам»да милиционер Раҳим ролини ижро этган.
- 1939Хизмат кўрсатган артист
Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган артист унвони берилган.
- 1943–1947Насриддин ва Навоий филмлари
«Насриддин Бухорода» (1943), «Насриддин саргузаштлари» (1946) ва «Алишер Навоий» (1947) филмларида рол ўйнаган.
- 1948Халқ артисти
Ўзбекистон ССР халқ артисти унвони берилган.
- 1967СССР халқ артисти
СССР халқ артисти унвони берилган.
- 1969«Актёр» ҳужжатли филми
«Ўзбекфилм»да унга бағишланган «Актёр» номли ҳужжатли филм суратга олинган.
- 1972Вафоти
1972-йил 16-февралда Тошкентда вафот этган; Чиғатой қабристонига дафн этилган.
